तज्जलं पावनं श्रेष्ठं ब्रह्मादीन्पावयत्सुरान्
ते पाणी अत्यंत पवित्र व श्रेष्ठ होते आणि ब्रह्मादिक देवतांना शुद्ध करणारे ठरले.
सत्पर्षिसेवितं चैव न्यपतन्मेरुमूर्द्धनि
सज्जन ऋषींच्या सेवेत असलेले ते पाणी मेरूच्या शिखरावर पडले.
ऋषयो मनवश्चैव ह्यस्तुवन्हर्षविह्वलाः
ऋषी आणि मनू आनंदाने भरून त्याचे स्तवन करू लागले.
ब्रह्मात्मने ब्रह्मरतात्मबुद्धये नमो ऽस्तु ते ऽव्याहतकर्मशीलिने
ब्रह्मस्वरूपा, ब्रह्मात रमणाऱ्या बुद्धीच्या आणि अडथळ्याविना कर्म करणाऱ्या तुझ्या चरणांना नमस्कार.
सर्वात्मने जगन्मूर्त्ते प्रमाणातीत ते नमः
सर्वांचा आत्मा, जगाचा मूळ रूप असलेल्या आणि सर्व प्रमाणांच्या पलीकडील तुझ्या चरणांना नमस्कार.
विश्वतः शिरसे चैव विश्वतो गतये नमः
ज्याचे शिर सर्वत्र आहे, ज्याची गती सर्वत्र आहे त्या तुझ्या चरणांना नमस्कार.
दत्त्वाभयं च मुमुदे देवदेवः सनातनः
भीती नाही असे वर देऊन सनातन देवाधिदेव आनंदित झाला.
ददौ तद्वारपालश्च भक्तवश्यो बभूव ह
त्याने ते व्दारपालाला दिले आणि भक्ताच्या भक्तीच्या अधीन झाला.
किं भोज्यं कल्पयामास घोरे सर्पभयाकुले
या भयंकर सर्पभीतीने व्यापलेल्या ठिकाणी आपण कोणते अन्न तयार करावे?
अपात्रे दीयते यच्च तद्धोरं भोगसाधनम्
जे अयोग्य व्यक्तीस दिले जाते, ते भयंकर भोगाचे साधन होते.
तत्सर्वं तत्र भोगार्हमधः पातफलप्रदम्
ते सर्व भोगासाठी योग्य असलं तरी, तिथे केवळ अधःपाताचं फळ मिळतं.
दत्त्वाभयं च सर्वेषां सुराणां त्रिदिवं ददौ
सर्व देवांना भयमुक्त करून त्याने त्यांना स्वर्ग दिला.
गन्धर्वैर्गीयमानश्च पुनर्वामनतां गतः
गंधर्वांनी गाणं गात त्याचं स्तुती केलं, आणि तो पुन्हा वामन रूप धारण करून आला.
परस्परे स्मितमुखाः प्रणेभुः पुरुषोत्तमम्
सर्वांनी हसतमुखाने पुरुषोत्तमाला वंदन केलं.
मोहयन्निखिलं लोकं प्रपेदे तपसे वनम्
संपूर्ण जगाला मोहात टाकून तो तपासाठी वनात गेला.
यस्याः स्मरणमात्रेण मुच्यते सर्वपातकैः
जिचं फक्त स्मरण केलं तरी सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते.
देवालये नदीतीरे सो ऽश्वमेधफलं लभेत्
देवळात किंवा नदीच्या काठी, तिथे अश्वमेध यज्ञाचं फळ मिळतं.
अधुना लक्षणं ब्रूहि भ्रातर्मे दानपात्रघयोः
आता, भाऊ, दान घेण्यास योग्य पात्राची लक्षणं मला सांग.
तस्मै तानानि देयानि दत्तस्यानन्त्यमिच्छता
जो दानाचं अनंत फळ मिळावं असं इच्छितो, त्यालाच ते दान द्यावं.
न कदापि क्षत्रविशो गृह्णीयातां प्रतिग्रहम्
क्षत्रिय किंवा व्यापाऱ्यांनी कधीच दान स्वीकारू नये.
स्वकर्मत्यागिनश्चापि दत्तं भवति निष्फलम्
जो आपलं कर्तव्य सोडतो, त्याला दिलेलं दान निष्फळ ठरतं.
नक्षत्रसूचकस्यापि दत्तं भवति निष्फलम्
ज्याचं काम फक्त नक्षत्र सांगणं आहे, त्याला दिलेलं दानही निष्फळ ठरतं.
अयाज्ययाजकस्यापि दत्तं भवति निष्फलम्
जो यज्ञ करण्यास अयोग्य आहे, त्याला दिलेलं दानही निष्फळ ठरतं.
धर्मविक्रयिणो विप्र दत्तं भवति निष्फलम्
जो धर्म विकतो, ब्राह्मण, त्याला दिलेलं दानही निष्फळ ठरतं.
परोपतापिनश्चापि दत्तं भवति निष्फलम्
जो दुसऱ्यांना त्रास देतो, त्याला दिलेलं दानही निष्फळ ठरतं.
धावको वा भवेत्तेषां दत्तं भवति निष्फलम्
जरी तो त्यांचा नोकर असला तरी, अशा व्यक्तीस दिलेलं दान निष्फळ ठरतं.
अभक्ष्य भक्षकस्यापि दत्तं भवति निष्फलम्
जो निषिद्ध अन्न खातो, त्याला दिलेलं दानही निष्फळ ठरतं.
पैंश्वलान्नभुजश्चापि दत्तं भवति निष्फलम्
जो मृत व्यक्तीसाठीचं अन्न खातो, त्याला दिलेलं दानही निष्फळ ठरतं.
दुष्प्रतिग्रहदग्धस्य दत्तं भवति निष्फलम्
जो माणूस चुकीच्या मार्गाने मिळवलेल्या वस्तू स्वीकारतो, त्याला दिलेली भेट फळ देत नाही.
सध्याभोजिन एवापिदत्तं भवति निष्फलम्
जे मिळताच लगेचच खाणारे असतात, त्यांना दिलेली भेटही निष्फळ ठरते.