शिरः कमण्डलुगतं निधायाग्निनिमन्त्रितम्
त्याने कमंडलूतील मंत्रांनी शुद्ध केलेले पाणी डोक्यावर ठेवले.
अथ स्नापयितुं देवमादाय करसंपुटे
मग देवाचे अभिषेक करण्यासाठी त्याने हाताच्या कपात पाणी घेतले.
लिङ्गमात्रं करगतं दृष्ट्वा भीतिसमन्वितः
फक्त लिंग हातात आहे हे पाहून त्याला भीती वाटली.
यदेतत्पीठरहितं शिवलिङ्गं करस्थितम्
ते शिवलिंग पिंढीशिवाय त्याच्या हातातच होते.
अथ रुद्रं जपिष्यामि तदायति महेश्वरः
मग त्याने 'रुद्र जप करतो' असा संकल्प केला आणि महेश्वराचे स्मरण केले.
यदा तु न समायातो महेशो ऽथ कपीश्वरः
पण महेश्वर प्रकट झाला नाही, तेव्हा कपिश्रेष्ठाने—
किमर्थं रुद्यते भद्र रुदिते कारणं वद
हे शुभे, तू का रडते आहेस? मला तुझ्या अश्रूंचं कारण सांग.
पीठहीनमिदं लिङ्गं पश्य मे पापसंचयम्
हे बघ, हे लिंग पिंडीला पाट नाही; माझ्या पापांचा साठा पाह.
यदि नायाति पीठं ते लिङ्गे मा साहसं कुरु
तुझ्या लिंगाला पाट मिळत नसेल, तर घाईघाईने काही करू नकोस.
पश्य दर्शय मे लिङ्गं पीठं चात्रागतं न वा
हे बघ, मला ते लिंग दाखव आणि पाट इथे आलंय की नाही तेही दाखव.
दग्धुकामो ऽखिलांल्लोकान्वीरभद्रः प्रातापवान्
वीरभद्र, मोठ्या पराक्रमाचा, सगळ्या जगांना जाळायचं ठरवलं.
अथ सप्ततलान्दग्ध्वा पुनरूर्द्ध्वमवर्तत
मग त्याने सात थर जाळून पुन्हा वर वळला.
ललाटनेत्रसंभूतं नखेनादाय चानलम्
त्याने कपाळावरच्या डोळ्यातून निघालेली आग नखाने उचलली.
तपः सत्यं च संदग्धुमुद्यतो ऽभून्मुनीश्वरः
मुनिश्रेष्ठ तेव्हा तप आणि सत्यही जाळायला सज्ज झाला.
दग्धुकामं वीरभद्रं गौतमाश्रममागताः
वीरभद्र जाळायला निघाला असता, त्याला थांबवायला लोक गौतमाच्या आश्रमात आले.
अस्तुवन्भक्तिसंयुक्ताः स्तोत्रैर्वेदसमुद्भवैः
त्यांनी भक्तिभावाने, वेदांमधून आलेल्या स्तोत्रांनी त्याची स्तुती केली.
ब्रह्माद्यधीशाय सृष्ट्यादिकर्त्रे,विष्णुप्रियायार्तिहॄन्त्रेंऽतकर्त्रे
ब्रह्मा आणि इतर देवांचे स्वामी, सृष्टीचे कर्ते, विष्णूचे प्रिय, दुःख दूर करणारे, मृत्यूचे नाश करणारे—
नमो वेदगुह्याय भक्तप्रियाय नमः पाकभोक्त्रे मखेशाय तुभ्यम्
वेदातील गूढ जाणणाऱ्या, भक्तांना प्रिय असणाऱ्या, यज्ञातील हव्या घेणाऱ्या, यज्ञांचे अधिपती— तुला नमस्कार.
नमस्ते सुराबिन्दुवर्षापनाय त्रयीमूर्तये कालकालाय नाथ
देवतांसाठी अमृतवर्षा करणाऱ्या, त्रिवेदस्वरूप, काळाचाही अंत करणाऱ्या प्रभू, तुला नमस्कार.
शिवायाशिवघ्नाय वीराय भूयात्सदा नः प्रसन्नो जगन्नाथकेज्यः
शिव, अशुभाचा नाश करणारे, वीर, जगन्नाथ, आम्हा सर्वांवर नेहमी प्रसन्न रहा, तूच पूजेचा अधिकारी आहेस.
जगज्जाड्यविध्वंसनोभुक्तिमुक्तिप्रदः स्तात्प्रसन्नः सदा शुद्ध कीर्तिः
जगातील जडत्वाचा नाश करणारा, भोग आणि मोक्ष देणारा, नेहमी प्रसन्न राहो; त्याची शुद्ध कीर्ती सदैव राहो.
लयं यास्यते यत्र वाचां विदूरे स वै नः प्रसन्नो ऽस्तु कालत्रयात्मा
जिथे सर्व काही विलीन होतं, जिथे वाणी थांबते—तीन काळांचा आत्मा असलेला तो आम्हा सर्वांवर प्रसन्न राहो.
स वै सर्वमूर्तिः सदा नो विभूत्येप्रसन्नो ऽस्तु किं ज्ञापयामो ऽत्र कृत्यम्
जो सर्व रूपांचा आहे, तो नेहमी आमच्या कल्याणासाठी प्रसन्न राहो; इथे आम्ही काय करावं हे सांगण्याची गरज नाही.
विष्णुमाह मुनीनेतानानयस्व मदन्तिकम्
विष्णू म्हणाले: 'हे मुनी, या सर्व तपस्व्यांना माझ्याकडे घेऊन ये.'
मुनीन्सांत्वय्य विश्वेशं दर्शयामास शङ्करम्
मुनीं समजावत, विश्वाचे स्वामी शंकर यांना त्यांनी दाखवले.
तपोलोकाद्भूमिलोकं मुनयो मुक्तकिल्बिषाः
संपूर्ण पापांपासून मुक्त झालेले मुनी तपोभूमीतून पृथ्वीवर आले.
देव द्वादशलोकानां दृश्यन्ते भस्मराशयः
देवा, बारा लोकांत राखेचे ढीग दिसत आहेत.
तच्छ्रुत्वा गिरिशः प्राह तान्मुनीनूर्द्धरेतसः
हे ऐकून, गिरिशाने त्या निर्मळ मनाच्या मुनींना बोलावले.
सन्देहो नास्ति मुनयः स्थितानां नो रहःस्थले
मुनींनो, जे ठाम राहतात त्यांना कुठल्याही गुप्त ठिकाणी शंका राहत नाही.
कथमङ्गारवृष्टिश्च कथं नो वा महाध्वनिः
ही अंगारांची वृष्टी कशी झाली आणि आपल्यासाठी तो मोठा आवाज कसा झाला?