चक्षेप मुनिसंषेषु पश्यत्स्वपि महेश्वरः
सर्व ऋषी पाहत असताना महेश्वरांनी तिथे नजर टाकली.
त्वदुच्छिष्टभोज्यं तु तवैव वचनाद्विभो
तुझ्या आज्ञेने, प्रभो, फक्त तूच तुझ्या उरलेल्या अन्नाचा आस्वाद घेऊ शकतोस.
मह्यं निवेद्य सकलं कूप एव विनिःक्षिपेत्
माझ्या कडे सर्व काही सांगून, तो सर्व अन्न विहिरीत टाकावे.
बाणलिङ्गे स्वयंभूते चन्द्रकान्ते हृदि स्थिते
बाणलिंग, जो चंद्रकांत मणीच्या हृदयात आहे, तिथे तो स्वयंभू आहे.
भुक्तिवेलेयमधुना तद्वैरस्यं कथान्तरात्
आता हा भोजनाचा काळ आहे; त्या विरक्तीची गोष्ट वेगळी आहे.
अथासौ जलसंस्कारं कृतवान् गौतमो मुनिः
मग त्या गौतम ऋषींनी जलशुद्धी केली.
तडागतोयैः कतबीजघर्षितैर्विशौधितैस्तैः करकानपूरयत्
तळ्याचं पाणी, बींनी घासून शुद्ध केलेलं, त्यांनी कलशात भरलं.
यामस्यापि पुनश्च वारिवसनेनाशोध्य कुम्भेन तञ्चन्द्प्रन्थिमथो निधाय बकुलं क्षिप्त्वा तथा पाटलम्
पुन्हा, रात्रीभर ठेवलेलं शुद्ध पाणी कलशात घेऊन, त्यांनी तो चंद्रकांत ठेवला, मग बकुळ आणि पाटल फुलंही टाकली.
कृत्वाथो मृदुतरं सूक्ष्मवस्त्रखण्डेनावेष्टेत्सृणिकमुखं च सूक्ष्मचन्द्रम्
मग ते खूप मऊ करून, सूक्ष्म कापडाच्या तुकड्याने गाळणीचं तोंड बांधलं.
मन्दवातसमोपेते सूक्ष्मव्यजनवीजेते
मंद वारा असताना, त्यांनी सूक्ष्म पंख्याने वारा केला.
संस्कृताः स्वायतास्तत्र नरा नार्यो ऽथवा नृपाः
तिथे पुरुष, स्त्रिया किंवा राजेही शुद्ध झाले.
मधुर्पिगमनिर्यासमसांद्रमगुरूद्भवम्
ते गोड, दाट, रसाळ आणि जड असं वाहू लागलं.
मस्तके जापकं न्यस्य पञ्चगन्धविलेपनम्
मस्तकावर जप करणाऱ्याला ठेवून, पंचगंधाचं लेप लावा.
एवमेवार्चिता नार्य आप्तकुङ्कुमविग्रहाः
अशा शुद्ध कुंकवाने सजलेल्या स्त्रियांना या प्रकारे पूजा केली जाते.
एतादृग्वनिताभिर्वा नरैर्वा दापयेज्जलम्
अशा स्त्रियांकडून किंवा पुरुषांकडून पाणी अर्पण करायला लावावं.
अथवामकरे न्यस्य करकं प्रेक्ष्य तत्र हि
किंवा डाव्या हातात पात्र ठेवून, त्याकडे पाहावं.
एवं स कारयामास गौतमो भगवान्मुनिः
गौतम ऋषींनी हे असंच करवून घेतलं.
प्रक्षालिताङ्घ्रिहस्तेषु गन्धोद्वर्तितपाणिषु
त्यांचे पाय आणि हात धुतले, आणि हातांना गंध लावला.
अथ नीचसमासीनादेवाः सर्षिगणास्तथा
मग, देव आणि ऋषीगण नीच आसनांवर बसले.
अकोणान्वर्तुलान्स्थूलानसूक्ष्मानकृशानपि
गोल, कोपऱ्याचे, जाड, बारीक आणि अगदी सडपातळ असेही,
चूर्णं च शङ्करायाथ निवेदयति गौतमे
मग, गौतमांनी शंकराला चूर्ण अर्पण केलं.
कपे गृहाण तांबूलं प्रयच्छ मम खण्डकान्
माकडा, तांबूल घे आणि मला तुकडे दे.
अनेकफलभोक्तृआत्वाद्वानरस्तु कथं शुचिः
अनेक फळं खाणारा वानर कसा शुद्ध राहील?
मद्वाक्यादखिलं शुद्ध्येन्मद्वाक्यादमृतं विषम्
माझ्या शब्दाने सर्व शुद्ध होतं; माझ्या शब्दाने अमृतही विष होतं.
मद्वाङ्क्याद्ध्वर्मविज्ञानं मद्वाक्यान्मोक्ष उच्यते
माझ्या शब्दाने धर्माचं ज्ञान मिळतं; माझ्या शब्दाने मोक्ष सांगितला जातो.
अतो गृहाण तांबूलं मम देहि सुखण्डकान्
म्हणून तांबूल घे आणि मला उत्तम तुकडे दे.
तततः पत्राणि संगृह्य तस्मै खण्डान्समर्पयत्
मग, पानं गोळा करून त्याने त्याला तुकडे अर्पण केले.
देवे तु कृततांबूले पार्वती मन्दराचलात्
देवतासाठी तांबूल तयार झाल्यावर, मंदार पर्वतावरून पार्वती—
देवपादौ ततो नत्वा विनम्रवदनाभवत्
मग, देवाच्या पायांना वंदन करून ती नम्र चेहऱ्याने उभी राहिली.
त्वदर्थं देवदेवेशि अपराधः कृतो मया
देवतांच्या देवी, तुझ्यासाठी मी अपराध केला.