अश्वैरश्वांश्च केचित्तु गदादण्डैरथार्द्दयन्
काहींनी घोड्यांवर घोडे सोडले, तर काहींनी गदा आणि काठीने प्रहार केला.
समुक्त्रान्तासवः केचिद्विमानानि समाश्रिताः
काहींनी अमृत पिऊन आपापल्या विमानात आसरा घेतला.
ते देवभावमापन्ना दैतेयान्समुपाद्रवन्
देवतांचे रूप धारण करून ते दैत्यांवर तुटून पडले.
शस्त्रैर्बहुविधैर्द्देवान्निजध्नुरतिदारुणाः शक्रस्यैश्वर्यमिच्छन्ती दैत्यानां च पराजयम्
इंद्राचे राज्य मिळवण्यासाठी आणि दैत्यांचा पराभव करण्यासाठी, देवांनी अनेक प्रकारच्या शस्त्रांनी अत्यंत क्रूरपणे दैत्यांचा संहार केला.
परिधैश्छुरिकाभिश्च कुन्तैश्चक्रैश्च शङ्कुभिः
आग्नेय वेढे, छुर्या, भाले, चाकू, चक्रं आणि काटेरी शस्त्रांनी,
शक्त्योपलैः शतघ्रीभिः पाशैश्च तलमुष्टिभिः
शक्ती, दगड, शतघ्नी, दोर आणि तळहाताएवढ्या शस्त्रांनी,
रथाश्वनागपदगैः सङ्कुलो ववृधे रणः
रथ, घोडे, हत्ती आणि पायदळ सैनिकांनी रणभूमी गच्च भरली.
एवमष्टसहस्राणि युद्धमासीत्सुदारुणम्
अशा प्रकारे आठ हजारांनी फार भयंकर युद्ध केले.
सुरलोकं परित्यतज्य सर्वे भीताः प्रदुद्रुवुः
सर्वांनी देवांचे लोक सोडून भीतीने पळ काढला.
वैरोचनिस्त्रिभुवनं नारायणपरायणः
वैरोचनी, नारायणभक्त, त्रिभुवनावर राज्य करू लागला.
इत्याज चाश्वमेघैः स विष्णुप्रीणनतत्परः
तो विष्णूला प्रसन्न करण्यासाठी अश्वमेध यज्ञ करीत असे.
देवानां प्रीणनार्थाय यैः क्रियन्ते द्विजैर्मखाः
देवतांना प्रसन्न करण्यासाठी द्विज लोक यज्ञ करतात.
अदितिः स्वात्मजान्वीक्ष्य देवमातातिदुःखिता
देवतांची माता अदिती आपल्या मुलांकडे पाहून फार दुःखी झाली.
किञ्चित्कालं समासीना तिष्टन्ती च ततः परम्
ती काही काळ बसून राहिली आणि तसेच स्थिर राहिली.
कञ्चित्कालं फलाहारा ततः शीर्णदलाशना
काही काळ ती फळांवर जगली, नंतर गळून पडलेल्या पानांवर जगू लागली.
सञ्चिदानन्दसन्दोहं ध्यायत्यात्मानमत्मना
ती आनंदस्वरूप आत्म्याचे ध्यान करीत स्वतःच्याच आत्म्यात मन लावू लागली.
दुरन्तं तत्तपः श्रुत्वा दैतेया मायिनो ऽदितिम्
तिच्या कठोर तपश्चर्येची बातमी ऐकून मायावी दैत्य अदितीकडे आले.
किमर्थं तप्यते मातः शरीरपरिशोषणम्
आई, हे शरीर थकवणारे तप का करत आहेस?
त्यजेदं दुःखबहुलं कायशोषणकारणम्
हे दुःखाने भरलेले, शरीर क्षीण करणारे तप सोडून दे.
शरीरं यन्ततो रक्ष्यं धर्मसाधनतत्परैः
धर्माच्या साधनेसाठी ज्यांना मन आहे, त्यांनी शरीराची काळजी घ्यावी.
सुखं त्वं तिष्ट सुभगे पुत्रानस्मान्न खेदय
भाग्यवती, तू सुखाने बस, आम्हा मुलांना दुःखी करू नकोस.
गावो वा पशवो वापियत्र गावो महीरुहाः
गायी असोत किंवा इतर जनावरे, जिथे गायी किंवा झाडे असतात,
दरिद्रो वापि रोगी वा देशान्तरगतो ऽपि वा
तो गरीब असो, आजारी असो, किंवा परदेशात गेलेला असो,
अन्ने वा सलिले वापि धनादौ वा प्रियासु च
तो अन्नात असो, पाण्यात असो, धनात असो, किंवा आप्तांमध्ये असो,
साध्वी च स्त्री पतिप्राणा गन्तव्यं तेन वै वनम्
जिचे जीवन पतीवर आहे, अशी सत्त्वशील स्त्री पतीसोबत वनात जायला हवी.
गृहं च मार्यातनयेर्विहीनं यथा तथा मातृविहीनमर्त्यः
मुलांपासून वंचित घर जसे, तसेच आई नसलेला मनुष्य असतो.
इत्युक्ताप्यदितिर्दैप्यैर्न चचाल समाधितः
अशा प्रकारे दैत्यांनी सांगितले तरी अदिती ध्यानात मग्न राहून हलली नाही.
निरीक्ष्य क्रोधसंयुक्ता हन्तुं चक्रुर्मनोरथम्
हे पाहून, ते रागाने भरून तिला मारण्याचा निश्चय करू लागले.
दंष्ट्रग्रैरसृजन्वह्निं सो ऽदहत्काननं क्षणात्
त्यांनी आपल्या दातांनी अग्नी उत्पन्न केला आणि क्षणात जंगल जाळून टाकले.
तेनैव दग्धा दैतेया ये प्रधर्षयितुं गताः
त्या अग्नीने, जे दैत्य तिला त्रास द्यायला आले होते, ते जळून गेले.