गायत्रीछन्द आख्यातं देवता शारदाभिधा
गायत्री हे छंद आहे आणि देवीचे नाव शारदा आहे.
पद्मचक्रगुणैणांश्च दधतीं च त्रिलोचनाम्
कमळ, चक्र आणि अंकुश यांच्या गुणांनी युक्त, आणि तीन डोळे असलेली.
ध्यात्वैवं तारपूर्वां तां न्यसेन्ङन्तकलान्विताम्
असे ध्यान करून, 'ता' या अक्षराने सुरू होणारी आणि शेवटच्या कलासहित तिला स्थापन करावी.
हृदयादिचतुर्थ्यन्ते जातीः संयोज्य विन्यसेत्
हृदयापासून चौथ्या पर्यंत, त्या त्या अक्षरांना जोडून स्थापन करावे.
ततो ध्यात्वेष्टदेवं तं भूषायुधसमन्वितम्
मग आपल्या इच्छेप्रमाणे निवडलेल्या त्या देवतेचे, सुंदर दागिने आणि शस्त्रांनी सजलेले रूप मनात ठेऊन ध्यान करावे.
न्यस्याङ्गषट्कं तन्मूर्तौं ततः पूजनमारभेत्
नंतर त्या देवतेच्या मूर्तीवर शरीराच्या सहा भागांची कल्पना करून, पूजन सुरू करावे.
त्रिकोणं चतुरस्रं वा वामभागे प्रकल्प्य च
डाव्या बाजूला त्रिकोण किंवा चौकोन आखावा.
तत्राग्निमण्डलं चेद्वा पात्रं संक्षाल्य चास्रतः
त्यामध्ये अग्निचा मंडळ किंवा एक पात्र, ते नीट धुऊन ठेवावे.
क्लिममातृका पूलमुञ्चरन्पूरपेज्जलैः
'क्लीं' हा बीजाक्षर आणि माळा उच्चारून, ते पात्र शुद्ध पाण्याने भरावे.
गोमुद्रयामृतीकृत्य कवचेनावगुण्ठयेत्
त्या पाण्याला गायीच्या मूत्रासारखे आणि अमृतासारखे पवित्र करून, त्यावर कवच घालावे.
सामान्यार्घमिदं प्रोक्तं सर्वसिद्धिकरं नृणाम्
हे सर्वसामान्य अर्घ्य सांगितले आहे, जे माणसांना सर्व सिद्धी देणारे आहे.
आत्मानं यागवस्तूनि तेन संप्रोक्षयेत्पुथक्
त्या पाण्याने स्वतःला आणि यज्ञातील वस्तूंना वेगवेगळे शिंपडावे.
चतुरस्रेण संवेष्ट्य संक्षाल्यार्घोदकेन च
चौकोनाने वेढून, अर्घ्याच्या पाण्याने स्वच्छ धुवावे.
आग्नेयादिषु कोणेषु हृदाद्यङ्गचतुष्टयम्
आग्नेय वगैरे कोपऱ्यांत, हृदयापासून सुरू होणारे चार अंग ठेवावीत.
मूलखण्डत्रयेनाथाधारशक्तिं तु मध्यगाम्
मूळाचे तीन भाग घेऊन, त्यामध्ये मध्यभागी आधारशक्ती स्थापन करावी.
प्रतिष्टाप्य त्रिपदिकां पूजयेन्मनुनामुना
ती त्रिपाद रूपाने स्थापन करून, ठरलेल्या मंत्राने पूजन करावे.
अमुकार्ध्येति पात्रान्ते सनापहृदयोंऽतिमे
पात्राच्या शेवटी 'हे अमुक अर्घ्य आहे' असे म्हणत, शुद्ध मनाने नमस्कार करावा.
स्वमन्त्रक्षालितं शरंवं संस्याप्याय समर्चयेत्
स्वतःच्या मंत्राने बाण शुद्ध करून, तो तेथे ठेवावा आणि पूजन करावे.
वर्म फट् हृदयं पाञ्चजन्याय हृदयं मनेः
कवच म्हणजे 'फट', हृदय पाञ्चजन्याला; आणि हृदय मंत्राचे आहे.
अमुकार्ध्येति पात्रान्ते नमोन्तस्त्र्यक्षिवर्णवान्
पात्राच्या शेवटी 'हे अमुक अर्घ्य आहे' असे म्हणत, तीन अक्षरी मंत्राने नमस्कार करावा.
ततः शुद्धजलैर्मूलं विलोममातृकां पठन्
मग शुद्ध पाण्याने, उलट्या माळेचा जप करत मूळ शुद्ध करावे.
ॐ सोममण्डलायेति षोडशान्ते कलात्मने
'ॐ सोममंडलाय' असे म्हणत, सोळा कलांचा जो मूळ आहे त्याला अर्पण करावे.
तत्र षोडशसंख्याका यजेञ्चन्द्रमसः कलाः
तेथे चंद्राच्या सोळा कला भक्तीभावाने पूजाव्या.
गोमुद्रयामृतीकृत्याच्छादयेन्मत्स्ममुद्रया
गोमुद्रेला अमृतासारखे करून, त्यावर मत्स्यमुद्रा ठेवावी.
चिन्तयित्वेष्टदेवं च ततो मुद्राः प्रदर्शयेत्
आपण ज्या देवतेची इच्छा केली आहे, तिचे ध्यान करून मग त्या मुद्रा दाखवाव्यात.
महामुद्रां योनिमुद्रां दर्शयेत्क्रमतः सुधीः
ज्ञानी माणसाने आधी महा मुद्रा आणि मग योनि मुद्रा या क्रमाने दाखवाव्यात.
गन्धपुष्पादिभिस्तत्र पूजयेद्देवतां स्मरनट्
तेथे देवतेची आठवण ठेवून, सुगंध, फुले आणि इतर वस्तूंनी पूजा करावी.
शङ्खाद्दक्षिणदिग्भागे प्रोक्षणीपात्रमादिशेत्
शंखाच्या दक्षिण बाजूला प्रक्षाळनासाठीचे पात्र ठेवावे.
आत्मतत्त्वात्मने हृञ्च विद्यातत्त्वात्मने नमः
स्वरूपाच्या तत्त्वाला 'ह्रीं' या मंत्राने नमस्कार; विद्या तत्त्वालाही नमस्कार.
प्रोक्षेत्पुष्पाक्षतैश्चापि मण्डलं विधिवत्सुधीः
ज्ञानी माणसाने विधीपूर्वक फुले आणि अक्षता घेऊन मंडळावर शिंपडावे.