मातरः सर्वभूतानामापो देव्यः पुनन्तु माम्
सर्व जीवांची माते, हे देवतुल्य पाणी, मला शुद्ध करा.
क्षालयन्ति च तां स्पर्शादापो देव्यः पुनन्तु माम्
त्यांच्या स्पर्शाने शुद्धी होते; हे देवतुल्य पाणी, मला शुद्ध करा.
ललाटे कर्णयोरक्ष्णोरापस्तद्धन्तु वो नमः
कपाळावर, कानांवर आणि डोळ्यांवर—पाणी ते दूर करो; तुम्हांस नमस्कार.
सन्तोषः क्षान्तिरास्तिक्यं विद्या भवतु वो नमः
समाधान, सहनशीलता, श्रद्धा आणि विद्या—हे सर्व तुमच्याकडे असो; तुम्हांस नमस्कार.
पिबेद्धिरुद्धं नो कुर्यादेषां तु नियतो विधिः
श्वास रोखून ठेवून पाणी पिऊ नये; त्यांच्यासाठी हा ठरलेला नियम आहे.
स्वेष्टदेवं समुद्वास्य मन्त्री मार्तण्डमण्डले
स्वतःच्या इच्छेप्रमाणे देवतेला आमंत्रित करून, मंत्र म्हणणारा सूर्याच्या मंडळात—
वाससी परिधायाथ कुर्यात्सन्ध्यादिकं सुधीः
शुद्ध वस्त्र परिधान करून, बुद्धिमान व्यक्तीने संध्यादिक कृत्ये करावीत.
अथवा भस्मना स्नातो रजोभिश्चैव वाक्षमः
किंवा, जो राख किंवा मातीने स्नान करतो आणि ज्या व्यक्तीला वाणी आणि इंद्रियांवर संयम आहे—
केशवेन तथा नारायणेन माधवेन च
केशव, नारायण आणि माधव या नावांनी—
मधुसूदनत्रिविक्रमाभ्यामोष्ठौ च मार्जयेत्
मधुसूदन आणि त्रिविक्रम या नावांनी ओठ स्वच्छ करावेत.
हृषीकेशपद्मनाभाभ्यां स्पृशेञ्चरणौ ततः
त्यानंतर, हृषीकेश आणि पद्मनाभ या नावांनी पाय स्पर्श करावेत.
वासुदेवेन प्रद्युम्नेन स्पृशेन्नासिके ततः
मग, वासुदेव आणि प्रद्युम्न या नावांनी नाक स्पर्श करावं.
अधोक्षजनृसिंहाभ्यां श्रवणे संस्पृशेत्तथा
अधोक्षज आणि नरसिंह या नावांनी कान स्पर्श करावेत.
हरिणा विष्णुनांसौ च वैष्णवाचमनं त्विदम्
हरी आणि विष्णू या नावांनी केलेलं हे वैष्णव आचमन म्हणतात.
मुखे नसोः प्रदेशिन्यानामया नेत्रकर्णयोः
मुख, नाक, तर्जनी, डोळे आणि कान या ठिकाणी—
आत्मविद्याशिवैस्तत्त्वैः स्वाहान्तैः शैवमीरितम्
आत्मविद्या आणि शिव या तत्त्वांनी, 'स्वाहा' या शब्दासह, शैव विधी सांगितला आहे.
आत्मविद्यासिवैरेव शैवं स्वाहावसानिकैः
आत्मविद्या आणि शिव या तत्त्वांनीच, 'स्वाहा' आणि 'वसाना' या शेवटच्या शब्दांसह, शैव विधी करतात.
वाग्लज्जाश्रीमुखैः प्रोक्तं द्विजाचमनमर्थदम्
वाणी, लज्जा आणि श्री या शब्दांनी सांगितलेलं, द्विजांसाठी लाभदायक असं आचमन आहे.
नन्दकं हृदये शङ्खचक्रे चैव भुजद्वये
हृदयात नंदकाचा, दोन्ही भुजांवर शंख आणि चक्राचा ध्यान करावं.
कर्णमूले पार्श्वयोश्च पृष्टे नाभौ ककुद्यपि
कानाच्या मुळाशी, दोन्ही बाजूंना, पाठीवर, नाभीवर आणि कुबडीलाही—
अग्निहोत्रोद्भवं भस्म गृहीत्वा त्र्यंबकेण तु
अग्निहोत्रातून उत्पन्न झालेली राख त्र्यंबक या नावाने घ्यावी.
क्रमात्तत्पुरुषाघोरसद्योजातादिनामभिः
क्रमाने तत्पुरुष, अघोर, सद्योजात आणि इतर नावांनी—
शैवं शाक्तस्त्रिकोणा भं नारीवद्वा समाचरेत्
शैव किंवा शाक्त व्यक्तीने त्रिकोणचिन्ह किंवा स्त्रीला योग्य तसं चिन्ह करावं.
आचम्य विधिवन्मन्त्री तीर्थान्यावाह्य पूर्ववत्
नियमाने आचमन करून, मंत्रज्ञाने पूर्वीप्रमाणे तीर्थांचे आवाहन करावं.
सप्तधा तज्जलेनाथ मूर्द्धानमभिषेचयेत्
त्या पाण्याने, हे प्रभु, डोक्यावर सात वेळा अभिषेक करावा.
आदाय वामहस्तेंऽबु दक्षेणाच्छाद्य पाणिना
डाव्या हातात पाणी घेऊन, उजव्या हाताने ते झाकावे.
मूलेन तस्मात् श्चोतद्भिर्बिन्दुभिस्तत्त्वमुद्रया
त्या पाण्याच्या थेंबांनी, मूळ भागातून पडणाऱ्या, सत्याच्या मुद्रेने करावे.
कृत्वा तदक्षरं मन्त्री नासिकान्तिकमानयेत्
मंत्रकर्ता ते अक्षर तयार करून, नाकाच्या टोकाजवळ आणावे.
प्रक्षाल्यान्तर्गतं तेन कल्मषं तज्जलं पुनः
त्याने अंतरंगातील दोष धुवून टाकावा; मग पुन्हा त्या पाण्याने,
क्षिपेदस्त्रेण तत्पश्चात्कल्पिते कुलिशोपले
शस्त्राच्या साहाय्याने, तयार केलेल्या वज्रासमान दगडावर ते फेकावे.