आद्यन्तमध्ये फट्कारः षोढा यस्मिन्प्रदृश्यते
मंत्राच्या सुरुवातीला, शेवटी आणि मध्ये 'फट्' हे अक्षर सहा वेळा दिसते.
कूट एकाक्षरो मन्त्रः स एवोक्तो निरंशकः
एक अक्षराचा 'कूट' मंत्र अविभाज्य मानला जातो.
षड्वर्णो बीजहीनो वा सार्द्धसप्ताक्षरो ऽपि वा
सहा अक्षरांचा, बीजरहित किंवा साडेसात अक्षरांचा मंत्र असू शकतो.
सार्द्धबीजत्रययुतो मन्त्रो विंशतिवर्णवान्
साडेबीज आणि तीन बीज असलेला मंत्र वीस अक्षरांचा असतो.
यो मन्त्रो दन्तवर्णस्तु मोहितः स तु कीर्तितः
दंत्य अक्षर असलेला मंत्र गोंधळलेला मानला जातो.
क्षुधार्तः स तु विज्ञेयो मन्त्रसिद्धिविवर्जितः
असा मंत्र उपासनेत यश मिळवत नाही, तो नेहमीच अपूर्ण आणि भुकेला समजावा.
त्रयोर्विंशतिवर्णो वा स मनुर्दृप्तसंज्ञकः
तेवीस अक्षरांचा मंत्र गर्विष्ठ म्हणून ओळखला जातो.
एकोन त्रिंशदर्णो वा मन्त्रो हीनाङ्गकः स्मृतः
एकोणतीस अक्षरांचा मंत्र अपूर्ण अवयव असलेला मानला जातो.
अतिक्रूरः स विज्ञेयो ऽखिलकर्मसु गर्हितः
असा मंत्र फारच क्रूर असतो आणि सर्व विधींमध्ये निषिद्ध मानला जातो.
व्रीडितः स तु विज्ञेयः सर्वकर्मसु न क्षमः
असा मंत्र लाजिरवाणा समजावा आणि कोणत्याही कर्मासाठी योग्य नाही.
पञ्चषषअट्यर्णमारभ्य नवनन्दाक्षरावधि
पासष्ट अक्षरांपासून ते नव आनंददायक अक्षरांपर्यंतचे मंत्र—
त्रयोदशार्णा ये मन्त्रास्तिथ्यर्णाश्च तथा पुनः
तेरा अक्षरांचे किंवा ठराविक अक्षरसंख्या असलेले मंत्र पुन्हा—
शतं सार्द्धशतं वापि शतद्वयमथापि वा
शंभर, दीडशे किंवा दोनशे अक्षरांचे मंत्र—
ये मन्त्रा वर्णसंख्याका निःस्नेहास्ते प्रकीर्तिताः
ज्यांच्या अक्षरांची संख्या ठरलेली आहे आणि ज्यात आपुलकी नाही, असे मंत्र असेच सांगितले आहेत.
अतिवृद्धाः प्रयोगेषु शिथिलास्ते समीरिताः
जे मंत्र खूपच लांब असतात, ते साधनेत सैल पडतात असे म्हटले आहे.
तद्वर्द्ध्वं चैव ये मन्त्राः स्तोत्ररूपास्तु ते स्मृताः
त्यापुढील मंत्र, जे स्तोत्राच्या स्वरूपात असतात, ते तसेच ओळखले जातात.
दोषानेतानविज्ञाय मन्त्रानेताञ्जपन्ति ये
जे दोष आणि गुण न समजता मंत्र जप करतात—
छिन्नादिदोषदुष्टानां मन्त्राणां साधनं ब्रुवे
तुटलेपणासारख्या दोषांनी दूषित झालेल्या मंत्रांचे शुद्धीकरण कसे करावे, हे मी सांगतो.
यं कञ्चिदपि वा मन्त्रं तस्य स्युः सर्वसिद्धयः
कोणताही मंत्र असो, त्याने सर्व सिद्धी मिळू शकतात.
योनिमुद्राबन्ध एवं भवेदासनमुत्तमम्
योनि-मुद्रा आणि बंध यांच्या योगाने आसन उत्तम होते.
तदग्रे सरहस्यं ते कथयिष्यामि नारद
नारद, पुढे मी तुला हे गुपित सांगणार आहे.
गुर्वनुज्ञारतः श्रीमानभिषेकसमन्वितः
जो गुरुच्या आज्ञेला समर्पित असतो, संपन्नता आणि अभिषेकाने युक्त असतो—
मन्त्रतन्त्रार्थतत्त्वज्ञो निग्रहानुग्रहक्षमः
जो मंत्र, तंत्र आणि त्यांचा अर्थ नीट ओळखतो, आणि शिक्षा करणे किंवा कृपा करणे दोन्ही करू शकतो.
तत्त्वनिष्कासने दक्षो विनयी च सुवेषवान्
जो सत्य शोधण्यात कुशल आहे, नम्र आहे आणि नेहमी नीटनेटका असतो.
नित्यानुष्टानसंयुक्तस्त्वाचार्यः परिकीर्तितः
जो नेहमी ठरवलेल्या आचरणात मग्न असतो, त्याला गुरु म्हणतात.
शमादिसाधनोपेतः श्रद्धावान् सुस्थिराशयः
जो मन:शांतीसह इतर सद्गुणांनी युक्त आहे, श्रद्धावान आहे आणि ज्याचा मनोदय ठाम आहे.
दृढव्रतसमाचारः कृतज्ञः पापभीरुकः
जो आपले व्रत आणि वागणूक यामध्ये दृढ आहे, उपकाराची जाणीव ठेवतो आणि पापाची भीती बाळगतो.
एवंविधो भवेच्छिष्यस्त्वन्यथा गुरुदुःखदः
शिष्याने असेच गुण असावेत; अन्यथा तो गुरूला दुःख देतो.
प्राक्प्रत्यग्दक्षिणोदक्चपञ्चसूत्राणि पातयेत्
पूर्व, पश्चिम, दक्षिण, उत्तर आणि खाली अशी पाच दोरे पसरावीत.
तत्राद्यप्रथमे त्वाद्यं द्वितीयाद्ये द्वितीयकम्
त्यात पहिल्या जागी पहिले, दुसऱ्या जागी दुसरे ठेवावे.