अस्रं चास्ति स मन्त्रस्तु तिरस्कृत उदीरितः
आणि मंत्रात अश्रू असेल, तर तो मंत्र गुप्तपणे उच्चारला जातो.
यस्य स्याद्भेदितो मन्त्रस्त्याज्यः क्लिष्टफलप्रदः
मंत्र तुटलेला असेल, तर तो सोडावा, कारण तो त्रासदायक फळ देतो.
विद्या वाप्यथवा मन्त्रो भवेत्सप्तदशाक्षरः
विद्या किंवा मंत्र सुद्धा सतरा अक्षरांचा असू शकतो.
यस्य मध्ये स्थितं चास्रं स मन्त्रो मूर्च्छितः स्मृतः
मंत्राच्या मध्ये अश्रू असेल, तर तो मंत्र मंद मानला जातो.
मन्त्रस्यादौ च मध्ये च मूर्ध्नि चास्रचतुष्टयम्
मंत्राच्या सुरुवातीला, मध्ये आणि डोक्यावर चार अश्रू असतात.
पुनर्विशतिवर्णो वा यो मन्त्रः स्मरसंयुतः
पुन्हा, वीस अक्षरांचा आणि कामभावनेने युक्त मंत्र सांगितला आहे.
सप्तार्णो बालमन्त्रस्तु कुमारो वसुवर्णवान्
सात अक्षरांचा मंत्र बालमंत्र म्हणतात; तर कुमार आठ अक्षरांचा असतो.
त्रिंशद्वर्णश्चतुःषष्टिवर्णश्चापि शताक्षरः
तीस, चौरसष्ट आणि शंभर अक्षरांचे मंत्र सुद्धा आहेत.
नवार्णस्तारसंयुक्तो मन्त्रो निस्त्रिंश उच्यते
नऊ अक्षरांचा आणि 'ता' या अक्षराने युक्त मंत्र त्रीस म्हणतात.
शिखा वर्म च यस्यान्ते नेत्रमस्रं च दृश्यते
ज्याच्या शेवटी शिखा, कवच, नेत्र आणि अश्रू दिसतात.
आद्यन्तमध्ये फट्कारः षोढा यस्मिन्प्रदृश्यते
मंत्राच्या सुरुवातीला, शेवटी आणि मध्ये 'फट्' हे अक्षर सहा वेळा दिसते.
कूट एकाक्षरो मन्त्रः स एवोक्तो निरंशकः
एक अक्षराचा 'कूट' मंत्र अविभाज्य मानला जातो.
षड्वर्णो बीजहीनो वा सार्द्धसप्ताक्षरो ऽपि वा
सहा अक्षरांचा, बीजरहित किंवा साडेसात अक्षरांचा मंत्र असू शकतो.
सार्द्धबीजत्रययुतो मन्त्रो विंशतिवर्णवान्
साडेबीज आणि तीन बीज असलेला मंत्र वीस अक्षरांचा असतो.
यो मन्त्रो दन्तवर्णस्तु मोहितः स तु कीर्तितः
दंत्य अक्षर असलेला मंत्र गोंधळलेला मानला जातो.
क्षुधार्तः स तु विज्ञेयो मन्त्रसिद्धिविवर्जितः
असा मंत्र उपासनेत यश मिळवत नाही, तो नेहमीच अपूर्ण आणि भुकेला समजावा.
त्रयोर्विंशतिवर्णो वा स मनुर्दृप्तसंज्ञकः
तेवीस अक्षरांचा मंत्र गर्विष्ठ म्हणून ओळखला जातो.
एकोन त्रिंशदर्णो वा मन्त्रो हीनाङ्गकः स्मृतः
एकोणतीस अक्षरांचा मंत्र अपूर्ण अवयव असलेला मानला जातो.
अतिक्रूरः स विज्ञेयो ऽखिलकर्मसु गर्हितः
असा मंत्र फारच क्रूर असतो आणि सर्व विधींमध्ये निषिद्ध मानला जातो.
व्रीडितः स तु विज्ञेयः सर्वकर्मसु न क्षमः
असा मंत्र लाजिरवाणा समजावा आणि कोणत्याही कर्मासाठी योग्य नाही.
पञ्चषषअट्यर्णमारभ्य नवनन्दाक्षरावधि
पासष्ट अक्षरांपासून ते नव आनंददायक अक्षरांपर्यंतचे मंत्र—
त्रयोदशार्णा ये मन्त्रास्तिथ्यर्णाश्च तथा पुनः
तेरा अक्षरांचे किंवा ठराविक अक्षरसंख्या असलेले मंत्र पुन्हा—
शतं सार्द्धशतं वापि शतद्वयमथापि वा
शंभर, दीडशे किंवा दोनशे अक्षरांचे मंत्र—
ये मन्त्रा वर्णसंख्याका निःस्नेहास्ते प्रकीर्तिताः
ज्यांच्या अक्षरांची संख्या ठरलेली आहे आणि ज्यात आपुलकी नाही, असे मंत्र असेच सांगितले आहेत.
अतिवृद्धाः प्रयोगेषु शिथिलास्ते समीरिताः
जे मंत्र खूपच लांब असतात, ते साधनेत सैल पडतात असे म्हटले आहे.
तद्वर्द्ध्वं चैव ये मन्त्राः स्तोत्ररूपास्तु ते स्मृताः
त्यापुढील मंत्र, जे स्तोत्राच्या स्वरूपात असतात, ते तसेच ओळखले जातात.
दोषानेतानविज्ञाय मन्त्रानेताञ्जपन्ति ये
जे दोष आणि गुण न समजता मंत्र जप करतात—
छिन्नादिदोषदुष्टानां मन्त्राणां साधनं ब्रुवे
तुटलेपणासारख्या दोषांनी दूषित झालेल्या मंत्रांचे शुद्धीकरण कसे करावे, हे मी सांगतो.
यं कञ्चिदपि वा मन्त्रं तस्य स्युः सर्वसिद्धयः
कोणताही मंत्र असो, त्याने सर्व सिद्धी मिळू शकतात.
योनिमुद्राबन्ध एवं भवेदासनमुत्तमम्
योनि-मुद्रा आणि बंध यांच्या योगाने आसन उत्तम होते.