मलकर्मादिपाशेन कश्चिदात्मा नियन्त्रितः
मल, कर्म आणि इतर बंधनांनी काही आत्मा बांधला जातो.
अथ तत्राहृतैर्मात्रा पानान्नाद्यैश्च पोषितः
मग तिथे आईने जे प्यायलं आणि खाल्लं त्यातून मिळणाऱ्या अंशांनी तो पोसला जातो.
दुःखाद्यः पीडितश्चैवाच्छन्नदेहो जरायुणा
दुःखांनी त्रस्त झालेला, गर्भात शरीर झाकले गेलेला तो असतो.
स्मरंस्तिष्टति दुःखात्मापीड्यमानो मुहुर्मुहुः
त्याची जाणीव जागी असते, त्याचे मन दुःखाने भरलेले असते, पुन्हा पुन्हा यातना सहन करतो.
संपीडितो निःसरति योनियन्त्रादवाङ्मुखः
गर्भद्वारातून जोरात दाबला जाऊन, तो खाली मान घालून बाहेर येतो.
ततः क्रमेण स शिशुर्वर्धमानो दिनेदिने
नंतर, तो बाळ हळूहळू दिवसेंदिवस वाढत जातो.
एवं क्रमेण लोके ऽस्मिन्देहिनां देहसंभवः
अशा प्रकारे या जगात, सर्व जीवांचे शरीरप्राप्तीचे चक्र सुरू राहते.
यस्तारयति नात्मानं तस्मात्पापतरो ऽत्र कः
जो स्वतःचे उद्धार करत नाही, त्यापेक्षा पापी दुसरा कोण आहे?
पश्वादीनां च सर्वेषां च सर्वेषां साधारणमितीरितम्
हे सर्व प्राण्यांना, जनावरांसकट, समानच लागू आहे असे सांगितले आहे.
मनुष्याणामयं धर्मः रवबन्धच्छेदनात्मकः
माणसांसाठी मात्र हा धर्म बंधन तोडण्याचा आहे.
अतो बन्धनविच्छित्त्यै मन्त्रदीक्षां समाचरेत्
म्हणून बंधन तोडण्यासाठी मंत्रदीक्षा घ्यावी.
शुद्धात्मतत्त्वनामासौ निर्वाणपदमश्नुते
जो शुद्ध आत्मतत्त्व जाणतो, तो मुक्तीच्या अवस्थेला पोहोचतो.
यजते शिवं मन्त्रैश्च रवपरेषां हिताय सः
तो मंत्रांनी शंकराची पूजा करतो, बंधनात असणाऱ्यांच्या कल्याणासाठी.
शिवशक्त्यादिभिः सार्द्धं पश्यत्यात्मगतावृत्तिः
शंकर, शक्ती आणि इतरांसह, तो आपल्या आत्म्यातील क्रिया अनुभवतो.
न प्रकाशयितुं शक्ता पाशत्वान्निगडादिवत्
पण बंधनामुळे, तो ते उघड करू शकत नाही, जणू काही साखळ्यांनी बांधलेला आहे.
अतः शास्त्रोक्तविधिना मत्रदीक्षां समाचरेत्
म्हणून शास्त्र सांगितलेल्या पद्धतीने मंत्रदीक्षा घ्यावी.
अनुष्टानं प्रकुर्वीत नित्यनमित्तिकात्मकम्
नित्य आणि निमित्त अशा दोन्ही प्रकारची साधना करावी.
यो यस्मिन्नाश्रमे तिष्टन्दीक्षां प्राप्नोति मानवः
माणूस कोणत्याही आश्रमात असो, जर त्याला दीक्षा मिळाली,
कृतान्यपि न कर्माणि बन्धनाय भवन्ति हि
तर त्यानंतर केलेली कर्मे बंधनकारक राहत नाहीत.
दीक्षितो ऽभिलषेद्भोगान्यद्यल्लोकगतानसौ
दीक्षा घेतल्यावर, तो या जगातील सुखांची इच्छा करू शकतो.
नित्यं नैमित्तिकं दीक्षां प्राप्य यो नाचरेन्नरः
जो पुरुष नित्य किंवा निमित्तिक विधींसाठी दीक्षा घेतो, पण ते आचरण करत नाही,
तस्मात्तु दीक्षितः कुर्य्यान्नित्यनैमित्तिकादिकम्
म्हणून, ज्याने दीक्षा घेतली आहे त्याने नित्य आणि निमित्तिक कर्तव्ये नक्कीच पार पाडावीत.
नित्यनैमित्तिकाचार पालकस्य नरस्य तु
नित्य आणि निमित्तिक आचार पाळणाऱ्या माणसासाठी,
तत्रापि गुरुभक्तस्य गतिर्भवति नान्यथा
त्यातही, ज्याला आपल्या गुरूवर खरी भक्ती आहे त्यालाच अंतिम साध्य मिळते, इतरांना नाही.
दृष्टाद्यर्थतया यस्य गुरुभक्तिस्तु कृत्रिमा
पण ज्याची गुरूभक्ती फक्त बाह्य लाभासाठी, कृत्रिम असते,
कायेन मनसा वाचा गुरुभक्तिपरस्य च
जो मनाने, शरीराने आणि वाणीने गुरूभक्तीत एकाग्र असतो,
गुरुभक्तियुते शिष्ये सर्वस्वविनिवेदके
गुरूभक्ती असलेल्या आणि आपले सर्व काही अर्पण करणाऱ्या शिष्याला,
मिथ्याप्रयुक्तमन्त्रस्तु प्रायाश्चित्ती भवेद्गुरुः
जर मंत्र चुकीने उच्चारला गेला तर गुरूने प्रायश्चित्त करावे.
दीक्षाविधिं प्रवक्ष्यामि मन्त्रसामर्थ्यदायकम्
आता मी दीक्षाविधी सांगतो, जो मंत्राला सामर्थ्य देतो.
अतो दीक्षेति सा प्रोक्ता सर्वागमविशारदैः
म्हणून, सर्व शास्त्रात पारंगत असणाऱ्यांनी तिला 'दीक्षा' असे नाव दिले आहे.