न तत्र पक्षिसंघातो न शब्दो न च दर्शनम्
तेथे ना पक्ष्यांचा थवा, ना आवाज, ना काही दिसत होते.
स ददर्श तदात्मानं सर्वसंगविनिःसृतः
त्या क्षणी त्याने स्वतःला सर्व बंधनांपासून मुक्त पाहिले.
स पुनर्योगमास्थाय मोक्षमार्गोपलब्धये
तो पुन्हा योगाचा आश्रय घेऊन मोक्षाचा मार्ग शोधू लागला.
अन्तरीक्षचरः श्रीमान्व्यासपुत्रः सुनिश्चितः
महान तेजस्वी, निश्चय असलेला व्यासपुत्र आकाशातून फिरू लागला.
ददृशुः सर्वभूतानि मनोमारुतरंहसम्
सर्व जीवांनी त्याला मन आणि वाऱ्यासारखा जलद पाहिले.
पुष्प वर्षैश्च दिव्यैस्तमवचक्रुर्दिवौकसः
देवतांनी त्याच्यावर दिव्य फुलांचा वर्षाव करून त्याचा सन्मान केला.
ऋषयश्चैव संसिद्धाः को ऽयं सिद्धिमुपागतः
पूर्णत्वास पोहोचलेले ऋषी म्हणाले, 'हा कोण आहे ज्याने सिद्धी मिळवली?'
उवाच च महातेजास्तानृषीन्संप्रहर्षितः
महातेजस्वी, आनंदित होऊन, त्या ऋषींना बोलला.
तस्मै प्रतिवचोदेयं भवद्भिस्तु समाहितैः
तुम्ही मन लावून त्याला हे उत्तर द्यावे.
तमो ह्यष्टविधं त्यक्त्वा जहौ पञ्चविधं रजः
त्याने आठ प्रकारचे अंधार आणि पाच प्रकारचे रज सोडून दिले.
ततस्तस्मिन्पदे नित्ये निर्गुणे लिङ्गपूजिते
त्या शाश्वत, निर्गुण अवस्थेत, जिथे लिंगाची पूजा केली जाते,
संश्लिष्टे श्वेतपीते च रुक्मरूप्यमये शुभे
एकत्र जोडलेले, पांढरे आणि पिवळे, सोन्या-चांदीचे तेजस्वी असे,
सो ऽविशङ्केन मनसा तथैवाभ्यपतच्छुकः
त्या ठिकाणी, शंका नसलेल्या मनाने तो पोपट गेला.
अदृश्येतां द्विजश्रेष्ठ तदद्भुतमिवाभवत्
हे द्विजश्रेष्ठ, दोघेही अदृश्य झाले; जणू काही अद्भुत घडले.
न च प्रतिजघानास्य स गतिं पर्वतोत्तमः
आणि त्या श्रेष्ठ पर्वताने त्याचा मार्ग अडवला नाही.
शुको ददर्श धर्मात्मा पुष्पितद्रुमकाननम्
धर्मात्मा पोपटाने फुललेल्या झाडांचे सुंदर अरण्य पाहिले.
निराकारं तु साकाराददृशुस्तं विवाससः
रूप असलेल्यांनी, दूरवरून, निराकाराला पाहिले.
उत्तमां गतिमास्थाय पृष्टतो ऽनुससार ह
सर्वोच्च मार्ग मिळवून, तो मागून मागून गेला.
दर्शयित्वा प्रभावं स्वं सर्वभूतो ऽभवत्तदा
स्वतःची शक्ती दाखवून, तो सर्व जीव झाला.
निमेषान्तरमात्रेण शुकाभिपतनं ययौ
डोळ्याच्या पापण्येइतक्या वेळेत, पोपटाची उंच झेप झाली.
शशंसुर्मुनयः सिद्धा गतिं तस्मै सुतस्य ताम्
मुनी आणि सिद्धांनी त्याला त्याच्या पुत्राचा मार्ग सांगितला.
स्वयं पित्रा स्वरेणोञ्चैस्त्रींल्लोकाननुनाद्य वै
तो स्वतः, वडिलांसोबत, मोठ्या आवाजात तीनही लोकांत नाद घातला.
प्रत्यभाषत धर्मात्मा भोः शब्देनानुनादयन्
धर्मात्म्याने 'भोः' असा आवाज करत उत्तर दिले.
प्रत्याहरज्जगत्सर्वमुञ्चैः स्थावरजङ्गमम्
त्याने मोठ्या आवाजात, स्थावर आणि जंगम असे सर्व जग मागे घेतले.
गिरिगह्वरपृष्टेषु व्याजहार शुकं प्रति
पर्वताच्या कड्या आणि गुहांमध्ये, त्याने पोपटाला संबोधले.
गुणान्संत्यज्य सत्त्वादीन्पदमध्यगमत्परम्
सत्त्वादी गुण सोडून, त्याने सर्वोच्च अवस्था गाठली.
सो ऽनुनीतो भगवता व्यासो रुद्रेण नारद
नारद, भगवंत आणि रुद्र यांनी व्यासाला विनंती केली.
पश्यसि विप्र नायान्तं ब्रह्मभूतं निजान्तिरे
हे विप्र, जो येत नाही, ब्रह्मरूप झालेला, तो तुझ्याच अंतर्यात आहे, तू पाहतोस.
श्वाश्रमं स शुको ब्रह्मभूतो लोकांश्चचार ह
शुकाने गृहस्थाश्रम सोडून, ब्रह्मस्वरूप प्राप्त करून, सर्व लोकांतून मुक्तपणे भ्रमण केले.
नरनारायणौ द्रष्टुं ययौ बदरिकाश्रमम्
तो नर-नारायणांना भेटण्यासाठी बदरिकाश्रमात गेला.