ब्रह्मणः पदमन्वेष्टुमुत्सुकः पितरं ययौ
ब्रह्मदेवाचे स्थान शोधण्याची उत्कंठा मनात घेऊन तो वडिलांकडे गेला.
शुकः प्रदक्षिणीकृत्य ययौ कैलासपर्वतम्
शुकदेवाने प्रदक्षिणा घालून कैलास पर्वताकडे प्रस्थान केले.
क्षणैकं स्थीयतां पुत्र इति च क्रोश दुर्मनाः
दुःखी मनाने ती ओरडली, 'माझ्या मुला, फक्त एक क्षण थांब!'
मोक्षमेवानुसंचित्य गत एव परं पदम्
मोक्षाचाच विचार करून तो परमपदाला गेला.
पुनः पप्रच्छ तं विप्र शुकाभिपतनं मुनिम्
मुनिने त्या ब्राह्मणाला पुन्हा विचारले, 'शुकाचा अवतरण कसा झाले?'
यच्छ्रृत्वा मानसं मे ऽद्य शान्तिमग्र्यामुपागतम्
हे ऐकून आज माझ्या मनाला अत्युच्च शांतता मिळाली आहे.
नहि सम्पूर्णतामेति तृष्णा कृष्णगुणार्णवे
कृष्णाच्या गुणांच्या सागरात तृष्णा कधीच पूर्ण होत नाही.
कुत्र ते निवसंतीह संशयो मे महानयम्
ते इथे कुठे राहतात, याबद्दल मला मोठा शंका आहे.
धारयामास चात्मानं यथाशास्त्रं महामुनिः
महामुनीने शास्त्रानुसार स्वतःला सावरले.
ततः स प्राङ्मुखो विद्वानादित्येन विरोचिते
मग तो विद्वान पूर्वेकडे तोंड करून सूर्यासारखा तेजस्वी दिसला.
न तत्र पक्षिसंघातो न शब्दो न च दर्शनम्
तेथे ना पक्ष्यांचा थवा, ना आवाज, ना काही दिसत होते.
स ददर्श तदात्मानं सर्वसंगविनिःसृतः
त्या क्षणी त्याने स्वतःला सर्व बंधनांपासून मुक्त पाहिले.
स पुनर्योगमास्थाय मोक्षमार्गोपलब्धये
तो पुन्हा योगाचा आश्रय घेऊन मोक्षाचा मार्ग शोधू लागला.
अन्तरीक्षचरः श्रीमान्व्यासपुत्रः सुनिश्चितः
महान तेजस्वी, निश्चय असलेला व्यासपुत्र आकाशातून फिरू लागला.
ददृशुः सर्वभूतानि मनोमारुतरंहसम्
सर्व जीवांनी त्याला मन आणि वाऱ्यासारखा जलद पाहिले.
पुष्प वर्षैश्च दिव्यैस्तमवचक्रुर्दिवौकसः
देवतांनी त्याच्यावर दिव्य फुलांचा वर्षाव करून त्याचा सन्मान केला.
ऋषयश्चैव संसिद्धाः को ऽयं सिद्धिमुपागतः
पूर्णत्वास पोहोचलेले ऋषी म्हणाले, 'हा कोण आहे ज्याने सिद्धी मिळवली?'
उवाच च महातेजास्तानृषीन्संप्रहर्षितः
महातेजस्वी, आनंदित होऊन, त्या ऋषींना बोलला.
तस्मै प्रतिवचोदेयं भवद्भिस्तु समाहितैः
तुम्ही मन लावून त्याला हे उत्तर द्यावे.
तमो ह्यष्टविधं त्यक्त्वा जहौ पञ्चविधं रजः
त्याने आठ प्रकारचे अंधार आणि पाच प्रकारचे रज सोडून दिले.
ततस्तस्मिन्पदे नित्ये निर्गुणे लिङ्गपूजिते
त्या शाश्वत, निर्गुण अवस्थेत, जिथे लिंगाची पूजा केली जाते,
संश्लिष्टे श्वेतपीते च रुक्मरूप्यमये शुभे
एकत्र जोडलेले, पांढरे आणि पिवळे, सोन्या-चांदीचे तेजस्वी असे,
सो ऽविशङ्केन मनसा तथैवाभ्यपतच्छुकः
त्या ठिकाणी, शंका नसलेल्या मनाने तो पोपट गेला.
अदृश्येतां द्विजश्रेष्ठ तदद्भुतमिवाभवत्
हे द्विजश्रेष्ठ, दोघेही अदृश्य झाले; जणू काही अद्भुत घडले.
न च प्रतिजघानास्य स गतिं पर्वतोत्तमः
आणि त्या श्रेष्ठ पर्वताने त्याचा मार्ग अडवला नाही.
शुको ददर्श धर्मात्मा पुष्पितद्रुमकाननम्
धर्मात्मा पोपटाने फुललेल्या झाडांचे सुंदर अरण्य पाहिले.
निराकारं तु साकाराददृशुस्तं विवाससः
रूप असलेल्यांनी, दूरवरून, निराकाराला पाहिले.
उत्तमां गतिमास्थाय पृष्टतो ऽनुससार ह
सर्वोच्च मार्ग मिळवून, तो मागून मागून गेला.
दर्शयित्वा प्रभावं स्वं सर्वभूतो ऽभवत्तदा
स्वतःची शक्ती दाखवून, तो सर्व जीव झाला.
निमेषान्तरमात्रेण शुकाभिपतनं ययौ
डोळ्याच्या पापण्येइतक्या वेळेत, पोपटाची उंच झेप झाली.