बालानां जन्मतश्चौलं स्वगृह्योक्तविधानतः
मुलाच्या जन्मानंतरचे चूडाकर्म आपल्या घरच्या नियमाप्रमाणे करावे.
अपर्वरिक्तातिथिषु शुक्रेज्यज्ञेन्दुवासरे
पर्वकाळ, रिकामा दिवस वगळून, शुक्रवार, यज्ञ किंवा चंद्राच्या दिवशी हे करावे.
चौलकर्मणि हस्तक्षार्र्त्रीणित्रीणि च विष्णुभात्
चूडाकर्म तीन रात्रींमध्ये, विष्णूने सांगितल्याप्रमाणे करावे.
शुभदं जन्मनक्षत्रमशुभं त्वन्यकर्मणि
चूडाकर्मासाठी जन्मनक्षत्र शुभ असते, पण इतर विधीसाठी ते अशुभ मानले जाते.
जन्माष्टमे न शीतांशौ षष्टाष्टान्त्यविवर्जिते
जन्मानंतर आठव्या दिवशी, चंद्र सहाव्या, आठव्या किंवा शेवटच्या नक्षत्रात नसताना,
अभ्यक्ते सन्ध्ययोर्नारे निशि भुक्त्वा न वाहवे
संध्याकाळी, रात्री, जेवणानंतर किंवा प्रवासात हे करू नये.
क्षौरकर्म महीपानां पञ्चमेपञ्चमे ऽहनि
राजांसाठी केस कापण्याचा विधी प्रत्येक पाचव्या दिवशी करावा.
नृपविप्राज्ञया यज्ञे मरणे बन्धमोक्षणें
राजा, विद्वान ब्राह्मण किंवा ज्ञानी यांच्या आज्ञेने, यज्ञात, मृत्यूसमयी किंवा कैदेतून सुटल्यावर,
कर्तव्यं मङ्गलेष्वादौ मङ्गलाय क्षुरार्पणम्
मंगलकार्याच्या सुरुवातीला, शुभासाठी प्रथम केस कापण्याचा विधी करावा.
तृतीये बीजनक्षत्रे शुभवारे शुभोदये
तिसऱ्या दिवशी, बीज असलेल्या शुभ नक्षत्रात, शुभ वार आणि शुभ वेळी,
आशिषो वाचनं कार्यं पुण्यं पुण्याङ्गनादिभिः
सद्गुणी स्त्रिया आणि इतरांनी आशीर्वाद द्यावे आणि पुण्य मिळवावे.
तत्र मृदततस्तीक्ष्णा गृहीत्वा पुनरागतः
तेथे माती व धारदार वस्तू घेऊन पुन्हा परत यावे.
अनेकबीजसंयुक्तं तोयं पुष्पाभिशोभितम्
अनेक बीजे मिसळलेले, फुलांनी सजवलेले पाणी,
राज्ञा मेकादशे मैञ्जीबन्धनं द्वादशे विशाम्
राजासाठी एकादश दिवशी चोटी बांधावी; इतरांसाठी द्वादश दिवशी.
उपवीती यतः श्रीमान्कार्यं तत्रोपनायनम्
तो यज्ञोपवीतधारी आणि संपन्न असला की, तेथे उपनयन करावे.
यथोक्तवत्सरे कार्यमनुक्ते नोपनायनम्
ठरवलेल्या वर्षीच उपनयन करावे; न ठरवल्यास करू नये.
वेदानामधिपा जीवशुक्रभौमबुधाः क्रमात्
वेदांचे अधिपती अनुक्रमे: चंद्र, शुक्र, मंगळ आणि बुध आहेत.
मुख्यं साधारणं तेषां तपोमासादिपञ्चसु
त्यांच्यात मुख्य आणि सर्वसाधारण काळ म्हणजे तपसपासून सुरू होणारे पाच महिने.
विधिज्ञश्चार्थवांश्चैत्रे वेदवेदाङ्गपारगः
विधी जाणणारा, विद्वान आणि वेद-वेदांग पारंगत असलेला चैत्र महिन्यात हे करतो.
उपनीतो बलाढ्यश्च ज्येष्ठे विधिविदां वरः
जो उपनित आणि बळकट, धनाढ्य, विधी जाणणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे, त्याने ज्येष्ठ महिन्यात करावे.
त्रयोदशी च दशमी सप्तमी व्रतबन्धने
त्रयोदशी, दशमी आणि सप्तमी या तिथींना व्रतबंधनासाठी योग्य आहेत.
कृथष्णे द्वित्रीषुसंख्याश्च तिथ्यो ऽन्या ह्यतिनिन्दिताः
दुसरी, तिसरी आणि सहावी तिथी वगळता इतर तिथी अत्यंत निंदनीय आहेत.
विष्णुत्रयांश्विमित्राब्जयोनिभान्युपनायने
उपनयनाच्या वेळी विष्णूचे अंश, तीन, मित्र आणि कमळातून जन्मलेले यांचा विचार केला जातो.
अष्टादशं समुदयं त्रयोविंशं विनाशनम्
अठरावे म्हणजे एकत्रिकरण आणि तेवीसावे म्हणजे नाश.
आचार्यसौम्यकाव्यानां वाराः शस्ताः शशीनयोः
गुरू आणि सौम्य कवींसाठी चंद्र वाढत असताना आणि कमी होत असताना दिवस शुभ असतात.
त्रिधा विभज्य दिवसं तत्रादौ कर्म दैविकम्
दिवस तीन भागांत विभागून, सुरुवातीला दैवी कर्म केले जाते.
स्वनीचगे तदंशे वा स्वारिभे वा तदंशके
स्वतःच्या नीच स्थानात, किंवा त्याच्या अंशात, किंवा शत्रूच्या अंशात असताना.
स्वाधिशत्रुगृहस्थे वा तदंशस्थे ऽथ वा व्रती
स्वतःच्या किंवा शत्रूच्या घरात, किंवा त्याच्या अंशात, किंवा व्रतीच्या अंशात असताना.
स्वोच्चसंस्थे तदंशे वा स्वराशौ राशिगे गणे
स्वतःच्या उच्च स्थानात, किंवा त्याच्या अंशात, किंवा स्वतःच्या राशीत, किंवा राशींच्या समूहात असताना.
अतीव धनवांश्चैव वेदवेदाङ्गपारगः
तो अत्यंत धनवान आणि वेद व वेदांगांचा पारंगत होतो.