सीमन्तिनीं वा तद्गर्भं बली हॄन्ति न संशयः
तेव्हा, कोणतीही शंका न ठेवता, बलवान व्यक्ती गरोदर स्त्री किंवा तिच्या गर्भाला घेऊन जातो.
जातकर्म प्रकर्तव्यं पितृपूजनपूर्वकम्
जन्मानंतरचा विधी पूर्वी पितरांची पूजा करून करावा.
नामपूर्वं प्रशस्तं स्यान्मङ्गलैः सुसमीक्षितैः
मुलाला योग्य आणि शुभ नाव, चांगल्या शकुनांचा विचार करून ठेवावे.
अनस्तगे भृगावीज्ये तत्कार्ये चोत्तरायणे
जेव्हा चंद्र कमी होत नाही, बृहस्पतीच्या नक्षत्रात आणि सूर्याच्या उत्तरायण काळात, तेव्हा तो विधी करावा.
चन्द्राताराबलोपेते दिवसे च शिशोः पितुः
ज्या दिवशी चंद्र आणि तार्यांचे बळ असते आणि मुलाच्या वडिलांचेही बळ असते,
षष्टे मास्यष्टमे वापि पुंसां स्त्रीणां तु पञ्चमे
मुलांसाठी सहाव्या किंवा आठव्या महिन्यात, आणि मुलींसाठी पाचव्या महिन्यात,
रिक्तां दिनक्षयं नन्दां द्वादशीमष्टमीमथ
रिकामा दिवस, तिथीचा शेवट, नंदा, द्वादशी किंवा अष्टमी या दिवशी नाही,
चरस्थिरमृदुक्षिप्रनक्षत्रे शुभनैधने
चंद्राचे नक्षत्र चल, स्थिर, मृदू किंवा वाढणारे असावे आणि शुभ काळ असावा,
पूर्वार्द्धे सौम्यखेटेन संयुक्ते वीक्षितेपि वा
पहिल्या अर्ध्यात, शुभ ग्रहासोबत किंवा त्याच्या दृष्टीने,
व्ययारिनिधनस्थे च चन्द्रे ऽन्नप्राशनं शुभम्
चंद्र जर व्यय, शत्रू किंवा मृत्यूच्या स्थानी असेल, तर अन्नप्राशन विधी शुभ मानला जातो.
बालानां जन्मतश्चौलं स्वगृह्योक्तविधानतः
मुलाच्या जन्मानंतरचे चूडाकर्म आपल्या घरच्या नियमाप्रमाणे करावे.
अपर्वरिक्तातिथिषु शुक्रेज्यज्ञेन्दुवासरे
पर्वकाळ, रिकामा दिवस वगळून, शुक्रवार, यज्ञ किंवा चंद्राच्या दिवशी हे करावे.
चौलकर्मणि हस्तक्षार्र्त्रीणित्रीणि च विष्णुभात्
चूडाकर्म तीन रात्रींमध्ये, विष्णूने सांगितल्याप्रमाणे करावे.
शुभदं जन्मनक्षत्रमशुभं त्वन्यकर्मणि
चूडाकर्मासाठी जन्मनक्षत्र शुभ असते, पण इतर विधीसाठी ते अशुभ मानले जाते.
जन्माष्टमे न शीतांशौ षष्टाष्टान्त्यविवर्जिते
जन्मानंतर आठव्या दिवशी, चंद्र सहाव्या, आठव्या किंवा शेवटच्या नक्षत्रात नसताना,
अभ्यक्ते सन्ध्ययोर्नारे निशि भुक्त्वा न वाहवे
संध्याकाळी, रात्री, जेवणानंतर किंवा प्रवासात हे करू नये.
क्षौरकर्म महीपानां पञ्चमेपञ्चमे ऽहनि
राजांसाठी केस कापण्याचा विधी प्रत्येक पाचव्या दिवशी करावा.
नृपविप्राज्ञया यज्ञे मरणे बन्धमोक्षणें
राजा, विद्वान ब्राह्मण किंवा ज्ञानी यांच्या आज्ञेने, यज्ञात, मृत्यूसमयी किंवा कैदेतून सुटल्यावर,
कर्तव्यं मङ्गलेष्वादौ मङ्गलाय क्षुरार्पणम्
मंगलकार्याच्या सुरुवातीला, शुभासाठी प्रथम केस कापण्याचा विधी करावा.
तृतीये बीजनक्षत्रे शुभवारे शुभोदये
तिसऱ्या दिवशी, बीज असलेल्या शुभ नक्षत्रात, शुभ वार आणि शुभ वेळी,
आशिषो वाचनं कार्यं पुण्यं पुण्याङ्गनादिभिः
सद्गुणी स्त्रिया आणि इतरांनी आशीर्वाद द्यावे आणि पुण्य मिळवावे.
तत्र मृदततस्तीक्ष्णा गृहीत्वा पुनरागतः
तेथे माती व धारदार वस्तू घेऊन पुन्हा परत यावे.
अनेकबीजसंयुक्तं तोयं पुष्पाभिशोभितम्
अनेक बीजे मिसळलेले, फुलांनी सजवलेले पाणी,
राज्ञा मेकादशे मैञ्जीबन्धनं द्वादशे विशाम्
राजासाठी एकादश दिवशी चोटी बांधावी; इतरांसाठी द्वादश दिवशी.
उपवीती यतः श्रीमान्कार्यं तत्रोपनायनम्
तो यज्ञोपवीतधारी आणि संपन्न असला की, तेथे उपनयन करावे.
यथोक्तवत्सरे कार्यमनुक्ते नोपनायनम्
ठरवलेल्या वर्षीच उपनयन करावे; न ठरवल्यास करू नये.
वेदानामधिपा जीवशुक्रभौमबुधाः क्रमात्
वेदांचे अधिपती अनुक्रमे: चंद्र, शुक्र, मंगळ आणि बुध आहेत.
मुख्यं साधारणं तेषां तपोमासादिपञ्चसु
त्यांच्यात मुख्य आणि सर्वसाधारण काळ म्हणजे तपसपासून सुरू होणारे पाच महिने.
विधिज्ञश्चार्थवांश्चैत्रे वेदवेदाङ्गपारगः
विधी जाणणारा, विद्वान आणि वेद-वेदांग पारंगत असलेला चैत्र महिन्यात हे करतो.
उपनीतो बलाढ्यश्च ज्येष्ठे विधिविदां वरः
जो उपनित आणि बळकट, धनाढ्य, विधी जाणणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे, त्याने ज्येष्ठ महिन्यात करावे.