दशाङ्गुलं यो ऽत्स्यतिष्टत्तमीशमजरं भदे
दहा बोटे मोजता येईल इतक्या आकारात उभा राहिलेल्या त्या अजन्मा परमेश्वराची मी भक्ती करतो.
गुह्याद्गुह्यतमं देवं प्रणमामि पुनः पुनः
गुप्तांपेक्षाही अधिक गूढ असलेल्या त्या देवाला मी पुन्हा पुन्हा वंदन करतो.
स्वपदं यो ददातीशस्तं वन्दे पुरुषोत्तमम्
स्वतःचे धाम देणाऱ्या पुरुषोत्तमाला मी वंदन करतो.
मुनीश्वरा नारदसंयुतास्तु सनन्दनाद्याः प्रपुदं प्रजग्मुः
नारदांसह सनंदन व इतर महर्षी त्या परमेश्वराच्या धामाला पोहोचले.
सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकं स गच्छति
सर्व पापांपासून शुद्ध झालेला मनुष्य विष्णुलोकात जातो.
तन्ममाख्याहि सनक सर्वज्ञो ऽस्ति यतो भवान्
सनक, तू सर्वज्ञ आहेस म्हणून मला हे सांग.
तेनेदमखिलं व्यात्पं जगत्स्थावरजङ्गमम्
त्याच्यामुळे हे सगळं जग, स्थिर आणि चल, व्यापलं गेलं आहे.
गुणभेदमधिष्ठाय मूर्त्तित्रिकमवासृजत्
गुणांच्या भेदावर आधार घेत त्याने तीन रूपे निर्माण केली.
मध्येरुद्राख्यमीथानं जगदन्तकरं मुने
मुनिवर, मध्ये रुद्र नावाचं स्थान आहे, जे जगाचा अंत घडवून आणतं.
केचिद्विष्णुं सदा सत्यं ब्रह्माणं केचिदूचिरे
काही लोक नेहमी विष्णुला सत्य मानतात, तर काही ब्रह्माचा उल्लेख करतात.
भावाभावस्वरुपा सा विद्याविद्येति गीयते
जी अस्तित्व आणि अनस्तित्व यांचा स्वरूप आहे, तिलाच विद्या आणि अविद्या असं म्हटलं जातं.
तदा ह्यविद्या संसिद्धा भवेद्दुःखस्य साधनम्
तेव्हा अविद्या पूर्णत्वाला गेली की ती दुःखाचं कारण बनते.
सर्वैकभावना बुद्धिः सा विद्येत्यभिधीयते
सर्वत्र एकत्वाची भावना असलेली बुद्धी हीच विद्या म्हणतात.
अभेदबुद्ध्या दृष्टा चेत्संसारक्षयकारिणी
जर अभेद बुद्धीने पाहिलं, तर ती संसाराचा नाश करणारी ठरते.
यस्माद्भिन्नमिदं सर्वं यच्चेङ्गेद्यच्चनेङ्गति
कारण हे सगळं वेगळं आहे, जे चालतं आणि जे चालत नाही ते सुद्धा.
अविद्योपाधियोगेनतथेदमखिलं जगत्
अविद्येच्या बंधनामुळे हे सगळं जग असं आहे.
दाहशक्तिर्यथाङ्गारे स्वाश्रयं व्याप्य तिष्टति
जसं अंगारात जाळण्याची शक्ती त्यातच राहते, तसं.
भारतीत्यपरे चैनां गिरिजेत्यम्बिकेति च
काही लोक तिला भारती म्हणतात, काही गिरिजा आणि काही अंबिका असंही म्हणतात.
कौमारी वैष्णवी चेति वाराह्येन्द्री च शाम्भवी
तिला कौमारी, वैष्णवी, वाराही, इंद्राणी आणि शांभवी असंही म्हणतात.
प्रकृतिश्च परा चेति वदन्ति परमर्षस्यः
महर्षी तिला प्रकृती आणि परा असंही म्हणतात.
व्यक्ताव्यक्तस्वरुपेण जगह्याप्य व्यवस्थिता
ती व्यक्त आणि अव्यक्त रूपाने जगात सर्वत्र पसरलेली आहे.
सृष्टिस्थितिविनाशानामेकः कारणतां गतः
सृष्टी, स्थिती आणि विनाश यांना कारणीभूत एकमेव तीच आहे.
तस्मात्परतरो देवो नित्यैत्यभिधीयते
म्हणून परमेश्वराला शाश्वत असं म्हणतात.
रक्षां करोति यो देवो जगतां परतः पुमान्
तोच देव सर्व जगांपेक्षा श्रेष्ठ असून सर्वांचं रक्षण करणारा आहे.
तस्मात्परतरं यत्तदव्ययं परमं पदम्
म्हणून जे सर्वात श्रेष्ठ आहे, तेच कधीही नाश न होणारं आणि परम स्थान आहे.
यः परः कालपुपाख्यो योगिध्येयः परात्परः
जो काळपुरुष म्हणून ओळखला जातो आणि योगींना ध्यान करण्यासही सर्वोच्च आहे, तोच खरा परात्पर आहे.
ज्ञानैकवेद्यः परमः सञ्चिदानन्दविग्रहः
तोच परम असून, केवळ ज्ञानानेच ओळखता येतो आणि त्याचं स्वरूप चैतन्य व आनंदमय आहे.
देहीति प्रोच्यते मूढैरहो ऽज्ञानविडम्बनम्
मूढ लोक त्याला 'देह' म्हणतात—अरे, हे तर अज्ञानाचं मोठं विडंबन आहे!
मूर्तित्रयं समापन्नः सृष्टिस्थित्यन्तकारणम्
तोच सृष्टी, स्थिती आणि संहार यासाठी तीन रूपं धारण करतो.
स एवानन्दरुपात्मा तस्मान्नास्त्यपरो मुने
तोच आनंदस्वरूप आत्मा आहे; म्हणून, मुनी, त्याच्याशिवाय दुसरा कोणी नाही.