शैऽयकोटिफलं केन्द्रे मकरादौ धनं स्मृतम्
मकरादी राशीच्या प्रारंभी केंद्रावर कोटीचे जे गुणफळ येते, त्याला 'धन' म्हणतात.
तद्बाहुफलवर्गैक्यान्मूलकर्णश्चलाभिधः
त्या आणि भुजाचे गुणफळ यांच्या वर्गफळांची बेरीज घेऊन त्याचा वर्गमूळ 'चलाभिध' म्हणून ओळखला जातो.
संशोध्यं तु त्रिजीवायां कर्कादौ कोटिजं फलम्
कर्कादी राशीच्या प्रारंभी त्रिज्येत कोटीचे जे गुणफळ येते, ते वजा करावे.
त्रिज्याभघ्यस्तं भुजफलं पलकर्णविभाजितम्
त्रिज्येच्या वर्गमूळाने भुजाचे गुणफळ भागून ते घ्यावे.
एतदादौ कुजादीनां चतुर्थे चैव कर्मणि
हे सर्व मंगळादी ग्रहांच्या प्रारंभी आणि चौथ्या क्रियेत वापरावे.
शैर्ध्यं माद्यं पुनर्मान्द्यं शैर्घ्यं चत्वार्यनुक्रमात्
शैर्ध्य, माध्य, पुन्हा मांध्य आणि शैर्घ्य—ही चार नावे अनुक्रमे आहेत.
धनं ग्रहाणां लिप्तादि तुलादावृणमेव तत्
ग्रहांचे धन, अंश वगैरे, तुला राशीच्या प्रारंभी वर्तुळ म्हणून घ्यावे.
भचक्रकलिकाभिस्तु लिप्ताः कार्या ग्रहेर्ऽकवत्
ग्रहांचे अंश, सूर्याप्रमाणे, भचक्राच्या विभागांनी मोजावेत.
कर्कादौ तद्धनं तत्र मकरादावृणं स्मृतम्
कर्क राशीच्या प्रारंभी ते धन असते; मकर राशीच्या प्रारंभी त्याला वर्तुळ म्हणतात.
स्वमन्दपरिधिक्षुण्णा भगणांशोद्धृताःकलाः
स्वतःच्या मंद वर्तुळाने भागून, त्या त्या अंशांमधून मिळणाऱ्या कलांना घ्यावे.
तच्छेषं विवरेणाथ हन्यात्रिज्याङ्ककर्णयोः
मग उरलेला भाग त्या छिद्रातून, धनुष्याच्या दोरी आणि कान यांच्या मधल्या वक्रतेने, फेकला जातो.
ऋणमूने ऽधिके प्रोह्य शेषं वक्रगतिर्भवेत्
जर ऋण जास्त असेल, तर ते वजा केल्यावर उरलेला भाग वाकड्या मार्गाने जातो.
शररुद्रैश्चतुर्यांशुकेन्द्रांशेर्भूसुतादयः
बाण, रुद्र, चंद्राचा चौथाई भाग आणि सूर्याचा भाग हे पृथ्वीच्या संततीत समाविष्ट आहेत.
क्रमज्या विषुवद्भाघ्नी क्षितिज्या द्वादशोद्धृता
क्रमानुसार वक्रता विषुवत्काळाच्या भागाने गुणिले जाते; क्षितिजाची वक्रता बारा ने भागली जाते.
तत्कार्मुकमुदक्रान्तौ धनहीनो पृथक्क्षते
जेव्हा धनुष्य वरच्या बाजूने ओलांडले जाते, आणि संपत्ती नसते, तेव्हा ते वेगळे कमी होते.
याम्यक्रान्तौ विपर्यस्ते द्विगुणैते दिनक्षये
दक्षिणेकडे ओलांडून उलटले असता, दिवसाच्या शेवटी हे दुप्पट होते.
ग्रहलिप्ता भगाभोगाभानि भुक्त्यादिनादिकम्
ग्रहांचे अंश, सूर्याचे भाग, भोगाची सुरुवात आणि इतर गोष्टी.
गतगम्याश्च षष्टिघ्ना भुक्तियोगाप्तनाडिकाः
जात आणि गम्य अंतर साठ ने गुणिले जातात; भोगाचा काळ आणि मिळालेली नाडिका.
गतगम्याश्च षष्टिघ्ना नातोभुक्ततरोद्धृताः
जात आणि गम्य अंतर साठ ने गुणिले आणि सर्वात मोठ्या भोगकाळाने भागले जाते.
शेषं बवो बालवश्च कौलवस्तैतिलो गरः
उरलेला भाग बव, बालव, कौलव, तैतील आणि गर या नावांनी ओळखला जातो.
शकुनिर्नागाश्च चतुष्पद किंस्तुघ्नमेव च
शकुनि, नाग, चतुष्पद आणि किंस्तुघ्न असेही आहेत.
तत्र शकाङ्गुलैरिष्टैः सममण्डलमालिखेत्
तेथे, इच्छित अंगुलांनी वर्तुळ समानपणे आखावे.
तच्छायाग्रं स्पृशेद्यत्र दत्तं पूर्वापराह्नयोः
जिथे छायेचा टोक स्पर्श करतो, ते पूर्वार्ध आणि अपराह्नासाठी दिले जाते.
तन्मध्ये तिमिना रेखा कर्तव्या दक्षिणोत्तत
मध्यभागी, दोऱ्याने दक्षिण ते उत्तर अशी रेषा काढावी.
दिग्मध्यमत्स्यैः संसाध्या विदिशस्तद्वदेव हि
दिशांच्या मध्यभागी असलेल्या मत्स्याने मुख्य आणि उपदिशा ठरवाव्यात.
भुजसूत्राङ्गुलैस्तत्र दत्तैरिष्टप्रभा मता
तेथे, दिलेल्या भुजासूत्र अंगुलांनी इच्छित तेज मानले जाते.
भमण्डलं च विषुवन्मण्डलं परिकीर्तितम्
छायेचे वर्तुळ आणि विषुवत्काळाचे वर्तुळ असे सांगितले आहे.
इष्टच्छायाविषुवतोर्मध्येह्यग्राभिधीयते
इच्छित छाया आणि विषुवत्काळ यांच्या मध्ये टोक असे नाव दिले जाते.
प्रोह्य शङ्कुकृते मूलं छाया शेकुविपर्ययात्
शंकूच्या आकारात मूळ ठेवल्यावर, सावली उलट क्रमाने मोजली जाते.
तद्गुणाद्भदिनैर्भक्त्या द्युगणाद्यदवाप्यते
त्याच्या गुणांनुसार, योग्य पद्धतीने आणि भक्तीने, दिवसांच्या संख्येनुसार फळ मिळते.