शङ्कौनृदीपाधश्छिद्रघ्नैर्दीपौच्च्यं नरान्विते
खिळा, दिवा आणि खालचं छिद्र, हे गुणल्यावर, दिव्याची उंची मिळते, हे ज्ञानी.
दीपशङ्क्वन्तरं चाथ च्छायाग्रविवरघ्नभा
दिवा आणि खिळ्याचं अंतर, आणि सावलीच्या टोकाचा फरक, हे गुणल्यावर,
प्रभाप्ता जायते दीपशिखौच्च्यं स्यात्त्रिराशिकात्
प्रकाशाचा विस्तार मिळतो; दिव्याच्या ज्योतीची उंची तीन राशी एवढी असते.
ग्रहमध्यादिकं वक्ष्ये गणिते नातिविस्तरान्
आता मी ग्रहाचं मध्यम स्थान, जास्त विस्तार न करता, गणनेने सांगतो.
तद्दशांशास्तु चत्वारः कृताख्यं पादमुच्यते
त्यापैकी, चार दशांश 'चौरस' किंवा 'पाद' असं म्हणतात.
मनुकृताब्दसहिता युगानामेकसप्ततिः
एकाहत्तर, मनु आणि कृतयुगाच्या वर्षांसह, युगं बनतात.
तावत्येव निशा तस्य विप्रेन्द्र परिकीर्तिता
त्या ब्राह्मणश्रेष्ठा, त्या रात्रीचं वर्णन असं केलं गेलं आहे.
खचरानयनं कार्यमथवेष्टयुगादितः
ग्रहांची हालचाल युगाच्या सुरुवातीपासून ठरवावी.
पूजार्किगुरुशुक्राणां भगणापूर्वपापिनाम्
सूर्य, गुरु, शुक्र, भगा आणि पूर्वी पाप केलेल्यांची पूजा करावी.
दस्रत्र्याष्टरसांकाश्विलोचनानि कुजस्य तु
मंगळाच्या डोळ्यांची उपमा दहा, तीन, आठ आणि सहा रूपांना दिली आहे.
बृहस्पतेः खदस्राक्षिवेदस्रङ्हूयस्तथा
गुरुच्या दृष्टीसाठी दहा, दोन आणि एक अशी रूपं सांगितली आहेत आणि हवनही तसंच करावं.
शनेर्भुजगषट्पचरसवेदनिशाकराः
शनिसाठी सहा, पाच, चंद्रासारखी आणि सर्पासारखी रूपं सांगितली आहेत.
वामं पातस्य च स्वग्नियमाश्विशिखिदस्रकाः
पाताच्या डाव्या बाजूस त्यांचा स्वतःचा अग्नी, संयम, घोडा आणि दहा रूपं सांगितली आहेत.
वसुव्द्यष्टाद्रिरूपाङ्कसप्ताद्रितिथयो युगे
युगात वसु, दोन, आठ, पर्वताची रूपं आणि सात पर्वत तिथी सांगितल्या आहेत.
तिथिक्षयायमार्थाक्षिद्व्यष्टव्योमशराश्विनः
तिथी कमी झाल्यावर दोन, आठ, आकाश, बाण आणि अश्विनी यांची रूपं सांगितली आहेत.
षट्त्र्यग्निवेदग्निपञ्चशुभ्रांशुमासकाः
सहा, तीन, अग्नी, वेद, अग्नी, पाच आणि तेजस्वी किरण हे मासांचे रूप आहे.
कौजस्य वेदस्वयमा बौधस्याष्टर्तुवह्नयः
मंगळासाठी वेद त्याचाच आहे; बुधासाठी आठ ऋतु आणि अग्नी सांगितले आहेत.
गोग्नयः शनिमन्दस्य पातानामथवा मतः
शनिमंदासाठी गायी आणि अग्नी, हे पाताच्या रूपात मानले आहेत.
कृताद्रिचन्द्राजैवस्य रवैकस्याग्निरवनन्दकाः
कृतासाठी पर्वत, चंद्र, जय, एक ध्वनी, अग्नी आणि आनंद सांगितले आहेत.
वर्तमानयुगे पानावत्सराभगणाभिधाः
सध्याच्या युगात, वर्षांची नावे ग्रहांनुसार ठेवली जातात.
पृथक्त्थासिधिमासग्रासूर्यमासविभाजिताः
प्रत्येक वेळी, चंद्रमास सूर्यमासांनुसार वेगळे विभागले जातात.
द्विस्थास्तितिक्षयाभ्यस्ताश्चान्द्रवासरभाजिताः
दोनदा तिथी कमी होतात आणि चंद्रवर्षांचे दिवस विभागले जातात.
सावनोद्यूगसारर्कादिर्दिनमासाब्दयास्ततः
सावन, सूर्य, चंद्र आणि इतर दिवस, महिने, वर्षे असे सांगितले आहेत.
मासाब्ददिनसंख्यासंद्वित्रिघ्नं रूपसंयुतम्
महिने, वर्षे आणि दिवसांची संख्या त्यांच्या रूपांसह दोन किंवा तीनने गुणाकारली जाते.
स्नेहस्य भगणाभ्यस्तो दिनराशिः कुवासरैः
दिवसांची बेरीज पंधरवड्यांनी भागून, वाईट दिवसांच्या संख्येने गुणाकार करावा.
एवं ह्यशीघ्रमन्दाञ्चये प्रोक्ताः पूर्वपापिनः
पूर्वीचे पाप साठवलेल्यांना फळे हळू किंवा लवकर मिळतात असे सांगितले आहे.
योजनानि शतान्यष्टौ भूकर्णौं द्विगुणाः स्मृतः
आठशे योजन हे पृथ्वीच्या परिघाचे माप मानले जाते, आणि कानासारख्या वाढीसाठी ते दुप्पट धरतात.
लंबज्याघ्नस्वजीवाप्तः स्फुटो भूपरिधिः स्वकः
पृथ्वीचा खरा परिघ लांबज्या आणि तिच्या स्वतःच्या जीवाच्या गुणाकाराने, मग त्रिज्येने मिळतो.
कलादितत्फलं प्रार्च्याः ग्रहेभ्यः परिशोधयेत्
काळाच्या गणनेतून मिळणारे फळ ग्रहांनुसार जुळवून घ्यावे.
राक्षसातपदेवौकः शैलयोर्मध्यसूत्रगाः
राक्षस आणि तपस्वी यांची वस्ती दोन डोंगरांच्या मधल्या रेषेवर असते असे म्हटले आहे.