सभित्कुशांवुपुष्पादि प्रत्यहं समुपानयत्
तो दररोज कुश, फुले आणि इतर पूजेच्या वस्तू आणत असे.
उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा सगरो विनयान्वितः
सगराने दोन्ही हात जोडून आणि नम्रतेने बोलले.
तत्सर्वं मेसमाचक्ष्व श्रोतुं कौतूहलं मम
हे सर्व मला सांग, कारण मला ते ऐकायची खूप उत्सुकता आहे.
पित्रा विहीना ये लोके जीवन्तो ऽपि मृतोपमाः
ज्यांना वडील नाहीत, असे लोक जरी जिवंत असले तरी मृतासारखेच असतात.
यस्य माता पिता नास्ति सुखं तस्य न विद्यते
ज्याला आई-वडील नाहीत, त्याला कधीच सुख मिळत नाही.
अपुत्रस्य वृथां जन्म ऋणग्रस्तस्य चैव हि
ज्याला मुलगा नाही किंवा जो कर्जात बुडालेला आहे, त्याचा जन्म व्यर्थच आहे.
पतिहीना यथा नारी पितृहीनस्तथा शिशुः
जशी स्त्री पतीशिवाय असहाय होते, तसंच वडिलांशिवाय मूल असहाय होतं.
पशुहीनो यथा वैश्यस्तया पित्रा विनार्भक्तः
जसा व्यापारी जनावरांशिवाय असहाय होतो, तसंच वडिलांशिवाय मुलाचं हाल होतं.
तपो यथा दयाहीनं सथा पित्रा विवार्भकः
जसं दयाशिवाय तप व्यर्थ आहे, तसंच वडिलांशिवाय मुलाचं आयुष्य रिकामं वाटतं.
बेदहीनो यथा वाजी तथा पित्रा विनार्भक्तः
जसा लगाम नसलेला घोडा वश राहत नाही, तसंच वडिलांशिवाय मुलाचं जीवन अस्थिर होतं.
तथा पित्रा विहीनस्तु बहुदुःखान्वितः सुतः
वडिलांशिवाय मुलाला अनेक दुःखांना सामोरं जावं लागतं.
संपृष्टं तद्यथावृत्तं सर्वं तस्मै न्यवेदयत्
त्याने विचारल्यावर, घडलेली सर्व घटना जशीच्या तशी त्याला सांगितली.
हनिष्यामीत्यरातीन्स प्रतिज्ञामकरोत्तदा
मग त्याने शत्रूंचा नाश करण्याची प्रतिज्ञा केली.
प्रस्थापितः प्रतस्थे च तेनैव मुनिना वदा
त्या ऋषीने पाठविल्यावर, तो त्याच्यासोबत निघाला.
वशिष्टं स्वकुलाचार्यं प्रात्पः प्रीतिसमन्वितः
तो आपल्या कुलगुरू वसिष्ठ यांच्याकडे प्रेमाने गेला.
सर्वं विज्ञापत्रामास ज्ञानदृष्ट्या विजानते
त्याने सर्व काही त्यांना सांगितले; त्यांनी ज्ञानदृष्टीने सर्व समजून घेतले.
तेनैव मुनिनावाप खड्गं वज्रोपमं धनुः
त्या ऋषीने त्याला वज्रासारखी कठीण तलवार आणि धनुष्य दिलं.
आशीर्भिरर्चितः सद्यः प्रतस्थे प्रणिपत्य तम्
त्यांच्या आशीर्वादाने सन्मानित होऊन, त्याने त्यांना वंदन करून त्वरित प्रस्थान केलं.
सपुत्रपौत्रान्सगणानकरोत्स्वर्गासिनः
त्याने शत्रूंना त्यांच्या मुलांसह, नातवंडांसह आणि सगळ्या संगतीसह स्वर्गाला पाठवलं.
केचिद्विनष्टा संत्रस्तास्तथा चान्ये प्रदुद्रुवुः
काही घाबरून नष्ट झाले, तर काही पळून गेले.
तृणान्यभक्षयन्केचिन्नग्राश्च विविशुर्जनलम्
काहींनी गवत खाल्लं, तर काहींनी लोकांचं नगर गाठलं.
सत्वरं शरणं जग्मुर्वशिष्टं प्राणलोलुपाः
जीव वाचवण्यासाठी ते सर्व लवकर वसिष्ठ यांच्या आश्रयाला गेले.
चारैर्विज्ञातवान्सद्यः प्रात्प श्चाचार्यसन्निधिम्
त्याला गुप्तचरांमुळे हे लगेच कळलं आणि तो आचार्यांच्या उपस्थितीत गेला.
त्रातुं च शिष्याभिहितं च कर्तुं विवारयामास तदा क्षणेन
मग क्षणातच त्याने शिष्यांनी केलेली विनंती आणि संरक्षण दोन्ही थांबवायला सांगितलं.
अन्धांश्च श्मश्रुलान्सर्वान्मुण्डान्वेदवहिष्कृतान्
आंधळे, दाढीवाले, मुंडके, आणि वेदांपासून दूर ठेवलेले सर्व लोक,
प्रहसन्प्राह सगरः स्वगुरुं तपसो निधिम्
सगराने हसत आपल्या गुरूला, तपश्चर्येच्या खजिन्याला, असे सांगितले,
सर्वथाहं हनिष्यामि मत्पितुर्देशहारकान्
माझ्या वडिलांचे राज्य हिरावून घेणाऱ्यांना मी सर्व प्रकारे ठार मारीन.
स एव सर्वनाशाय हेतुभूतो न संशयः
तोच सर्वनाशाचा खरा कारण आहे—यात काहीच शंका नाही.
त एव बलहीनाश्चेद्भजन्ते ऽत्यन्तसाधुताम्
तेच लोक जर दुर्बल असतील, तर ते फारच साधुपणा दाखवतात.
तावत्कुर्वन्ति कार्याणि यावत्स्यात्प्रबलं बलम्
त्यांची ताकद कमी होईपर्यंतच ते आपली कामे करतात.