दादयो धातवो वेदाः परस्मैपदिनो मताः
दानेने सुरू होणारे धातू वेदांमध्ये परस्मैपदी मानलेले आहेत.
माङ्हाङ्द्वावनुदात्तेतौ स्वरितेद्दानधातुषु
म, हा आणि द्वा हे धातू अनुदात्त स्वरात असताना दान गटात स्वरित म्हणून ओळखले जातात.
घृमुखा द्वादश तथा परस्मैपतिनो मताः
त्याचप्रमाणे, घृ ने सुरू होणारे बारा धातू परस्मैपदी मानलेले आहेत.
परस्मैपदिनः प्रोक्ता दिवाद्याः पञ्चविंशतिः
दिव ने सुरू होणारे पंचवीस धातू परस्मैपदी म्हणून सांगितले आहेत.
ओदितः पूङ्मुखाः सप्त आत्मनेदपिनो मताः
पू ने सुरू होणारे सात धातू आत्मनेपदी मानले जातात.
स्यतिप्रभृतयो वेदाः परस्मैपदिनो मताः
स्यति पासून सुरू होणारे धातू वेदांमध्ये परस्मैपदी मानलेले आहेत.
मृषाद्याः स्वरितेतस्तु धातवः पञ्च कीर्तिताः
मृष पासून सुरू होणारे पाच धातू स्वरित म्हणून सांगितले आहेत.
राधोः कर्मक एवात्र वृद्धौ स्वादिचुरादिके
इथे राधु हा धातू कर्मक आहे, तसेच स्वादि आणि चुरादि गटातील वृध्दि वर्गातील धातूही कर्मक आहेत.
परस्मैपदिनो ऽष्टात्र रधाद्याः परिकीर्तिताः
इथे रध पासून सुरू होणारे आठ धातू परस्मैपदी म्हणून सांगितले आहेत.
चत्वारिशच्छतं चापि दिवादौ धातवो मताः
दिव गटात एकूण चारशे धातू मानले गेले आहेत.
सप्ताख्यातो दुनोतिस्तु परस्मैपदिनो मुने
दुनोति पासून सुरू होणारे सात धातू परस्मैपदी आहेत, हे ऋषी.
परस्मैपदिनस्त्वत्र तिकाद्यास्तु चतुर्दश
इथे टिका पासून सुरू होणारे चौदा धातू परस्मैपदी आहेत.
स्वरितेतः षङाख्यातास्तुदाद्या मुनिसत्तम
श्रेष्ठ ऋषी, तुद पासून सुरू होणारे सहा धातू स्वरित मानले गेले आहेत.
व्रश्चादय उदात्तेतः प्रोक्ताः पञ्चाधिकं शतम्
व्रश्च पासून सुरू होणारे शंभर पाच धातू उदात्त स्वरात सांगितले आहेत.
णूमुखाश्चैव चत्वारः परस्मैपदिनो मताः
णु ने सुरू होणारे चार धातू परस्मैपदी मानले गेले आहेत.
पृङ् मृङ् चात्मनेभाषौ षट् परस्मैपदे रिपेः
पृङ आणि मृङ हे धातू आत्मनेपदी वापरले जातात, आणि रि पासून सुरू होणारे सहा धातू परस्मैपदी आहेत.
प्रच्छादिषोडशाख्याताः परस्मैपदिनो मुने
मुनिवर, 'प्रच्छादि' नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या सोळा धातू सर्व परस्मैपदी आहेत.
कृतीप्रभृतय श्चापि परस्मैपदिनस्रयः
'कृती' पासून सुरू होणारे धातू देखील परस्मैपदी मानले जातात.
स्वरितेतो रुधोनन्दा परस्मैभाषितः कृती
'कृती' हा धातू स्वरित उच्चारात परस्मैपदी मानला जातो, तसेच 'रुध' आणि 'नंदा' हेही.
उदात्तेतः शिषपिषरुधाद्याः पञ्चविंशतिः
'उदात्त', 'शिष', 'पिष', 'रुध' आणि इतर असे पंचवीस धातू असेच ठरवले आहेत.
मनुवन्वात्मनेभाषौ स्वरितेत्त्कृञुदाहृतः
'मनु', 'वन' आणि 'आत्मन्' या रूपांत, स्वरित उच्चारात असलेला धातू 'कृञ्' म्हणून ओळखला जातो.
क्याद्याः सप्तोभयेभाषाः सौत्राः स्तंभ्वादिकास्तथा
'क्या' पासून सुरू होणारे सात धातू दोन्ही प्रकारचे आहेत, तसेच 'सौत्र' आणि 'स्तंभ्वादिक' पासून सुरू होणारेही.
द्वाविंशतिरुदात्तेतः कुधाद्या धातवो मताः
'कुधा' पासून सुरू होणारे बावीस धातू उदात्त उच्चाराचे मानले जातात.
परस्मैपदिनश्चाथ स्वरितेद्ग्रह एव च
परस्मैपदी धातूंना स्वरित उच्चारातच घ्यावे लागते.
चुराद्या धातवो ञ्यन्ता षट्र्त्रिंशदधिकः शतम्
'चुर' पासून सुरू होणारे आणि 'ञ्य' ने संपणारे एकशेछत्तीस धातू आहेत.
चर्चाद्या आधृषीयास्तु प्यन्ता वा परिकीर्तिताः
'चर्चा' पासून सुरू होणारे आणि 'आधृषीय' ने संपणारे, तसेच 'प्य' ने संपणारे धातूही मोजले गेले आहेत.
पदाद्यास्तु दश प्रोक्ता धातवो ह्यात्मनेपदे
'पद' पासून सुरू होणारे दहा धातू आत्मनेपदी म्हणून सांगितले आहेत.
धात्वर्थे प्रातिपदिकाद्वहुलं चेष्टवन्मतम्
धातूच्या अर्थाने, प्रातिपदिकापासून अनेक प्रकारचे उपयोग मान्य आहेत.
धात्वर्थे कर्तृकरणाञ्चित्राद्याश्चापि धातवः
धातूच्या अर्थाने, कर्ता आणि करणाशी संबंधित 'चित्र' पासून सुरू होणारे धातूही समाविष्ट आहेत.
स्तोमाद्याः षोडश तथा अन्दतस्यं निदर्शनम्
'स्तोम' पासून सुरू होणारे सोळा धातू असे दिले आहेत, आणि हे 'अंदातस्य' चे उदाहरण आहे.