भ्वाद्या एते षडधिकं सहस्रं धातवो मताः
‘भू’पासून सुरू होणारे आणि इतर मिळून एक हजार सहा धातू म्हणून ओळखले जातात.
स्वरितेतो द्विषाद्यास्तु चत्वारो धातवो मताः
‘द्विष’पासून सुरू होणारे चार स्वरितधातू म्हणून मानले जातात.
इरादयो ऽनुदात्तेतो धातवस्तु त्रयोदश
‘इर’पासून सुरू होणारे तेरा अनुदात्तधातू आहेत.
परस्मैपदिनः प्रोक्ता षुमुखाः सप्त धातवः
‘षु’पासून सुरू होणारे सात धातू परस्मैपदी म्हणून सांगितले आहेत.
घुमुखास्त्रय उद्दिष्टाः परस्मैपदिनस्तथा
‘घु’पासून सुरू होणारे तीन धातू देखील परस्मैपदी म्हणून नमूद केले आहेत.
ष्टुञेकस्तु समा ख्यातः स्मृते नारद शाब्दिकैः
‘ष्टुञ’ हा एकच धातू व्याकरणकारांमध्ये प्रसिद्ध आहे, हे नारद.
इङ्ङात्मनेपदी प्रोक्तो धातुर्नारद केवलः
‘इङ्’ हा धातू फक्त आत्मनेपदी आहे, हे नारद.
ञिष्वप्शये समुद्दिष्टः परस्मैपदिकस्तथा
‘ञिष्’ हा ‘झोपणे’ या अर्थाने परस्मैपदी म्हणून सांगितला आहे.
दीधीङ्वेङ्स्मृतौ धातू आत्मनेपदिनौ मुने
मुनिवर, दी, धी, वे आणि ह्वे हे धातू परंपरेनुसार आत्मनेपदी मानले जातात.
चर्करीतं च ह्नुङ् प्रोक्तो ऽनुदात्तेन्मुनिसत्तम
श्रेष्ठ ऋषी, ह्नु हा धातू अनुदात्त स्वरात वापरला तर त्याला 'चर्करीत' असे म्हणतात.
दादयो धातवो वेदाः परस्मैपदिनो मताः
दानेने सुरू होणारे धातू वेदांमध्ये परस्मैपदी मानलेले आहेत.
माङ्हाङ्द्वावनुदात्तेतौ स्वरितेद्दानधातुषु
म, हा आणि द्वा हे धातू अनुदात्त स्वरात असताना दान गटात स्वरित म्हणून ओळखले जातात.
घृमुखा द्वादश तथा परस्मैपतिनो मताः
त्याचप्रमाणे, घृ ने सुरू होणारे बारा धातू परस्मैपदी मानलेले आहेत.
परस्मैपदिनः प्रोक्ता दिवाद्याः पञ्चविंशतिः
दिव ने सुरू होणारे पंचवीस धातू परस्मैपदी म्हणून सांगितले आहेत.
ओदितः पूङ्मुखाः सप्त आत्मनेदपिनो मताः
पू ने सुरू होणारे सात धातू आत्मनेपदी मानले जातात.
स्यतिप्रभृतयो वेदाः परस्मैपदिनो मताः
स्यति पासून सुरू होणारे धातू वेदांमध्ये परस्मैपदी मानलेले आहेत.
मृषाद्याः स्वरितेतस्तु धातवः पञ्च कीर्तिताः
मृष पासून सुरू होणारे पाच धातू स्वरित म्हणून सांगितले आहेत.
राधोः कर्मक एवात्र वृद्धौ स्वादिचुरादिके
इथे राधु हा धातू कर्मक आहे, तसेच स्वादि आणि चुरादि गटातील वृध्दि वर्गातील धातूही कर्मक आहेत.
परस्मैपदिनो ऽष्टात्र रधाद्याः परिकीर्तिताः
इथे रध पासून सुरू होणारे आठ धातू परस्मैपदी म्हणून सांगितले आहेत.
चत्वारिशच्छतं चापि दिवादौ धातवो मताः
दिव गटात एकूण चारशे धातू मानले गेले आहेत.
सप्ताख्यातो दुनोतिस्तु परस्मैपदिनो मुने
दुनोति पासून सुरू होणारे सात धातू परस्मैपदी आहेत, हे ऋषी.
परस्मैपदिनस्त्वत्र तिकाद्यास्तु चतुर्दश
इथे टिका पासून सुरू होणारे चौदा धातू परस्मैपदी आहेत.
स्वरितेतः षङाख्यातास्तुदाद्या मुनिसत्तम
श्रेष्ठ ऋषी, तुद पासून सुरू होणारे सहा धातू स्वरित मानले गेले आहेत.
व्रश्चादय उदात्तेतः प्रोक्ताः पञ्चाधिकं शतम्
व्रश्च पासून सुरू होणारे शंभर पाच धातू उदात्त स्वरात सांगितले आहेत.
णूमुखाश्चैव चत्वारः परस्मैपदिनो मताः
णु ने सुरू होणारे चार धातू परस्मैपदी मानले गेले आहेत.
पृङ् मृङ् चात्मनेभाषौ षट् परस्मैपदे रिपेः
पृङ आणि मृङ हे धातू आत्मनेपदी वापरले जातात, आणि रि पासून सुरू होणारे सहा धातू परस्मैपदी आहेत.
प्रच्छादिषोडशाख्याताः परस्मैपदिनो मुने
मुनिवर, 'प्रच्छादि' नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या सोळा धातू सर्व परस्मैपदी आहेत.
कृतीप्रभृतय श्चापि परस्मैपदिनस्रयः
'कृती' पासून सुरू होणारे धातू देखील परस्मैपदी मानले जातात.
स्वरितेतो रुधोनन्दा परस्मैभाषितः कृती
'कृती' हा धातू स्वरित उच्चारात परस्मैपदी मानला जातो, तसेच 'रुध' आणि 'नंदा' हेही.
उदात्तेतः शिषपिषरुधाद्याः पञ्चविंशतिः
'उदात्त', 'शिष', 'पिष', 'रुध' आणि इतर असे पंचवीस धातू असेच ठरवले आहेत.