सुषाव सुशुभे काले शुश्रूषानष्टकिल्बिषा
योग्य वेळी, मनापासून आणि निष्कलंकपणे त्याने सेवा केली.
न तदातिसुखं किं वा नराणां पुण्यकर्मणाम्
सत्कर्म करणाऱ्या माणसांना या जगात खूप मोठे सुख असते का?
तत्सर्वं नाशयत्याशु परिचर्या महात्मनाम्
महान आत्म्यांची सेवा केल्याने हे सर्व लवकरच नाहीसे होते.
कलामात्रो ऽपि शीताशुः शंभुना स्वीकृतो यथा
शंकराने स्वीकारलेल्या अगदी थोड्या राखेनेही कल्याण होते.
इहामुत्र च विग्नेन्द्र सन्तः पूज्यतमास्ततः
या जगात आणि पुढील जन्मातही, हे विघ्नांचा स्वामी, सज्जन लोक सर्वांत पूज्य असतात.
गर्भं प्रात्पो गरो जीर्णो मासत्रयमहो ऽद्भुतम्
गरा थकला होता, तो गर्भात गेला; तीन महिने गेले—हे खरंच आश्चर्यकारक होते.
जातकर्म चचकारासौ तन्नाम सगरेति च
त्याने जन्माचे विधी केले आणि त्या मुलाचे नाव सगर ठेवले.
चौलोपवीतकर्माणि तथा चक्रे मुनीश्वरः
मुनिवरांनी चूडाकर्म आणि उपनयनसंस्कारही केले.
समर्थं सगरं दृष्ट्वा किञ्चिदुद्भिन्नशैशवम्
सगर अजून लहानपणात असला तरी तो समर्थ आहे हे पाहून,
सगरः शिक्षितस्तेन सम्यगौर्वर्षिणा मुने
सगराला ऋषी और्व यांनी नीट शिक्षण दिले.
सभित्कुशांवुपुष्पादि प्रत्यहं समुपानयत्
तो दररोज कुश, फुले आणि इतर पूजेच्या वस्तू आणत असे.
उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा सगरो विनयान्वितः
सगराने दोन्ही हात जोडून आणि नम्रतेने बोलले.
तत्सर्वं मेसमाचक्ष्व श्रोतुं कौतूहलं मम
हे सर्व मला सांग, कारण मला ते ऐकायची खूप उत्सुकता आहे.
पित्रा विहीना ये लोके जीवन्तो ऽपि मृतोपमाः
ज्यांना वडील नाहीत, असे लोक जरी जिवंत असले तरी मृतासारखेच असतात.
यस्य माता पिता नास्ति सुखं तस्य न विद्यते
ज्याला आई-वडील नाहीत, त्याला कधीच सुख मिळत नाही.
अपुत्रस्य वृथां जन्म ऋणग्रस्तस्य चैव हि
ज्याला मुलगा नाही किंवा जो कर्जात बुडालेला आहे, त्याचा जन्म व्यर्थच आहे.
पतिहीना यथा नारी पितृहीनस्तथा शिशुः
जशी स्त्री पतीशिवाय असहाय होते, तसंच वडिलांशिवाय मूल असहाय होतं.
पशुहीनो यथा वैश्यस्तया पित्रा विनार्भक्तः
जसा व्यापारी जनावरांशिवाय असहाय होतो, तसंच वडिलांशिवाय मुलाचं हाल होतं.
तपो यथा दयाहीनं सथा पित्रा विवार्भकः
जसं दयाशिवाय तप व्यर्थ आहे, तसंच वडिलांशिवाय मुलाचं आयुष्य रिकामं वाटतं.
बेदहीनो यथा वाजी तथा पित्रा विनार्भक्तः
जसा लगाम नसलेला घोडा वश राहत नाही, तसंच वडिलांशिवाय मुलाचं जीवन अस्थिर होतं.
तथा पित्रा विहीनस्तु बहुदुःखान्वितः सुतः
वडिलांशिवाय मुलाला अनेक दुःखांना सामोरं जावं लागतं.
संपृष्टं तद्यथावृत्तं सर्वं तस्मै न्यवेदयत्
त्याने विचारल्यावर, घडलेली सर्व घटना जशीच्या तशी त्याला सांगितली.
हनिष्यामीत्यरातीन्स प्रतिज्ञामकरोत्तदा
मग त्याने शत्रूंचा नाश करण्याची प्रतिज्ञा केली.
प्रस्थापितः प्रतस्थे च तेनैव मुनिना वदा
त्या ऋषीने पाठविल्यावर, तो त्याच्यासोबत निघाला.
वशिष्टं स्वकुलाचार्यं प्रात्पः प्रीतिसमन्वितः
तो आपल्या कुलगुरू वसिष्ठ यांच्याकडे प्रेमाने गेला.
सर्वं विज्ञापत्रामास ज्ञानदृष्ट्या विजानते
त्याने सर्व काही त्यांना सांगितले; त्यांनी ज्ञानदृष्टीने सर्व समजून घेतले.
तेनैव मुनिनावाप खड्गं वज्रोपमं धनुः
त्या ऋषीने त्याला वज्रासारखी कठीण तलवार आणि धनुष्य दिलं.
आशीर्भिरर्चितः सद्यः प्रतस्थे प्रणिपत्य तम्
त्यांच्या आशीर्वादाने सन्मानित होऊन, त्याने त्यांना वंदन करून त्वरित प्रस्थान केलं.
सपुत्रपौत्रान्सगणानकरोत्स्वर्गासिनः
त्याने शत्रूंना त्यांच्या मुलांसह, नातवंडांसह आणि सगळ्या संगतीसह स्वर्गाला पाठवलं.
केचिद्विनष्टा संत्रस्तास्तथा चान्ये प्रदुद्रुवुः
काही घाबरून नष्ट झाले, तर काही पळून गेले.