पूर्वं तु सर्वशाखं स्यात्पञ्चशाखं तथापरम्
सर्व शाखांसह पहिले पात्र असावे, त्यानंतर पाच शाखांचे पात्र असावे.
पलाशश्चैव विज्ञेयाः स्रुवे चैव तथा स्रुचि
स्रुवा आणि स्रुच यासाठी पलाशाची लाकूड योग्य आहे.
विप्राणां चैतदाख्यातं ह्यन्येषामङ्गुलोनकम्
हे ब्राह्मणांसाठी सांगितले आहे; इतरांसाठी एक बोट कमी असते.
दृष्टिदोषविनाशार्थं पात्राणां प्रोक्षणं स्मृतम्
पात्रांवरील दोष दूर करण्यासाठी त्यांना शिंपडावे असे सांगितले आहे.
तस्मिन्पूर्णीकृते विप्र यज्ञसंपूर्णता भवेत्
पात्र पूर्ण भरल्यावर, हे ब्राह्मण, यज्ञ पूर्ण होतो.
पुष्कलानि तु चत्वारि पूर्णपात्रं विदुर्बुधाः
चार पूर्ण पात्रे असतील तर ती पुष्कळ मानली जातात, असे ज्ञानी लोक सांगतात.
दत्ते तृप्तोभवेद्वह्निः शापं दद्याञ्च दारुणम्
होम दिल्यावर अग्नी तृप्त होतो; नाहीतर तो कठोर शाप देतो.
प्राजापत्यं मुखं प्रोक्त कटिर्व्याहृतिभिः स्मृता
मुख प्राजापत्य म्हणतात आणि कमरेला व्याहृतींच्या नावाने ओळखतात.
तथा स्विष्टकृतं विप्र श्रोत्रे पूर्णाहुतिस्तथा
त्याचप्रमाणे, ब्राह्मणांनो, स्विष्टकृत कानात असतो आणि पूर्णाहुतीसुद्धा तशीच असते.
द्विशीर्षकं च षण्नेत्रं पिङ्गलं सप्तजिह्वकम्
तो दोन डोकी, सहा डोळे, पिंगट रंग आणि सात जिभा असलेला आहे.
स्रुक्स्त्रुवौ चाक्षमाला च या शक्तिर्दक्षिणे करे
दक्षिण हातात समिधा, चमचा, माळ आणि शक्ती असते.
मेषारूढं चतुःशृङ्गं बालादित्यसमप्रभम्
तो मेंढ्यावर बसलेला, चार शिंगांचा आणि बालसूर्यासारखा तेजस्वी आहे.
ज्ञात्वैवमग्निदेहं तु होमकर्मसमाचरेत्
अग्नीचे असे रूप जाणून मगच होमकर्म करावे.
जुहुयाद्यस्तु हस्तेन स विप्रो ब्रह्महा भवेत्
जो हाताने होम करतो, तो ब्रह्महत्येचा दोषी ब्राह्मण होतो.
सर्वकामसमृद्ध्यर्थं तिलाधिक्यं हविर्मतम्
सर्व इच्छा पूर्ण व्हाव्यात म्हणून होमात भरपूर तीळ वापरावेत.
अभिचारे सूकरी स्यान्मृगी हंसी शुभात्मके
अभिचारात, सूकर, हरिण किंवा शुभ हंस यांचा यज्ञद्रव्य म्हणून वापर करावा.
मध्यमानामिकाङ्गुष्टैर्मृगी सुद्रा प्रकीर्तिता
हरिणाच्या यज्ञद्रव्याचा होम मध्यम, अनामिका आणि अंगठा या बोटांनी करावा असे सांगितले आहे.
दधिमध्वाज्यसंयुक्त ऋत्विग्भिर्जुहुयात्तिलैः
ऋत्विजांनी दही, मध आणि तुपात मिसळलेले तीळ होमावे.
कुशास्त्वनामिकासक्ताः कार्याः स्युः पुण्यकर्मणि
पुण्यकर्मात अनामिका बोटाला कुशा बांधाव्यात.
गणानामाधिपत्ये च रुद्रेण ब्रह्मणा तथा
गणांच्या अधिपत्यासाठी रुद्र आणि ब्रह्मा यांच्याद्वारे यज्ञ होतो.
स्वमेव गाहतेत्यर्थं जलं मुण्डांश्च पश्यति
स्वतःच्या स्थानात जाण्यासाठी तो पाणी आणि मुंडण केलेल्यांना पाहतो.
अन्त्यजैर्गर्द्दभैरुष्टैः सहैकत्रावतिष्टते
तो अंत्यज, गाढवे आणि उंट यांच्या सोबत राहतो.
व्रजन्नपि तथात्मानं मन्यते ऽनुगतं परैः विमना विफलारंभः संसीदत्यनिमित्ततः
जात असतानाही तो वाटतो की इतर त्याच्या मागे येत आहेत; मन खचते, त्याची कामे फसतात आणि तो कारण नसताना संकटात सापडतो.
आचार्यत्वं श्रोत्रियश्च न शिष्यो ऽध्ययनं तथा
तेथे आचार्यपद, श्रोत्रिय, शिष्य किंवा अध्ययन काहीच राहत नाही.
गौरसर्ष पकल्केन स्वस्ति वाच्या द्विजैः शुभाः
गायीचे तूप आणि मोहरी घेऊन ब्राह्मणांनी मंगल आशीर्वाद द्यावेत.
मृत्तिकां रोचनां गन्धान् गुग्गुलुं चाशु निक्षिपेत्
माती, हळदीचा रंग, सुवासिक द्रव्ये आणि गुग्गुळ लवकर ठेवावीत.
चर्मण्यानुडुहे रक्ते स्थाप्यं भद्रासनं ततः
शेंदरी रंगाच्या वासराच्या कातडीवर शुभ आसन ठेवावे.
तेन त्वामभिषिञ्चामि पावमान्याः पुंनतु ते
या पवित्र जलाने मी तुला अभिषेक करतो; हे पावन पाणी तुला शुद्ध करो.
भगमिन्द्रश्च वायुश्च भगं सप्तर्षयो ददुः
भग, इंद्र, वायू आणि सप्तर्षींनी तुला समृद्धी दिली आहे.
ललाटे कर्णयोरक्ष्णोरापस्तुदन्तु सर्वदा
पाणी नेहमी तुझ्या कपाळाचे, कानांचे आणि डोळ्यांचे रक्षण करो.