वक्ष्यामि ते द्विजश्रेष्ठ सावधानतया शृणु
द्विजश्रेष्ठा, मी तुला समजावून सांगतो, लक्षपूर्वक ऐक.
कण्ठं भित्त्वा विनिर्यातौ तस्मान्माङ्गल्यकाविमौ
घसा भेदून हे दोन्ही बाहेर पडतात आणि त्यामुळे शुभता मिळते.
सो ऽथ शब्दं प्रंयुजीत तदानन्त्यार्थमिष्यते
मग एक शब्द उच्चारावा, कारण तो अनंततेसाठी मानला जातो.
न्यूनाधिका निष्फलाय कर्मणो ऽभिमतस्य च
कमी, जास्त किंवा मनाशी न ठरवलेली कर्मे निष्फळ ठरतात.
तेषां संरक्षणार्थाय प्रोक्तं परिसमूहनम्
त्यांच्या रक्षणासाठी पूर्णपणे शुद्ध करण्याची पद्धत सांगितली आहे.
न्यूनाधिका न कर्त्तव्या इत्येव परिभाषितम्
कमी किंवा जास्त कर्मे करू नयेत, हीच मुख्य सूचना आहे.
गोमयेनोपलेप्येयं तदर्थमिति नारद
नारद, यासाठी हे गोमयाने लिंपावे असे सांगितले आहे.
यज्ञार्थं गोमयं तस्या नाहरेदिति भाषितम्
यज्ञासाठी त्यावर गोमय आणू नये, असे सांगितले आहे.
तषां प्रहरणार्थाय मतं प्रोद्धरणं द्विज
त्यांना काढण्यासाठी, काढून टाकणे योग्य मानले आहे, द्विज.
अस्थिकण्टकसिद्ध्यर्थं ब्रह्मणा परिभाषितम्
हाडे आणि काटे काढून टाकण्यासाठी हा नियम ब्रह्मदेवांनी सांगितला.
तेनाद्भिरुक्षणं प्रोक्तं मुनिभिर्विधि कोविदैः
म्हणूनच, पाण्याने शिंपडावे असे विधिपरांगत ऋषींनी सांगितले आहे.
शुभदे मृण्मये पात्रे प्रोक्ष्याद्भिस्तं निधायपयेत्
शुभ देणाऱ्या मातीच्या भांड्यात पाणी शिंपडून ते ठेवावे.
वेद्यां निधापितस्तस्मात्समिद्गर्भो हुताशनः
वेदीवर ठेवले असता, समिधांनी युक्त अग्नी स्थापन होतो.
तेभ्यः संरक्षणार्थाय ब्रह्माणं तद्दिशि न्यसेत्
त्यांच्या रक्षणासाठी त्या दिशेला ब्राह्मण ठेवावा.
यजमानः पूर्वतः स्युर्द्विजाः सर्वे ऽपि नारद
यजमान आणि सर्व ब्राह्मण पूर्वेकडे असावेत, नारद.
कर्तोदासीन चित्तस्तत्कर्म नश्येदिति स्थितिः
कर्त्याचे मन उदास असेल तर ते कर्म निष्फळ होते, हीच प्रथा आहे.
ऋत्विजां नियमो नास्ति यथालाभं समर्चयेत्
ऋत्विजांसाठी कोणताही बंधन नाही; जसे मिळेल तसे पूजन करावे.
आज्यस्थाली त्र्यङ्गुलाथ चरुस्थाली षडङ्गुला
साजूक तुपाचे भांडे तीन बोटे रुंद, तर चरूचे भांडे सहा बोटे रुंद असावे.
स्रुवं षडङ्गुल प्रोक्तं स्रुचं सार्द्धत्रयाङ्गुलम्
स्रुवा सहा बोटांची लांबी असते, आणि स्रुच साडेतीन बोटांची असते.
प्रोक्षिण्या उत्तरे भागे प्रणीतापात्रमष्टभिः
प्रोक्षणीच्या उत्तरेकडे आठ प्रमाण असलेली प्रणीता पात्र ठेवावे.
प्रणीतायां समासन्नास्तस्मात्तां पूरयेज्जलैः
प्रणीता जवळ असली की, ती पाण्याने भरावी.
परिस्तीर्य्य ततो दर्भेः परिदध्यादिमां बुधः
दर्भा घालून त्यावर पात्र ठेवावे, असे ज्ञानी लोक सांगतात.
दर्भरूपतया त्रीणि पवित्रच्छेदनानि च
दर्भाच्या रूपात तीन पवित्र छेद केले जातात.
तेनातिपुण्यदं कर्म पवित्रमिति कीर्तितम्
यामुळे ते कर्म अत्यंत पुण्यदायक होते आणि त्याला पवित्र असे म्हणतात.
कुलालचक्रघटितं आसुरं मृण्मयं स्मृतम्
कुंभाराच्या चाकावर बनवलेले मृत्तिकेचे पात्र आसुरी समजले जाते.
स्रुवे च सर्वकर्माणि शुभान्यप्यशुभानि च
स्रुवा वापरून सर्व शुभ आणि अशुभ कर्मे केली जातात.
अग्रे धूतेन वैधव्यं मध्यं चैव प्रजाक्षयः
स्रुवा पुढे वापरल्यास वैधव्य येते, मध्ये वापरल्यास संतती नष्ट होते.
अग्निः सूर्यश्च सोमश्च विरिञ्चिरनिलो यमः
अग्नी, सूर्य, सोम, विरिञ्चि, अनिल आणि यम—
अग्निर्भघोगार्थनाशाय सूर्यो व्याधिकरो भवेत्
अग्नी धनाचा नाश करतो, सूर्य आजार आणतो.
अनिलो वृद्धिदः प्रोक्तो यमो मृत्युप्रदो मतः
अनिल वृद्धी देतो, यम मृत्यू देतो असे मानले जाते.