कारणं दैवमेवात्र मन्ये सोपाधिका जनाः
इथे खरं कारण म्हणजे दैवच आहे असं मी मानतो; लोक त्याच्या अटींनी बांधलेले असतात.
मृत्योर्वशं प्रयातव्यं जन्तुभिः कमलानने
कमलासारख्या मुखाची, सगळ्या जीवांना मृत्यूच्या अधीन जावंच लागतं.
प्रवादं रोपयन्त्यज्ञा हेतुमात्रेषु जन्तुषु
अज्ञानी लोक फक्त वरवरच्या कारणांवर आधारून अफवा पसरवतात.
कुरु पत्युश्च कर्माणि विवेकेन स्थिरा भव
तू विवेकाने पतीची कामं पार पाड आणि नेहमी स्थिर रहा.
सुखाभासं बहुक्लेशं कर्मपाशेन यन्त्रितम्
कर्माच्या बंधनात अडकलेलं सुख फक्त भासाचं असतं, त्यात अनेक यातना असतात.
त्यक्तशोका च सा तन्वी नता प्राह मुनीश्वरम्
शोक सोडून दिल्यावर ती सडपातळ स्त्री वाकून त्या महर्षींना म्हणाली.
नहि द्रुमाश्च भोगार्थं फलन्ति जगतीतले
झाडं पृथ्वीवर फक्त भोगासाठी फळं देत नाहीत.
स एव विष्णुःसत्त्वस्थो यतः परिहिते स्थितः
तोच विष्णू, शुद्धतेत स्थिर असलेला, जिथे धर्म आहे तिथे वास करतो.
स एव जगतामीशो नररुपधरो हरिः
तोच हरि, जगाचा स्वामी, मानवाचं रूप घेऊन आला आहे.
सर्वेषां दुःखनाशाय इति सन्तो वदन्ति हि
संत म्हणतात की तो सर्वांच्या दुःखाच्या नाशासाठी आहे.
वर्तते यत्र मार्ताण्डः कथं तत्रतमो भवेत्
जिथे सूर्य आहे तिथे अंधार कसा राहील?
चकार तत्सरस्तीरे मुनिप्रोक्तविधानतः
ती त्या सरोवराच्या काठी ऋषींनी सांगितलेल्या पद्धतीने विधी पार पाडले.
प्रपेदे परमं धाम नत्वा चौर्वं मुनीश्वरम्
तिने और्व या महर्षींना वंदन करून परमधाम प्राप्त केलं.
परं पदं प्रयान्त्येव महद्भिरवलोकिताः
जे महान लोकांच्या दृष्टीत येतात, तेच खरं उच्च स्थान गाठतात.
यदि पश्यति पुण्यात्मा स प्रयाति परां गतिम्
जर पुण्यवान आत्मा ते पाहतो, तर तो श्रेष्ठ मार्गाला पोहोचतो.
चकार तस्य शुश्रूषां सपत्न्या सह नारद्
नारद, तिने आपल्या सौपत्नीबरोबर त्यांची सेवा केली.
चक्राते भक्तिभावेन शुश्रूषआं प्रतिवासररम्
त्यांनी दररोज भक्तिभावाने सेवा केली.
तस्याः पापमतिर्जाता सपत्न्याः संपदं प्रति
तिच्या मनात सौपत्नीच्या संपत्तीबद्दल वाईट विचार येऊ लागले.
न स्वप्रभावं चक्रे वै गरो मुनिनिषेवया
गराने आपल्या सामर्थ्याचा दाखला दिला नाही, कारण तो ऋषींची सेवा करण्यात मग्न होता.
चकार सेवां तेनासौ जीर्णपुण्येन कर्मणा
त्याने आपले पुण्य संपलेले असल्यामुळे सेवा केली.
सुषाव सुशुभे काले शुश्रूषानष्टकिल्बिषा
योग्य वेळी, मनापासून आणि निष्कलंकपणे त्याने सेवा केली.
न तदातिसुखं किं वा नराणां पुण्यकर्मणाम्
सत्कर्म करणाऱ्या माणसांना या जगात खूप मोठे सुख असते का?
तत्सर्वं नाशयत्याशु परिचर्या महात्मनाम्
महान आत्म्यांची सेवा केल्याने हे सर्व लवकरच नाहीसे होते.
कलामात्रो ऽपि शीताशुः शंभुना स्वीकृतो यथा
शंकराने स्वीकारलेल्या अगदी थोड्या राखेनेही कल्याण होते.
इहामुत्र च विग्नेन्द्र सन्तः पूज्यतमास्ततः
या जगात आणि पुढील जन्मातही, हे विघ्नांचा स्वामी, सज्जन लोक सर्वांत पूज्य असतात.
गर्भं प्रात्पो गरो जीर्णो मासत्रयमहो ऽद्भुतम्
गरा थकला होता, तो गर्भात गेला; तीन महिने गेले—हे खरंच आश्चर्यकारक होते.
जातकर्म चचकारासौ तन्नाम सगरेति च
त्याने जन्माचे विधी केले आणि त्या मुलाचे नाव सगर ठेवले.
चौलोपवीतकर्माणि तथा चक्रे मुनीश्वरः
मुनिवरांनी चूडाकर्म आणि उपनयनसंस्कारही केले.
समर्थं सगरं दृष्ट्वा किञ्चिदुद्भिन्नशैशवम्
सगर अजून लहानपणात असला तरी तो समर्थ आहे हे पाहून,
सगरः शिक्षितस्तेन सम्यगौर्वर्षिणा मुने
सगराला ऋषी और्व यांनी नीट शिक्षण दिले.