असूयाविसृष्टमनसस्तस्य राज्ञः परैः सह
त्या राजाचे मन, मत्सरामुळे सैल झालेले, इतरांसोबत—
हैहयैस्तालजङ्घैश्च रिपुभिः स पराजितः
हैहय आणि तालजंघ या शत्रूंनी त्याचा पराभव केला.
अवाप परमां तुष्टिं तत्र दृष्ट्वा महत्सरः
तेथे, मोठे सरोवर पाहून त्याला अत्युच्च समाधान मिळाले.
सरोगतविहङ्गास्ते लीनाश्चित्रमिदं महत्
सर्व आजारी पक्षी तिथे लपले; हे मोठे आश्चर्य आहे.
विशन्तस्त्वरया वासमित्यूचुस्ते विहङ्गमाः
पक्षी पटकन आत जाऊन म्हणाले, 'इथे राहू या.'
पीत्वा जलं च सुखदं वृक्षमूलमुपाश्रितः
आनंददायक पाणी प्यायल्यावर, ते झाडाच्या मुळाशी विसावले.
दुर्गुणान्विगणय्यास्यधिग्धिगित्यब्रुवन्प्रजाः
लोकांनी दोष मोजून 'छी! छी!' असे म्हणून तिथून निघून गेले.
सर्वसंपत्समायुक्तो ऽप्यगुणीनिन्दितो जनैः
सर्व संपत्ती असूनही, दोषांमुळे लोक निंदा करतात.
संतुष्टिं परमां याता दवथौ विगते यथा
जसे ताप गेल्यावर मनाला अत्युच्च समाधान मिळते, तसेच त्यांना समाधान मिळाले.
निहत्य कर्म च यशो लोके द्वजवरोत्तम
द्विजश्रेष्ठ, कर्म आणि कीर्ती नष्ट करून,
नास्ति निन्दासमं पापं नास्ति मोहसमासवः
निंदा करण्यासारखे पाप नाही आणि मोहासारखे व्यसन नाही.
नास्ति रागसमः पाशो नास्ति सङ्गसमं विषम्
आसक्तीसारखा फास नाही आणि संगासारखे विष नाही.
जीर्णाङ्गोमनसस्तापाद् वृद्धभावादभूदसौ
वृद्धापकाळामुळे शरीर आणि मन यात खूप त्रास झाल्याने तो वृद्ध झाला.
स बाहुर्व्याधिना ग्रस्ते ममार मुनिसत्तम
त्याच्या हाताला रोग जडल्यावर तो श्रेष्ठ ऋषी मरण पावला.
चिरं विलप्य बहुधा सहगन्तुं मनो दधे
तीने बराच वेळ अनेक प्रकारे हंबरडा फोडला आणि त्याच्यामागे जाण्याचा निर्धार केला.
समारोप्य तन्पूरुढं स्वयं समुपचक्रमे
तिने त्याचे शरीर चितेवर ठेवले आणि स्वतः विधी सुरू केले.
एतद्विज्ञातवान्सर्वं परमेण समाधिना
त्याने हे सर्व परमोच्च ध्यानाने जाणले.
गतासूया महात्नानः पश्यन्तिज्ञान चक्षुषा
मत्सर सोडलेली थोर माणसं ज्ञानाच्या डोळ्यांनी सर्व काही पाहतात.
संप्रात्पस्तत्र साध्वी च यत्र बाहुप्रिया स्थिता
ती साध्वीही तिथे पोहोचली, जिथे तिचा प्रिय बाहू होता.
प्रोवाच धर्ममूलानि वाक्यानि मुनिसत्तमः
त्या श्रेष्ठ ऋषीने धर्मावर आधारलेली वचने सांगितली.
तवोदरे चक्रवर्ती शनुहन्ता हि तिष्टति
तुझ्या पोटी एक शत्रूंचा संहार करणारा चक्रवर्ती राजा आहे.
रजस्वला राजसुतेनारोहति चिन्ताशुभो
रजस्वला असताना राजपुत्रासोबत चितेवर चढणाऱ्या स्त्रीला मनात चिंता व्यापते.
दाम्भिनोनिन्दकस्यापि भ्रूणघ्रस्य न निष्कृतिः
दांभिक, निंदा करणारा किंवा गर्भहत्ये करणाऱ्यालाही प्रायश्चित्त नाही.
विश्वासघातकस्यापि निष्कृतिर्नास्ति सुव्रते
विश्वासघात करणाऱ्यालाही, हे सुभ्राते, प्रायश्चित्त नाही.
यदेतद्दुःखमुत्पन्नं तत्सर्वं शान्तिमेष्यति
हे जे दुःख निर्माण झालं आहे, ते सर्व शांत होईल.
विललापातिदुःखार्ता समुह्यधवपत्कुजौ
ती अतिशय दुःखाने व्याकुळ होऊन नवऱ्याच्या पायांना बिलगून रडू लागली.
मारोदीराज ननये श्रियमग्र्ये गमिष्यसि
राजमाते, रडू नकोस; तुला श्रेष्ठ संपत्ती मिळेल.
तस्माच्छोकं परित्यज्य कुरु कालोचिता क्रि पाम्
म्हणून, शोक सोडून योग्य वेळी योग्य कृत्ये कर.
दुर्वृत्ते वा सुवृत्ते वा मृत्योःसर्वत्रतुल्यता
माणूस वाईट असो वा चांगला, मृत्यू सर्वांसाठी सारखाच असतो.
नगरे वा तथामन्ये दैन्यमत्रातिरिच्यते
शहरात असो किंवा कुठेही, इथलं दुःख फार मोठं आहे.