सर्वेषां श्रेयसं दृष्ट्वा स कुर्यान्मत्सूरं कुधीः
सर्वांचं भलं पाहून वाईट मनाचा माणूस मत्सर करतो.
हानिमिच्छन्नरः कुर्यादसूयां सततं द्विज
दुसऱ्याचं नुकसान व्हावं असं इच्छिणारा माणूस नेहमी मत्सर करत राहतो, हे द्विज.
हैहयास्ताललजङ्घाश्च बलिनो ऽरातयो ऽभवन्
हैहय, ताललजंघ आणि इतरही बलवान शत्रू झाले.
स एव विमुखो यस्य सौभाग्यं तस्य हीयते
जो कोणावर पाठ फिरवतो, त्याचं भाग्य कमी होतं.
यावदीक्षेत लक्ष्मीशः कृपापाङ्गेन नारद
नारद, लक्ष्मीचे स्वामी दयाळू नजरेने पाहत राहतात तोपर्यंत,
श्लाध्या भवन्ति विप्रेन्द्र प्रेक्षिता माधवेन ये
ब्राह्मणश्रेष्ठ, माधव ज्या लोकांकडे पाहतो, ते लोक खरोखरच कौतुकास पात्र होतात.
जायते नात्र संदेहो जन्तुद्वेषो विशेषतः
यात काहीच शंका नाही, विशेषतः प्राण्यांमधील वैराविषयी.
तस्य सर्वाणि नश्यन्ति श्रेयांसि मुनिसतम्
मुनिश्रेष्ठ, त्या माणसाच्या सर्व शुभ गोष्टी नष्ट होतात.
धनं धान्यं मही संपनद्विश्यति ततो ध्रुवम्
मग त्याच्याकडून धन, धान्य आणि जमीन नक्कीच निघून जाते.
आपदः संभवन्त्येवेत्यहॄङ्कारं त्यजेत्ततः
अपयश निश्चित येते; म्हणून गर्व सोडावा.
असूयाविसृष्टमनसस्तस्य राज्ञः परैः सह
त्या राजाचे मन, मत्सरामुळे सैल झालेले, इतरांसोबत—
हैहयैस्तालजङ्घैश्च रिपुभिः स पराजितः
हैहय आणि तालजंघ या शत्रूंनी त्याचा पराभव केला.
अवाप परमां तुष्टिं तत्र दृष्ट्वा महत्सरः
तेथे, मोठे सरोवर पाहून त्याला अत्युच्च समाधान मिळाले.
सरोगतविहङ्गास्ते लीनाश्चित्रमिदं महत्
सर्व आजारी पक्षी तिथे लपले; हे मोठे आश्चर्य आहे.
विशन्तस्त्वरया वासमित्यूचुस्ते विहङ्गमाः
पक्षी पटकन आत जाऊन म्हणाले, 'इथे राहू या.'
पीत्वा जलं च सुखदं वृक्षमूलमुपाश्रितः
आनंददायक पाणी प्यायल्यावर, ते झाडाच्या मुळाशी विसावले.
दुर्गुणान्विगणय्यास्यधिग्धिगित्यब्रुवन्प्रजाः
लोकांनी दोष मोजून 'छी! छी!' असे म्हणून तिथून निघून गेले.
सर्वसंपत्समायुक्तो ऽप्यगुणीनिन्दितो जनैः
सर्व संपत्ती असूनही, दोषांमुळे लोक निंदा करतात.
संतुष्टिं परमां याता दवथौ विगते यथा
जसे ताप गेल्यावर मनाला अत्युच्च समाधान मिळते, तसेच त्यांना समाधान मिळाले.
निहत्य कर्म च यशो लोके द्वजवरोत्तम
द्विजश्रेष्ठ, कर्म आणि कीर्ती नष्ट करून,
नास्ति निन्दासमं पापं नास्ति मोहसमासवः
निंदा करण्यासारखे पाप नाही आणि मोहासारखे व्यसन नाही.
नास्ति रागसमः पाशो नास्ति सङ्गसमं विषम्
आसक्तीसारखा फास नाही आणि संगासारखे विष नाही.
जीर्णाङ्गोमनसस्तापाद् वृद्धभावादभूदसौ
वृद्धापकाळामुळे शरीर आणि मन यात खूप त्रास झाल्याने तो वृद्ध झाला.
स बाहुर्व्याधिना ग्रस्ते ममार मुनिसत्तम
त्याच्या हाताला रोग जडल्यावर तो श्रेष्ठ ऋषी मरण पावला.
चिरं विलप्य बहुधा सहगन्तुं मनो दधे
तीने बराच वेळ अनेक प्रकारे हंबरडा फोडला आणि त्याच्यामागे जाण्याचा निर्धार केला.
समारोप्य तन्पूरुढं स्वयं समुपचक्रमे
तिने त्याचे शरीर चितेवर ठेवले आणि स्वतः विधी सुरू केले.
एतद्विज्ञातवान्सर्वं परमेण समाधिना
त्याने हे सर्व परमोच्च ध्यानाने जाणले.
गतासूया महात्नानः पश्यन्तिज्ञान चक्षुषा
मत्सर सोडलेली थोर माणसं ज्ञानाच्या डोळ्यांनी सर्व काही पाहतात.
संप्रात्पस्तत्र साध्वी च यत्र बाहुप्रिया स्थिता
ती साध्वीही तिथे पोहोचली, जिथे तिचा प्रिय बाहू होता.
प्रोवाच धर्ममूलानि वाक्यानि मुनिसत्तमः
त्या श्रेष्ठ ऋषीने धर्मावर आधारलेली वचने सांगितली.