कृष्णाजिनत्वक्कवचभावेनास्मान्हनिष्यसि
काळ्या मृगाच्या कातडीचे कवच घालून तू आम्हाला मारायला आलास.
मृगानां वद पृष्टेषु मूढ कृष्णाजिनं न किम्
अरे मूर्ख, सांग, पाठी असलेल्या प्राण्यांमध्ये काळ्या मृगाची कातडी त्यांचीच नाही का?
स त्वामहं हनिष्यामि न मे जीवन्विमोक्ष्यसे
मी तुला ठार मारीन; तुला जिवंत सोडणार नाही.
खाण्डिक्य संशयं प्रष्टुं भवन्तमहमागतः
खांडिक्य, मी तुला एक शंका विचारायला आलो आहे.
ततः स मन्त्रिभिः सार्द्धमेकान्ते सपुरोहितः
मग तो आपल्या मंत्र्यांसह आणि पुरोहितासह एकांतात गेला.
तमूर्मन्त्रिणो वध्यो रिपुरेष वशङ्गतः
मंत्र्यांनी सांगितले, "हा शत्रू आता तुझ्या ताब्यात आहे, त्याला मारावे."
खाण्डिक्यश्चाह तान्सर्वानेव मेव न संशयः
खांडिक्य म्हणाला, "माझ्या मनात याबद्दल काहीच शंका नाही."
परलोकजयस्तस्य पृथिवी सकला मम
तो जर परलोक जिंकला, तर सारी पृथ्वी माझी होईल.
परलोकजयो ऽनन्तः स्वल्पकालो महीजयः
परलोकातील विजय शाश्वत असतो; पृथ्वीवरील विजय थोड्या काळाचा असतो.
ततस्तमभ्युपेत्याह खाण्डिक्यो जनको रिपुम्
मग खांडिक्य आपल्या शत्रू जनकाजवळ गेला आणि त्याच्याशी बोलला.
ततः प्राह यथावृत्तं होमधेनुवधं मुने
मग त्याने मुनिला अगदी जशी घटना घडली तशी होमधेनूच्या वधाची गोष्ट सांगितली.
स चाचष्ट यथान्यायं मुने केशिध्वजाय तत्
आणि मग त्याने केशीध्वजाला सर्व काही योग्य प्रकारे समजावून सांगितले, मुनिवर.
विदितार्थः स तेनैवमनुज्ञातो महात्मना
तो सर्वार्थ समजून त्या महात्म्याने दिलेल्या परवानगीने पुढे गेला.
क्रमेण विधिवद्यागं नीत्वा सो ऽवभृथाप्लुतः
त्याने सर्व विधीप्रमाणे यज्ञ केला आणि शेवटी स्नान केले.
पूजिता ऋत्विजः सर्वे सदस्या मानिता मया
सर्व ऋत्विजांना मी योग्य मान दिला आणि सभासदांचाही आदर केला.
यथाहं मर्त्यलोकस्य मया सर्वं विचष्टितम्
जसे मी मर्त्यलोकातील सर्व काही सांगितले आहे,
इत्थं तु चिन्तयन्नेव संमार स महीपतिः
अशा प्रकारे विचार करतच तो राजा प्रयाणाची तयारी करू लागला.
स जगाम ततो भूयो रथमारुह्य पार्थिवः
नंतर राजा रथावर चढून पुढे निघाला.
खाण्डिक्यो ऽपि पुनर्द्दष्ट्वा तमायान्तं धृतायुधः
खांडिक्याने पुन्हा त्याला येताना पाहिले आणि हातात शस्त्र घेतले.
अहं तु नापकाराय प्राप्तः खाण्डिक्य मा क्रुधः
पण मी तुझ्या अपकारासाठी आलो नाही, खांडिक्य, रागावू नकोस.
निष्पादितो मया यागः सम्यक् त्वदुपदेशतः
तुझ्या सांगण्यावरून मी यज्ञ व्यवस्थित पूर्ण केला आहे.
इत्युक्तो मन्त्रयामास स भूयो मन्त्रिभिः सह
असे म्हटल्यावर त्याने पुन्हा मंत्र्यांशी सल्लामसलत केली.
तमूचुर्मन्त्रिणो गज्यमशेषं याच्यतामयम्
मंत्र्यांनी त्याला सांगितले, 'त्याच्याकडून हत्ती पूर्णपणे मागा.'
प्राहस्य तानाह नृपः स खाण्डिक्यो महापतिः
तेव्हा खांडिक्य राजा हसून म्हणाला,
एतमेतद्भंवतो ऽत्र स्वार्थ साधनमन्त्रिणः
'मंत्र्यांनो, हेच तर तुमच्या फायद्याचे साधन आहे.'
इत्युक्त्वा समुपेत्यैंनं स तु केशिध्वजं नृपम्
असे म्हणून तो केशिध्वज राजाकडे गेला.
बाढमित्येव तेनोक्तः खाण्डिक्यस्तमथाब्रवीत्
त्याने 'ठीक आहे' असे म्हटल्यावर खांडिक्य त्याला म्हणाला,
यदि चेद्दीयते मह्यं भवता गुरुनिष्क्रयः
जर तू मला गुरुदक्षिणा देणार असशील,
न प्रार्थितं त्वया कस्मान्मम राज्यमकण्टकम्
मग तू माझे अडथळ्याविना राज्य का मागितले नाहीस?
केशिध्वज निबोध त्वं मया न प्रार्थितं यतः
केशिध्वज, मी ते का मागितले नाही, हे ऐक.