तं दृष्ट्वा परमं ज्योतिराप्रोति मनुजोत्तमः
त्याचं दर्शन घेऊन श्रेष्ठ मनुष्य परम तेज प्राप्त करतो.
सत्पद्वीपासाब्धिशैला भूः परिक्रमितामुना
त्याच्या द्वारे पवित्र द्वीप, समुद्र, पर्वतांसह पृथ्वी प्रदक्षिणा घातली गेली आहे.
शिवस्य वाच्युतस्यापि तासु संनिहितो हरिः
त्या सर्व ठिकाणी, शिव असो वा अच्युत, हरि उपस्थित असतोच.
पुराणपठनं यत्र यत्र संनिहितो हरिः
जिथे जिथे पुराणाचं पठण केलं जातं, तिथे हरि उपस्थित असतो.
तद्भक्तिं कुर्वतां नॄणां गङ्गास्त्रानां दिने दिने
जे त्याची भक्ती करतात, त्यांच्यासाठी गंगा दररोज रक्षण करणारी असते.
तद्वक्तरि च या भक्तिः सा प्रयागोपमा स्मृता
त्या ग्रंथांचे वाचक ज्यांच्यावर भक्ती केली जाते, ती भक्ती प्रयागसमान मानली जाते.
संसारसागरे मग्नं स हरिः परिकीर्तितः
जो संसारसागरात बुडालेल्यांना तारतो, त्याची हरि म्हणून स्तुती केली जाते.
नास्ति विष्णुसमं दैवं नास्ति तत्त्वं गुरोः परम्
विष्णूसारखा दुसरा कोणी देव नाही आणि गुरूपेक्षा श्रेष्ठ तत्त्व नाही.
यथा पयोधिः सिन्धूनां तथा गङ्गा परा स्मृता
जसा समुद्र सर्व नद्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे, तशी गंगा सर्वांत मोठी मानली जाते.
नास्ति मोक्षात्परो लाभो नास्ति गङ्गासमा नदी
मोक्षापेक्षा मोठं काहीच मिळणं नाही, आणि गंगेइतकी दुसरी कुठलीही नदी नाही.
भवव्याधिहरा गङ्गा तस्मात्सेव्या प्रयन्ततः
गंगा हा संसाररूपी आजार दूर करते, म्हणून तिला नेहमी भक्तीने पूजावं.
एतयोर्भक्तिहीनो यस्तं विद्यात्पतितं द्विज
हे द्विजा, ज्याच्याकडे या दोघांवर भक्ती नाही, तो पडलेला समजावा.
उभे ते सर्वपापानां नाशकारणतां गते
ही दोन्ही सर्व पापं नष्ट करण्याची शक्ती मिळवून बसल्या आहेत.
विष्णुशक्तियुते ते द्वे समकामप्रसिद्धेदे
विष्णूची शक्ती लाभलेल्या या दोन्ही, इच्छा पूर्ण करण्यात सारख्याच प्रसिद्ध आहेत.
सर्वलोकानुग्रहार्थं प्रवर्तेते महोत्तमे
सर्व लोकांच्या कल्याणासाठी या दोन महान गोष्टी निर्माण झाल्या आहेत.
तथैव तुलसीभक्तिर्हरिभक्तिश्च सात्त्विकी
तसंच, तुळशीची भक्ती आणि हरिभक्ती या दोन्ही शुद्ध आणि सात्त्विक आहेत.
यत्र स्त्राता नरा यान्ति विष्णोः पदमनुत्तमम्
जिथे रक्षण करणारा असतो, तिथे लोक विष्णूचं श्रेष्ठ स्थान मिळवतात.
गङ्गास्त्रानपराणां तु वाञ्छितार्थफलप्रदः
ज्यांचं गंगा रक्षण करते, त्यांना ती हवी असलेली फळं देते.
सर्वपापविनिर्मुक्तः प्रयाति परमं पदम्
सर्व पापांपासून मुक्त झाल्यावर, मनुष्य श्रेष्ठ स्थान प्राप्त करतो.
विसृज्यराक्षसं भावं संप्रात्पः परमं पदम्
राक्षसी भाव सोडून दिल्यावर, तो मनुष्य सर्वोच्च स्थानाला पोहोचतो.
सगरः को मुनिश्रेष्ठ तन्म्रमाख्यातुमर्हसि
मुनीश्रेष्ठा, सगर याबद्दल मला सांगावं अशी माझी इच्छा आहे.
गतं विष्णुपदं विप्र सर्वलोकोत्तमोत्तमम्
हे ब्राह्मण, त्याने विष्णूचं सर्वश्रेष्ठ स्थान प्राप्त केलं.
बुभुजे पृथिवीं सर्वां धर्मतो धर्मतत्परः
तो धर्मनिष्ठ राहून, संपूर्ण पृथ्वीचा धर्माने उपभोग घेत होता.
स्थापिताः स्वस्वधर्मेषु तेन बाहुर्विशांपतिः
तो लोकांचा राजा सर्वांना त्यांच्या कर्तव्यात स्थिर करीत होता.
अतर्प्पयद्भूमिदेवान् गोभूस्वर्णाशुकादिभिः
त्याने गायी, जमीन, सोनं, वस्त्रं आणि इतर गोष्टी देऊन भूमिदेवांना संतुष्ट केलं.
मेने कृतार्थमात्मानमन्यातपनिवारणम्
इतरांचं दुःख दूर करून, त्याने स्वतःला कृतार्थ मानलं.
भूषिता भूषणौर्दिव्यैस्तद्राष्ट्रे सुखिनो मुने
त्या लोकातील माणसं दिव्य दागिन्यांनी सजलेली होती आणि ते सर्वजण सुखी होते, हे मुनी.
अकृष्टपच्या पृथिवी फलपुष्पसमन्विता
ती माती कुठलाही नांगर न चालवता फळं आणि फुलांनी भरलेली होती.
आधर्मनिरतापाये प्रजा धर्मेण रक्षिताः
अधर्म नाहीसा झाल्यावर प्रजेला धर्मानेच रक्षण मिळत होतं.
अहॄङ्कारो महाञ्जज्ञे सासूयो लोपहेतुकः
तेव्हा मोठा अहंकार निर्माण झाला, त्यासोबत मत्सरही आला आणि त्याचं कारण हरवलेली गोष्ट होती.