एवमादिषु तीर्थेषु गङ्गा मुख्यतमा स्मृता
अशा सर्व तीर्थांमध्ये गंगा सर्वात श्रेष्ठ मानली जाते.
तथेयं व्यापिनी गङ्गा सर्वपापप्रणाशिनी
ही गंगा सर्वत्र पसरलेली असून, ती सर्व पापांचा नाश करते.
पुनाति पावनीत्येषा न कथं सेव्यते नृभिः
ती पवित्र करते, तीच खरी पावन आहे—मग लोक तिची सेवा का करत नाहीत?
वाराणसीति विख्यातं सर्वदेवनिषेवितम्
वाराणसी हे प्रसिद्ध आहे आणि सर्व देवांनी पूजलेलं आहे.
इह श्रुतिमतां पुंसां काशी याभ्यां श्रुतासकृत्
इथे, वेदशास्त्र ऐकलेल्या लोकांसाठी, काशीचं वारंवार स्तुती करण्यात आली आहे.
निर्धूतसर्वपापास्ते शिवलोकं व्रजन्ति वै
सर्व पापं झटकून, ते शिवाचं लोक गाठतात.
बहुपातकपूर्णो ऽपि पदं गच्छत्यनामयम्
खूप पाप केलेला असला तरी, तोही दुःखरहित अवस्था मिळवतो.
सो ऽपि पापविनिर्मुक्तः शैवं पदमवान्पुयात्
तोही पापमुक्त होऊन, शैव अवस्था प्राप्त करू शकतो.
पृथिव्यामेकराडू भूत्वा काशीं प्राप्य च मुक्तिभाक्
जगावर एकटा राज्य करून, काशीला पोहोचल्यावर मुक्ती मिळते.
नामापि गृह्णातां काश्याश्चतुर्वर्गो न दूरतः
जो काशीचं नाव जरी घेतो, त्याच्यासाठी धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष हे चारही पुरुषार्थ दूर राहत नाहीत.
यस्य दर्शनमात्रेण नरा यान्ति परां गतिम्
ज्याच्या केवळ दर्शनाने माणसं परम अवस्था प्राप्त करतात.
पुनाति स्त्रानपानाद्यैर्नयन्तीन्द्रपुरं जगत्
तो स्नान, पाणी पिणे अशा कृतींनी जग शुद्ध करतो आणि ते इंद्राच्या नगरीकडे नेत असतो.
लिङ्गरुपीं कथं तस्या महिमा परिकीर्त्यते
त्याच्या लिंगरूपाच्या महिम्याचं वर्णन कसं पूर्णपणे करता येईल?
ईषदप्यन्तरं नास्ति भेदकृच्चानयोः कुधीः
या दोघांमध्ये अगदी किंचितही फरक नाही; फक्त चुकीच्या बुद्धीचे लोक भेद करतात.
अज्ञानसागरे मग्ना भेदं कुर्वन्ति पापिनः
जे अज्ञानाच्या सागरात बुडाले आहेत, तेच पापी लोक भेद करतात.
युगान्ते निगदन्त्येतद्रुद्ररुपधरो हरिः
युगाच्या शेवटी हरि रुद्राचे रूप घेतो असं सांगितलं जातं.
ब्रह्मरुपेण सृजति प्रान्तेः हयेतत्रयं हरः
तो ब्रह्माच्या रूपाने सृष्टी निर्माण करतो आणि शेवटी हरी हे तिन्ही विलीन करतो.
भेदं करोति सो ऽभ्येति नरकं भृशदारुणम्
जो भेद करतो, तो अत्यंत भयंकर नरकात जातो.
स याति परंमानन्दं शास्त्राणामेष विष्वयः
तो परम आनंद प्राप्त करतो; हेच शास्त्रांचं सार आहे.
नित्यं संनिहितस्तत्र लिङ्गरुपी जनार्दनः
त्या ठिकाणी जनार्दन लिंगरूपाने नेहमीच उपस्थित असतो.
तं दृष्ट्वा परमं ज्योतिराप्रोति मनुजोत्तमः
त्याचं दर्शन घेऊन श्रेष्ठ मनुष्य परम तेज प्राप्त करतो.
सत्पद्वीपासाब्धिशैला भूः परिक्रमितामुना
त्याच्या द्वारे पवित्र द्वीप, समुद्र, पर्वतांसह पृथ्वी प्रदक्षिणा घातली गेली आहे.
शिवस्य वाच्युतस्यापि तासु संनिहितो हरिः
त्या सर्व ठिकाणी, शिव असो वा अच्युत, हरि उपस्थित असतोच.
पुराणपठनं यत्र यत्र संनिहितो हरिः
जिथे जिथे पुराणाचं पठण केलं जातं, तिथे हरि उपस्थित असतो.
तद्भक्तिं कुर्वतां नॄणां गङ्गास्त्रानां दिने दिने
जे त्याची भक्ती करतात, त्यांच्यासाठी गंगा दररोज रक्षण करणारी असते.
तद्वक्तरि च या भक्तिः सा प्रयागोपमा स्मृता
त्या ग्रंथांचे वाचक ज्यांच्यावर भक्ती केली जाते, ती भक्ती प्रयागसमान मानली जाते.
संसारसागरे मग्नं स हरिः परिकीर्तितः
जो संसारसागरात बुडालेल्यांना तारतो, त्याची हरि म्हणून स्तुती केली जाते.
नास्ति विष्णुसमं दैवं नास्ति तत्त्वं गुरोः परम्
विष्णूसारखा दुसरा कोणी देव नाही आणि गुरूपेक्षा श्रेष्ठ तत्त्व नाही.
यथा पयोधिः सिन्धूनां तथा गङ्गा परा स्मृता
जसा समुद्र सर्व नद्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे, तशी गंगा सर्वांत मोठी मानली जाते.
नास्ति मोक्षात्परो लाभो नास्ति गङ्गासमा नदी
मोक्षापेक्षा मोठं काहीच मिळणं नाही, आणि गंगेइतकी दुसरी कुठलीही नदी नाही.