अत्यन्तदुर्ल्लभा नॄणां भक्तिर्द्धर्मप्रवक्तरि
धर्म सांगणाऱ्यावर भक्ती माणसांत फारच दुर्मिळ असते.
मूलोद्भवां भक्तियुतो मनुष्यो धृत्वा शिरस्येति पदं च विष्णोः
जो भक्तीने मूळ मिळवून डोक्यावर ठेवतो, तो विष्णूचं स्थान मिळवतो.
वाञ्च्छत्यपि च यो ह्येवं सो ऽपि विष्णुपदं व्रजेत्
जो फक्त अशी इच्छा करतो, तोही विष्णूचं स्थान मिळवतो.
न शक्यते विष्णुनापि किमन्यैर्बहुभाषितैः
स्वतः विष्णूलाही हे शक्य नाही, मग इतरांनी कितीही बोललं तरी काय होणार?
यतो वै नरकं यान्ति गङ्गानात्रि स्थिते ऽपि हि
म्हणूनच, गंगा आणि यमुना यांच्या संगमावर राहूनही काही लोक नरकात जातात.
तथा तुलस्या भक्तिश्च हरिकीर्तिप्रवक्तरि
तसंच, तुळशीची भक्ती आणि हरिचं कीर्तन सांगणाऱ्याविषयी प्रेम—
सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति
जो सर्व पापांपासून मुक्त होतो, तो विष्णूचं लोक गाठतो.
सर्वपापविनिर्मुक्तः सूर्यलोकं समेति हि
जो सर्व पापांपासून मुक्त होतो, तो सूर्याचं लोकही मिळवतो.
मेषतौलिमृगाकर्षु पावयत्यखिलं जगत्
मेष, वृषभ आणि मकर यांच्या संक्रमणामुळे सगळं जग पवित्र होतं.
तुङ्गभद्रा च कावेरी कालिंन्दी बाहुदा तथा
तुंगभद्रा, कावेरी, कालिंदी आणि बाहुदा ह्या सुद्धा—
एवमादिषु तीर्थेषु गङ्गा मुख्यतमा स्मृता
अशा सर्व तीर्थांमध्ये गंगा सर्वात श्रेष्ठ मानली जाते.
तथेयं व्यापिनी गङ्गा सर्वपापप्रणाशिनी
ही गंगा सर्वत्र पसरलेली असून, ती सर्व पापांचा नाश करते.
पुनाति पावनीत्येषा न कथं सेव्यते नृभिः
ती पवित्र करते, तीच खरी पावन आहे—मग लोक तिची सेवा का करत नाहीत?
वाराणसीति विख्यातं सर्वदेवनिषेवितम्
वाराणसी हे प्रसिद्ध आहे आणि सर्व देवांनी पूजलेलं आहे.
इह श्रुतिमतां पुंसां काशी याभ्यां श्रुतासकृत्
इथे, वेदशास्त्र ऐकलेल्या लोकांसाठी, काशीचं वारंवार स्तुती करण्यात आली आहे.
निर्धूतसर्वपापास्ते शिवलोकं व्रजन्ति वै
सर्व पापं झटकून, ते शिवाचं लोक गाठतात.
बहुपातकपूर्णो ऽपि पदं गच्छत्यनामयम्
खूप पाप केलेला असला तरी, तोही दुःखरहित अवस्था मिळवतो.
सो ऽपि पापविनिर्मुक्तः शैवं पदमवान्पुयात्
तोही पापमुक्त होऊन, शैव अवस्था प्राप्त करू शकतो.
पृथिव्यामेकराडू भूत्वा काशीं प्राप्य च मुक्तिभाक्
जगावर एकटा राज्य करून, काशीला पोहोचल्यावर मुक्ती मिळते.
नामापि गृह्णातां काश्याश्चतुर्वर्गो न दूरतः
जो काशीचं नाव जरी घेतो, त्याच्यासाठी धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष हे चारही पुरुषार्थ दूर राहत नाहीत.
यस्य दर्शनमात्रेण नरा यान्ति परां गतिम्
ज्याच्या केवळ दर्शनाने माणसं परम अवस्था प्राप्त करतात.
पुनाति स्त्रानपानाद्यैर्नयन्तीन्द्रपुरं जगत्
तो स्नान, पाणी पिणे अशा कृतींनी जग शुद्ध करतो आणि ते इंद्राच्या नगरीकडे नेत असतो.
लिङ्गरुपीं कथं तस्या महिमा परिकीर्त्यते
त्याच्या लिंगरूपाच्या महिम्याचं वर्णन कसं पूर्णपणे करता येईल?
ईषदप्यन्तरं नास्ति भेदकृच्चानयोः कुधीः
या दोघांमध्ये अगदी किंचितही फरक नाही; फक्त चुकीच्या बुद्धीचे लोक भेद करतात.
अज्ञानसागरे मग्ना भेदं कुर्वन्ति पापिनः
जे अज्ञानाच्या सागरात बुडाले आहेत, तेच पापी लोक भेद करतात.
युगान्ते निगदन्त्येतद्रुद्ररुपधरो हरिः
युगाच्या शेवटी हरि रुद्राचे रूप घेतो असं सांगितलं जातं.
ब्रह्मरुपेण सृजति प्रान्तेः हयेतत्रयं हरः
तो ब्रह्माच्या रूपाने सृष्टी निर्माण करतो आणि शेवटी हरी हे तिन्ही विलीन करतो.
भेदं करोति सो ऽभ्येति नरकं भृशदारुणम्
जो भेद करतो, तो अत्यंत भयंकर नरकात जातो.
स याति परंमानन्दं शास्त्राणामेष विष्वयः
तो परम आनंद प्राप्त करतो; हेच शास्त्रांचं सार आहे.
नित्यं संनिहितस्तत्र लिङ्गरुपी जनार्दनः
त्या ठिकाणी जनार्दन लिंगरूपाने नेहमीच उपस्थित असतो.