क्रभुवनामा च देवेन्द्रो हरिनाभास्तथा सुराः
क्रभुवन हा देवांचा राजा म्हणून ओळखला जातो, आणि हरिनाभ व इतर देवही तसेच आहेत.
दिवस्पतिर्महावीर्यस्तेषामिन्द्रः प्रकीर्तितः
दिवस्पती हा फार सामर्थ्यवान असून, त्यांच्यात तो इंद्र म्हणून प्रसिद्ध आहे.
एवं ते मनवः प्रोक्ता इन्द्रा देवाश्च तत्त्वतः
अशा प्रकारे हे मनू, इंद्र आणि देव खरे स्वरूपात सांगितले गेले आहेत.
एकस्मिन्ब्रह्मदिवसे स्वाधिकारं प्रभुञ्जते
ब्रह्माच्या एका दिवसात हे सर्व आपापला अधिकार वापरतात.
कर्त्तारो बहवः संति तत्संख्यां वेत्ति कोविदः
निर्माते बरेच आहेत; त्यांची संख्या ज्ञानी लोकांना माहीत आहे.
तेषां संख्या न संख्यातु शक्तो ऽस्म्यद्य द्विजोत्तम
त्यांची संख्या मी आज सांगू शकत नाही, हे श्रेष्ठ द्विजा.
चत्वारो मनवो ऽतीता मम श्रीश्चातिविस्तरा
चार मनू गेले आहेत आणि माझी कीर्ती फार मोठी आहे.
ततः परं गमिष्यामि कर्मभूमिं शृणुष्व मे
यानंतर मी कर्मभूमीकडे जाईन; माझे ऐक.
वदतां शृण्वतां चैव सर्वपापप्रणाशनम्
हे बोलणाऱ्यांना आणि ऐकणाऱ्यांना सर्व पापांचा नाश करणारे आहे.
स्थितश्च भूमिभागे वै अमेध्यामिषभोजनः
जो पृथ्वीच्या एका भागात राहतो आणि अपवित्र मांस खातो.
पतितो व्याधशस्त्रेण सायं विष्णोर्गृहाङ्गणे
संध्याकाळी, विष्णूच्या घराच्या अंगणात, तो शिकाऱ्याच्या शस्त्राने पडला.
जग्राह मां स्ववक्रेण श्वभिरन्यैश्चरन्द्रुतः
त्याने मला आपल्या वाकड्या हाताने पकडले आणि इतर, कुत्र्यांसह, इकडे तिकडे धावत होते.
गतः प्रदक्षिणा कारं विष्णोस्तन्मन्दिरं प्रभो
त्याने विष्णूच्या मंदिराभोवती प्रदक्षिणा घालत तिथे गेला, हे प्रभो.
मम चापि शुनश्चापि दत्तावन्परमं पदम्
माझ्यासाठी आणि त्या कुत्र्यासाठीही परमपद मिळालं आहे.
संप्राप्तं विबुधश्रेष्ठ किं पुनः सम्यगर्चनात्
हे देवांमध्ये श्रेष्ठ, ते मिळाल्यावर योग्य पूजा करून अजून काय मिळवायचं आहे?
मनसा प्रीतिमापन्नो हरिपूजा रतो ऽभवत्
त्याच्या मनात आनंद निर्माण झाला आणि तो हरिपूजेत रमला.
तानर्चयन्ति सततं ब्रह्माद्या देवतागणाः
त्यांची ब्रह्मा आणि इतर देवतागण नेहमीच पूजा करतात.
कथं भवत्युग्रभवस्य बन्धस्तत्सङ्गलुब्धा यदि मुक्तिभाजः
ज्यांना मुक्ती मिळणार आहे, त्यांनी जर त्याच्यात आसक्ती धरली, तर या कठीण जन्ममरणाच्या बंधनात ते कसे अडकतील?
ते सर्वपापनिकरैः परितो विमुक्ता विष्णोः पदं शुभतरं प्रतियान्ति हृष्टाः
ते सर्व पापांपासून मुक्त होऊन, आनंदाने विष्णूचं शुभतम स्थान गाठतात.
ध्यानेन तेन हतकिल्बिषचेतनास्ते मातुः पयोधररसं न पुनः पिबन्ति
ध्यानामुळे, ज्यांची मनं पापमुक्त झाली आहेत, ते पुन्हा आईच्या स्तनातील दूध पित नाहीत.
ते वा पुंनति च जगन्ति शरीरसंगात् संभाषणादपि ततो हरिरेव पूज्यः
त्यांचा स्पर्श किंवा संवाद जरी झाला तरी ते जगांना पवित्र करतात; म्हणून फक्त हरिचीच पूजा करावी.
तत्रैव सकलं भद्रं यथा निम्ने जलं द्विज
जसं पाणी खालील जागेत एकत्र येतं, तसं तिथे सर्व शुभ गोष्टी एकत्र येतात, हे द्विज.
हरिरेव ततः पूज्यो यतश्चेतन्यकारणम्
हरिचीच पूजा करावी, कारण तोच चैतन्याचा कारण आहे.
पृज्यस्य मुनिश्रेष्ठ परं श्रेयो भविष्यति
ज्याची पूजा होते, हे ऋषीमध्ये श्रेष्ठ, त्याला सर्वोच्च कल्याण मिळतं.
तेषां विष्णुः प्रसन्नात्मा सर्वान्कामान् प्रयच्छति
त्यांच्यासाठी विष्णू प्रसन्न मनाने सर्व इच्छा पूर्ण करतो.
स प्राप्नोत्यश्वमेधस्य फलं मुनिवरोत्तम
तो अश्वमेध यज्ञाचं फळ मिळवतो, हे ऋषीमध्ये श्रेष्ठ.
संकोचविस्तराभ्यां तु किमन्यत्कथयामि ते
संक्षिप्त किंवा विस्ताराने, तुला अजून काय सांगू?
इदानीं श्रोतुमिच्छामि युगानां स्थितिलक्षणम्
आता मला युगांची लक्षणं आणि त्यांची कालमर्यादा ऐकायची आहे.
युगधर्मान्प्रबक्ष्यामि सर्वलोकोपकारकान्
मी सर्व लोकांच्या हितासाठी युगधर्म सांगतो.
तथा विनासमायाति धर्ंम एव महीतले
जेंव्हा विनाश जवळ येतो, तेंव्हा पृथ्वीवर फक्त धर्मच उरतो.