गङ्गाबिन्द्वभिषेकस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम्
गंगेच्या एका थेंबाने स्नान केल्याचं पुण्य, त्या यज्ञांना सुद्धा सोळाव्या भागाइतकंही मिळत नाही.
सो ऽपि मुच्येत पापेभ्यः किमु गङ्गाभिषेकवान्
तो देखील पापातून मुक्त होतो, मग गंगेच्या स्नान करणाऱ्याचं काय सांगावं!
संसेव्या मुनिभिर्देवः किं पुनः पामरैर्जनै
देवाची सेवा ऋषींनी करावीच, मग सामान्य लोकांनी तर नक्कीच करावी.
तत्रैव नेत्रं विज्ञेयं विध्यर्द्धाधः समुज्ज्वलत्
त्याच ठिकाणी, वेदीच्या अर्ध्या भागाखाली उजळणारे नेत्र ओळखावं.
सारुप्यदायकं विष्णोः किमस्मात्कथ्यते परम
यापेक्षा अधिक काय सांगावं? कारण ते विष्णूसारखं रूप देतं.
महद्विमानमारुढाः प्रयान्ति परमं पदम्
मोठ्या दिव्य विमानावर बसून ते परमपदाला पोहोचतात.
सहस्राणि समुद्धृत्य विष्णुलोके व्रजन्ति वै
हजारो लोकांना उचलून, ते खरोखर विष्णुलोकात जातात.
पुण्यक्षेत्रेषु सर्वेषौ स्थितवान्नात्र संशयः
तो सर्व पुण्यभूमींमध्ये उभा राहिला आहे—यात काहीच शंका नाही.
मदङ्गस्पर्शेमात्रेण देवानामाधपो भवेत्
माझ्या अंगाचा स्पर्श जरी झाला, तरी तो देवांसारखा होतो.
गङ्गोद्भवा तु मृल्लोकान्नयत्यच्युतरुपताम्
गंगेपासून उत्पन्न झालेली माती, माणसाला अच्युताचं रूप मिळवून देते.
अत्यन्तदुर्ल्लभा नॄणां भक्तिर्द्धर्मप्रवक्तरि
धर्म सांगणाऱ्यावर भक्ती माणसांत फारच दुर्मिळ असते.
मूलोद्भवां भक्तियुतो मनुष्यो धृत्वा शिरस्येति पदं च विष्णोः
जो भक्तीने मूळ मिळवून डोक्यावर ठेवतो, तो विष्णूचं स्थान मिळवतो.
वाञ्च्छत्यपि च यो ह्येवं सो ऽपि विष्णुपदं व्रजेत्
जो फक्त अशी इच्छा करतो, तोही विष्णूचं स्थान मिळवतो.
न शक्यते विष्णुनापि किमन्यैर्बहुभाषितैः
स्वतः विष्णूलाही हे शक्य नाही, मग इतरांनी कितीही बोललं तरी काय होणार?
यतो वै नरकं यान्ति गङ्गानात्रि स्थिते ऽपि हि
म्हणूनच, गंगा आणि यमुना यांच्या संगमावर राहूनही काही लोक नरकात जातात.
तथा तुलस्या भक्तिश्च हरिकीर्तिप्रवक्तरि
तसंच, तुळशीची भक्ती आणि हरिचं कीर्तन सांगणाऱ्याविषयी प्रेम—
सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति
जो सर्व पापांपासून मुक्त होतो, तो विष्णूचं लोक गाठतो.
सर्वपापविनिर्मुक्तः सूर्यलोकं समेति हि
जो सर्व पापांपासून मुक्त होतो, तो सूर्याचं लोकही मिळवतो.
मेषतौलिमृगाकर्षु पावयत्यखिलं जगत्
मेष, वृषभ आणि मकर यांच्या संक्रमणामुळे सगळं जग पवित्र होतं.
तुङ्गभद्रा च कावेरी कालिंन्दी बाहुदा तथा
तुंगभद्रा, कावेरी, कालिंदी आणि बाहुदा ह्या सुद्धा—
एवमादिषु तीर्थेषु गङ्गा मुख्यतमा स्मृता
अशा सर्व तीर्थांमध्ये गंगा सर्वात श्रेष्ठ मानली जाते.
तथेयं व्यापिनी गङ्गा सर्वपापप्रणाशिनी
ही गंगा सर्वत्र पसरलेली असून, ती सर्व पापांचा नाश करते.
पुनाति पावनीत्येषा न कथं सेव्यते नृभिः
ती पवित्र करते, तीच खरी पावन आहे—मग लोक तिची सेवा का करत नाहीत?
वाराणसीति विख्यातं सर्वदेवनिषेवितम्
वाराणसी हे प्रसिद्ध आहे आणि सर्व देवांनी पूजलेलं आहे.
इह श्रुतिमतां पुंसां काशी याभ्यां श्रुतासकृत्
इथे, वेदशास्त्र ऐकलेल्या लोकांसाठी, काशीचं वारंवार स्तुती करण्यात आली आहे.
निर्धूतसर्वपापास्ते शिवलोकं व्रजन्ति वै
सर्व पापं झटकून, ते शिवाचं लोक गाठतात.
बहुपातकपूर्णो ऽपि पदं गच्छत्यनामयम्
खूप पाप केलेला असला तरी, तोही दुःखरहित अवस्था मिळवतो.
सो ऽपि पापविनिर्मुक्तः शैवं पदमवान्पुयात्
तोही पापमुक्त होऊन, शैव अवस्था प्राप्त करू शकतो.
पृथिव्यामेकराडू भूत्वा काशीं प्राप्य च मुक्तिभाक्
जगावर एकटा राज्य करून, काशीला पोहोचल्यावर मुक्ती मिळते.
नामापि गृह्णातां काश्याश्चतुर्वर्गो न दूरतः
जो काशीचं नाव जरी घेतो, त्याच्यासाठी धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष हे चारही पुरुषार्थ दूर राहत नाहीत.