वेश्याविभ्रमलुब्धो ऽसौ परदारतो ऽभवत्
तो वेश्यांच्या मोहात पडला आणि दुसऱ्यांच्या स्त्रियांमध्ये आसक्त झाला.
अपहृत्य परं द्रव्यं वारस्त्रीनिरतो ऽभवत्
दुसऱ्याचं धन चोरून तो वेश्यांमध्ये रमला.
बभूव दुःखितो ऽत्यर्थं भ्रातरं चेदमब्रवीत्
तो फारच दुःखी झाला आणि भावाला असे म्हणाला.
त्वमेक एव दुष्टात्मा महापापरतो ऽभवः
फक्त तूच वाईट मनाचा असून मोठ्या पापात गुंतला आहेस.
हनिष्यामीति निश्चित्य खड्गहस्तः कचे ऽग्रहीत्
त्याला मारायचं ठरवून त्याने हातात तलवार घेतली.
बबन्धुर्नागराश्चैनं कुपितास्ते सुमालिनम्
नगरातील लोक रागावून सुमाळीला बांधून ठेवले.
बन्धनान्मोचयामास भ्रातृस्नेहविमोहितः
भावाबद्दलच्या मोहामुळे त्याने त्याला कैदेतून सोडून दिलं.
आददे स्वयमर्द्धं च ददावर्द्धं यवीयसे
त्याने अर्धा हिस्सा स्वतः घेतला आणि उरलेला अर्धा लहान भावाला दिला.
मूर्खैः पारंवडचण्डालैर्बुभुजे च सहोद्धतः
तो गर्विष्ठपणे मूर्ख, चांडाळ आणि रानटी लोकांसोबत जेवला.
पिचुमन्दः फलाढ्यो ऽपि काकैरेवोपभुज्यते
पिचुमंद झाड फळांनी भरलेलं असलं तरी त्याचा आस्वाद फक्त कावळेच घेतात.
मद्यपानप्रमत्तश्च गोमांसा दीन्यभक्षयत्
दारू पिऊन बेधुंद होऊन त्याने गायीचं मांस आणि इतर घाण पदार्थ खाल्ले.
राज्ञापि बाधितो विप्रप्रपेदे निर्जनं वनम्
राजानेही त्रास दिल्यावर तो ब्राह्मण निर्जन वनात पळून गेला.
अवारितं ददावन्नं सत्सङ्गगतकल्मषः
सज्जनांच्या संगतीमुळे कलुषित होऊन त्याने कोणतीही अडथळा न करता अन्न दिलं.
अपालयत्प्रयत्नेन सदा धर्मपरायणः
तो नेहमी धर्माला धरून मोठ्या प्रयत्नाने त्यांची काळजी घेत असे.
सत्पात्रदाननिष्टस्य धर्ममार्गप्रवर्तिनः
जो सत्पात्रांना दान देतो आणि धर्माच्या मार्गावर चालतो,
कल्पवृक्षफलं सर्वममरैरेव भुज्यते
त्याला मिळणाऱ्या सर्व इच्छा-पूर्ण करणाऱ्या वृक्षाचे फळ अमर लोकच भोगतात.
नित्यं विष्णुगृहे सम्यक्परिचर्य्यापरो ऽभवत्
तो नेहमी विष्णूच्या घरात मनापासून सेवा करत असे.
यज्ञमाली सुमाली च ह्येककाले मृतावुभौ
यज्ञमाळी आणि सुमाळी, हे दोघेही एकाच वेळी मरण पावले.
हरिः संप्रेषयामास विमानं पार्षदा वृतम्
हरिणे आपल्या सेवकांसह एक दिव्य विमान पाठवले.
पूज्यमानः सुरगणैः स्तूयमानो मुनीश्वरैः
तो देवांच्या समूहाकडून पूजिला गेला आणि मोठ्या ऋषींकडून स्तुती मिळवू लागला.
कामधेन्वा पुष्यमाणश्चित्राभरणभूषितः
तो कामधेनूच्या कृपेने पोसला जात होता आणि सुंदर दागिन्यांनी सजलेला होता.
गच्छन्विष्णुपदं दिव्यंमनुजं पथि दृष्टवान्
तो जेव्हा विष्णूच्या दिव्य स्थानाकडे जात होता, तेव्हा त्याला वाटेत एक मनुष्य दिसला.
इतस्ततः प्राधावन्तं विलपन्तमनाथवत्
तो मनुष्य इकडे तिकडे धावत होता आणि अनाथासारखा रडत होता.
क्रोशन्तं च सुदन्तं च दृष्ट्वा मनसि विव्यथे
तो मोठ्याने ओरडत आणि संयमाने वागत असल्याचे पाहून त्याच्या मनाला खूप वेदना झाली.
को ऽयं भटैर्बाध्यमानं इत्यपृच्छत्कृताञ्जलिः
त्याने हात जोडून विचारले, 'हे कोण आहे, ज्याला रक्षक त्रास देत आहेत?'
असौ सुमाली भ्राता ते पापात्मेति समब्रुवन्
त्यांनी उत्तर दिले, 'हा सुमाळी आहे, तुझा भाऊ, जो पापी आहे.'
मनसा दुःखमापन्नः पुनः पप्रच्छ नारद
मनात दुःख घेऊन त्याने पुन्हा विचारले, नारद,
तदुपायंबदध्वं मे यूयं हि ममबान्धवाः
'यासाठी उपाय सांगा, कारण तुम्ही माझे आप्त आहात.'
सतां साप्तपदी मैत्री सत्सतां त्रिपदी तथा
सज्जनांमध्ये सात पावले चालल्यावर मैत्री होते; चांगल्या लोकांत तीन पावलांतही होते.
सत्सतामपि ये संतस्तेषां मैत्रघी पदे पदे
सज्जन लोक एकत्र असतात, तेव्हा प्रत्येक पावलावर मैत्री आणि वैर दोन्ही असते.