हरि भक्ति युता दैवी तद्धीना ह्यासुरी महा
हरिभक्ती ही श्रद्धेसह असते; श्रद्धा नसली तर ती खरीच आसुरी आहे.
श्रेष्ठाः सर्वत्र विख्याता यतो भक्तिः सुदुर्लभा
सर्वत्र जे प्रसिद्ध आहेत, तेच श्रेष्ठ; कारण खरी भक्ती फार दुर्मिळ आहे.
कामादिरहिता ये च तेषां तुष्यति केशवः
ज्यांच्या मनात इच्छा वगैरे नाहीत, त्यांच्यावर केशव प्रसन्न होतो.
सत्पात्रदाननिरताः प्रयान्ति परमं पदम्
जे सत्पात्राला दान देण्यात रममाण असतात, तेच परमपदाला पोहोचतात.
पठतां शुण्वतां सद्यः पापराशिः प्रणश्यति
जे वाचतात आणि जे ऐकतात, त्यांचे पापांचे ढीग लगेच नष्ट होतात.
यजन्ति ज्ञानयोगेन ज्ञानरूपिणमव्ययम्
ते ज्ञानरूप आणि अविनाशी परमेश्वराची, ज्ञानयोगाने उपासना करतात.
यजन्ति कर्मयोगेन सर्वधातारमच्युतम्
ते सर्वांचा आधार असलेल्या अच्युताची, कर्मयोगाने उपासना करतात.
अजरामरवन्मूढास्तिष्टन्ति नरकीटकाः
मूढ लोक नरकातील किड्यांसारखे, जणू काही त्यांना वय नाही आणि मृत्यू नाही, असेच राहतात.
न यजन्ति जगन्नाथं सर्वश्रैयोविधायकम्
ते जगन्नाथाची, सर्व सुखदायकाची उपासना करत नाहीत.
दैवात्के ऽपीह जायन्ते लोकानुग्रहतत्पराः
दैवाच्या इच्छेने, इथेही लोककल्याणासाठी झटणारे जन्म घेतात.
स याति परमं स्थानं सर्वलोकोत्तमोत्तमम्
तो सर्व लोकांमध्ये श्रेष्ठ, सर्वोच्च स्थान प्राप्त करतो.
पठतां शृण्वतां चैव सर्वपापप्रणाशनम्
जे वाचतात आणि ऐकतात, त्यांचे सर्व पाप नष्ट होते.
यस्य श्रवणमात्रेण वाचिमेध फलं लभेत्
फक्त ऐकण्यानेच, वाणी आणि बुद्धीचे फळ मिळते.
वेदमालिरिति ख्यातो वेदवेदाङ्गपारगः
तो वेद आणि वेदांगांचा पारंगत, वेदमाळी म्हणून प्रसिद्ध आहे.
पुत्रमित्रकलत्रार्थं धनार्जनपरो ऽभवत्
त्याने मुलगा, मित्र, पत्नी आणि संपत्ती यांच्यासाठी धन मिळवण्याचा ध्यास घेतला.
चण्डालाद्यैरपि तथा संभषी तत्प्रतिग्रही
तो चांडाळ वगैरे लोकांशीही बोलत असे आणि त्यांच्याकडून वस्तूही घेत असे.
परार्थं तीर्थगमनं कलत्रार्थमकारयत्
त्याने इतरांसाठी आणि पत्नीच्या हेतूने तीर्थयात्रा केली.
यज्ञमाली सुमाली च यमलावतिशोभनौ
यज्ञमाळी आणि सुमाळी हे दोन्ही भाऊ फारच तेजस्वी होते.
पोषयामास वात्सल्याद्बहुभिः साधनैस्तदा
तेव्हा त्याने प्रेमापोटी त्यांना अनेक प्रकारे सांभाळले.
स्वधनं गणयामास कियत्स्यादिति वेदितुम्
आपल्याकडे किती धन आहे हे जाणून घेण्यासाठी त्याने आपले धन मोजायला सुरुवात केली.
विगणय्य स्वयं दृष्टो विस्मितश्चार्थचिन्तया
स्वतः धन मोजून, तो संपत्तीच्या विचाराने आश्चर्यचकित झाला.
मेया तपो विक्रयाद्यैरेतद्धनमुपार्जितम्
हे धन तप, व्यापार आणि अशा अनेक मार्गांनी मिळवले गेले.
मेरुतुल्यसुवर्णानि ह्यसंख्यातानि वाञ्छति
तो मेरू पर्वताएवढं सोनं, अगणित प्रमाणात, मिळावं अशी इच्छा धरतो.
सर्वान्कामानवांप्नोति पुनरन्यञ्च काङ्क्षति
तो सर्व इच्छित वस्तू मिळवतो, तरी पुन्हा काही तरी नवीन हवे असते.
चक्षुःश्रोत्रे च जीर्येते तृष्णेका तरुणायते
डोळे आणि कान म्हातारे होतात, पण इच्छा मात्र नेहमीच तरुण राहते.
बलं हतं च जरसा तृष्णा तरुणतां गता
वयामुळे बळ कमी होतं, पण तृष्णा मात्र नव्या जोमात येते.
सुशान्तो ऽपि प्रमन्युः स्याद्धीमानप्यतिमूढधीः
खूप शांत असलेला माणूसही कधी रागावू शकतो, आणि ज्ञानी माणूसही कधी मूर्खासारखा वागू शकतो.
तस्मादाशां त्यजेत्प्राज्ञो यदीच्छेच्छाश्वतं सुखम्
म्हणून, जो कोणी कायमचा आनंद मिळवू इच्छितो, त्याने आशा सोडावी.
तथैव सत्कुले जन्म आशा हत्यतिवेगतः
त्याचप्रमाणे, चांगल्या घराण्यात जन्म घेतला असला तरी, आशेमुळे तो क्षणात नष्ट होतो.
किञ्चिद्दातापि चाण्डालस्तस्मादधिकतां गतः
थोडं जरी दान देणारा नीच माणूससुद्धा, जन्माने श्रेष्ठ असणाऱ्यापेक्षा मोठा ठरतो.