भज सर्वात्मना विप्र यदि मुक्तिमभीप्ससि
हे विप्र, जर मुक्ती हवी असेल तर सर्व मनाने भक्ती कर.
राक्षसाश्च न चेक्षन्ते नरं विष्णुपरायणम्
राक्षससुद्धा विष्णुभक्त माणसाकडे पाहत नाहीत.
श्रेयांसि तस्य सिध्यन्ति भक्तिमन्तो ऽधिकास्ततः
ज्याच्या मनात भक्ती असते, त्याला सर्वोत्तम कल्याण मिळते; म्हणून भक्ती करणारे नेहमीच श्रेष्ठ असतात.
तौ करौ लफलौ ज्ञेयौ विष्णुपूजापरौ तु यौ
ज्या दोन हातांनी विष्णूची पूजा केली जाते, ते हात खरोखरच फळ देणारे आहेत.
सा जिह्वा प्रोच्यते सद्भिर्हरिनामपरा तु या
ज्या जिभेवर हरीचे नाव आहे, ती जिभा सज्जन लोकांच्या मते खरी पवित्र मानली जाते.
तत्त्वं गुरुसमं नारित नत देवः केशवात्परः
गुरूइतकी महान वस्तू नाही आणि केशवापेक्षा श्रेष्ठ देव नाही.
असारे ऽस्मिंस्त संसारे सत्यं हरिसमर्चनम्
या क्षणिक जगात खरी गोष्ट म्हणजे फक्त हरीची पूजा.
हरिभक्तिकुटारेण च्छित्त्वात्यन्तसुखी भव
हरीच्या भक्तीच्या कुऱ्हाडीने अडथळे दूर करून, तू अत्यंत सुखी हो.
ते श्रोत्रे तत्कथासारपूरिते लोकवन्दिते
ज्यांच्या कानात त्याच्या कथा सतत भरलेल्या असतात, असे कान सर्व लोकांकडून मान मिळवतात.
आकाशमध्यगं देवं भज नारद संततम्
नारद, आकाशाच्या मध्यभागी वास करणाऱ्या देवाची नेहमी भक्ती कर.
निर्देष्टुं मुनिशार्दूल द्रष्टुं वाप्यकृतात्मभिः
मुनिशार्दूल, ज्यांचे मन शुद्ध नाही, त्यांना तो देव न पाहता येतो, ना सांगता येतो.
जाग्रदित्युच्यते सद्भिरन्तर्यामी सनातनः
सज्जनांच्या मते, अंतःकरणात वास करणारा सनातन आत्मा 'जागृत' म्हणतात.
स्वपन्निच्युच्यते ह्यात्मा यदा स्वापविवर्जितः
जेव्हा आत्मा गाढ झोपेत नसतो, तेव्हा त्याला 'स्वप्नावस्था' असे म्हणतात.
अस्वरुपो यदात्मासौ पुण्यापुण्यविवर्जितः
जेव्हा आत्मा स्वतःच्या स्वरूपापासून आणि पुण्यापापापासून मुक्त असतो—
परब्रह्ममयो देवः सुषुत्प इति गीयते
तेव्हा परमब्रह्मरूप देव 'सुषुप्ति' म्हणजे गाढ झोप म्हणतात.
विद्युद्विलोलं विप्रेन्द्र भघज तस्माज्जनार्दनम्
ब्राह्मणश्रेष्ठा, म्हणूनच वीजेसारखा चपळ असलेल्या जनार्दनाची भक्ती कर.
वर्तते यस्य तस्यैव तुष्यते जगतां पतिः
ज्याच्यात तो वास करतो, त्याच्यावरच जगाचा स्वामी प्रसन्न होतो.
तस्य तुष्टो जगन्नाथो मधुकैटभमर्द्दनः
जगाचा नाथ, मधु आणि कैटभाचा वध करणारा, त्याच्यावर प्रसन्न होतो.
सत्सङ्गो निरहं कारस्तस्य प्रीतो रमापतिः
सज्जनांचा संग आणि अहंकाराचा अभाव असला की लक्ष्मीपती त्याच्यावर प्रसन्न होतो.
करोति सततं यस्तु तस्य प्रीतो ह्यधोक्षजः
जो नेहमी असे वागतो, त्याच्यावर अधोक्षज देव नक्कीच प्रसन्न होतो.
तस्यास्तुष्टो जगन्नाथो ददाति स्वपदं मुने
तीला जेव्हा जगाचा स्वामी प्रसन्न होतो, तेव्हा तो तिला आपलेच स्थान देतो, हे मुनी.
देवपूजापराश्चैव तेषां तुष्यति केशवः
जे देवांची भक्ती करतात, त्यांच्यावर केशव संतुष्ट होतो.
मा कुरुष्व ह्यहङ्कारं विद्युल्लोलश्रिया वृथा
क्षणिक संपत्तीवर गर्व करू नकोस, कारण ती विजेसारखी चंचल असते.
राजादिभिर्धनं बाध्यं सम्पदः क्षणभङ्गुराः
राजे आणि इतर लोक धनाला त्रास देतात; संपत्ती एका क्षणात नष्ट होते.
हतं च भोजनाद्यैश्च कियदायुः समाहृतम्
खाण्या-पिण्याने आणि इतर सुखांनी किती आयुष्य वाया जाते?
कियद्विषयभोगैश्च कदा धर्मान्करिष्यति
इंद्रियांच्या सुखासाठी किती वेळ घालवला जातो, आणि धर्मकर्म कधी करशील?
वयस्येव ततो धर्मान्कुरु त्वमनहङ्कृतः
म्हणून, तरुणपणीच गर्व न करता धर्मकर्म कर.
वरुर्विनाशनिलयमापदां परमं पदम्
संकट आणि नाशापासून वाचवणारे श्रेष्ठ स्थान हेच आहे.
किमर्थं शाश्वतधिया कुर्यात्पापं नरो वृथा
शाश्वततेचा विचार करून मनुष्याने व्यर्थ पाप का करावे?
विश्वासो नात्र कर्त्तव्यो निश्चितं मृत्युसंकुले
मृत्यूच्या या अनिश्चित जगात कुणीही विश्वास ठेवू नये.