तं प्राहुर्मोक्षदं विष्णुं मुनयस्तत्त्वदर्शिनः
जे सत्य जाणणारे ऋषी आहेत, ते विष्णूच मुक्ती देणारा आहे असं सांगतात.
स एव कर्मफलदो मोक्षदो ऽकामकर्मणाम्
तोच कर्माचे फळ देणारा आहे आणि इच्छारहित कर्म करणाऱ्यांना मुक्ती देतो.
भुङ्क्ते य ईश्वरो ऽव्यक्तस्तं प्राहुर्मोक्षदं प्रभुम्
जो अदृश्य ईश्वर सर्व काही अनुभवतो, तोच मुक्ती देणारा स्वामी आहे असं सांगतात.
ददाति शाश्वतं स्थानं तं दयालुं समर्चयेत्
जो दयाळू आहे आणि शाश्वत स्थान देतो, त्याची भक्ती करावी.
जरामरणनिर्मुक्तो मोक्षदः सो ऽव्ययो हरिः
जो हरि कधीही नाश न होणारा, म्हातारपण आणि मृत्यूपासून मुक्त आहे, तोच मुक्ती देणारा आहे.
अमृतत्वं भजन्त्याशु तं विदुः पुरुषोत्तमम्
जो पुरुषोत्तम परमेश्वर आहे, त्याला ओळखणारे लवकरच अमरत्व मिळवतात.
परात्परतरं यञ्च तद्विष्णोः परमं पदम्
सर्वात श्रेष्ठ जे आहे, तेच विष्णूचं परम स्थान आहे.
परिपूर्णं ज्ञानमयं विदुर्मोक्षप्रताधकम्
जे पूर्ण आणि ज्ञानमय आहे, तेच मुक्ती देणारं आहे असं ते जाणतात.
य उपास्ते सदा योगी स याति परमं पदम्
जो योगी नेहमी भक्तीने उपासना करतो, तोच परमपदाला पोहोचतो.
कामर्द्यैवर्जितोयोगी लभते परमं पदम्
जो योगी इच्छा आणि द्वेष यांना सोडून देतो, तोच परमपद मिळवतो.
तदुपायं यथातत्त्वं ब्रूहि मे वदतां वर
माझ्या सर्वश्रेष्ठ वक्त्या, त्या परमपदाचा खरा उपाय मला जसा आहे तसा सांग.
यज्ज्ञानं भक्तिमूलं च भक्तिः कर्मवतां तथा
ज्या ज्ञानाचा पाया भक्ती आहे, ते कोणते? आणि कर्म करणाऱ्यांसाठी भक्ती म्हणजे काय?
येन जन्मसहस्रेषु तस्य भक्तिर्भवेद्धरौ
ज्यामुळे हजारो जन्मांत त्याच्या हृदयात हरिप्रती भक्ती निर्माण होते, तो उपाय कोणता?
श्रद्धया परया चैव सर्वं पापं प्रणश्यति
परम श्रद्धेमुळे सर्व पापे नष्ट होतात.
सैव बुद्धिः समाख्याता ज्ञानशब्देन सूरिभिः
हीच समज शहाण्यांनी ज्ञान म्हणून सांगितली आहे.
योगस्तु द्विविधः प्रोक्तः कर्मज्ञानप्रभेदतः
योग दोन प्रकारचा सांगितला आहे—कर्म आणि ज्ञान या भेदाने.
क्रियायोगरतस्तस्माच्छ्रद्धया हरिमर्चयेत्
म्हणून जो कर्मयोगात रमतो, त्याने श्रद्धेने हरिची पूजा करावी.
प्रतिमाः केशवस्यैता पूज्य एतासु भक्तितः
केशवाच्या या मूर्ती भक्तीने पूजाव्या; त्यातच भक्ती दाखवावी.
तस्मात्सर्वगतं विष्णुं पूजयेद्भक्तिसंयुतः
म्हणून सर्वत्र असणाऱ्या विष्णूची भक्तीभावाने पूजा करावी.
अनीर्ष्या च दया चैव योगयोरूभयोः समाः
द्वेषाचा अभाव आणि दया—हे दोन्ही योगांत सारखेच आहेत.
इति निश्चित्य मनसा योगद्वितयमभ्यसेत्
असे मनाशी ठरवून, दोन्ही योगांचा अभ्यास करावा.
ते जानन्ति परं भावं देवदेवस्य चक्रिणः
तेच देवांचा देव, चक्रधारी याचे परमस्वरूप जाणतात.
न तस्य तुष्यते विष्णुर्यतो धर्मपतिः स्मृतः
जो धर्माचा स्वामी म्हणून ओळखला जातो, त्याच्यामुळे विष्णू संतुष्ट होत नाही.
दंभाचारः स विज्ञेयः सर्वपातकिभिः समः
ज्याचे वर्तन दांभिक आहे, तो सर्व पाप्यांइतकाच समजावा.
तत्तपः सा च पूजा च तद्ध्यानं हि निरर्थकम्
अशी तपश्चर्या, पूजा आणि ध्यान हे सर्व व्यर्थ आहे.
मुक्तयर्थमर्चयेत्सम्यक् क्रियायोगपरो नरः
मुक्तीसाठी जो कर्मयोगी आहे, त्याने योग्य रीतीने पूजा करावी.
समर्चयति देवेशं क्रियायोगः स उच्यते
जो देवांचा स्वामी आहे, त्याची विधीपूर्वक पूजा करणे हाच कर्ममार्ग समजला जातो.
स्तोत्राद्यैः स्तौति यो विष्णुं कर्मयोगी स उच्यते
जो स्तोत्रे वगैरे म्हणून विष्णूची स्तुती करतो, त्याला कर्मयोगी म्हणतात.
पुष्पाद्यैश्चार्चनं विष्णोः क्रियायोग उदाहृतः
फुलांसारख्या वस्तूंनी विष्णूची पूजा करणे हाच क्रियायोग आहे असे सांगितले आहे.
सर्वपापानि नश्यन्ति पूर्वजन्मार्जितानि वै
पूर्वजन्मी मिळवलेली सर्व पापेही नष्ट होतात.