पुराणपठको याति स्तूयमानो मुनीश्वरैः
जो पुराणाचे पठण करतो, तो श्रेष्ठ मुनींच्या स्तुतीसह पुढे जातो.
यमश्चतुर्मुखो भूत्वा शङ्खचक्रगदासिभृत्
यम, चार तोंडांचा होऊन, शंख, चक्र, गदा आणि तलवार धारण करतो.
भो भो बुद्धिमतां श्रेष्ठानरकक्लेषभीरवः
हे बुद्धिमानांमध्ये श्रेष्ठ, नरकातील यातना फार भयंकर आहेत.
मनुषथ्य जन्म यः प्राप्य सुकृतं न करोति च
जो मनुष्य जन्म मिळवूनही सत्कर्म करत नाही,
अनित्यं प्राप्य मानुष्यं नित्यं यस्तु न साधयेत्
क्षणभंगुर मानव जन्म मिळवूनही, जो शाश्वत साधत नाही,
शरीरं यातनारुपं मलाद्यैः परिदूषितम्
हे शरीर यातनांचे रूप असून, ते मलादी अशुद्धींनी भरलेले आहे.
सर्वेषु प्राणिनः श्रेष्ठास्तेषु वै बुद्धिजीविनः
सर्व प्राण्यांमध्ये बुद्धी असलेलेच श्रेष्ठ आहेत.
ब्राह्मणेषु च विद्वांसो विद्वत्सु कृतबुद्धयः
ब्राह्मणांमध्ये विद्वान श्रेष्ठ; विद्वानांमध्ये ज्यांची बुद्धी स्थिर आहे ते श्रेष्ठ.
ब्रह्मवादिष्वपि तथा श्रेष्ठो निर्मम उच्यते
ब्रह्मज्ञान सांगणाऱ्यांमध्येही, ज्याच्यात ममत्व नाही तोच श्रेष्ठ मानला जातो.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कर्त्तव्यो धर्मसंग्रहः
म्हणून सर्वतोपरी प्रयत्न करून धर्मसंग्रह करावा.
गच्छ स्वपुण्यैर्मत्स्थानं सर्वभोगसमन्वितम्
तुझ्या पुण्यामुळे तू माझ्या निवासस्थानी जा, जिथे सर्व सुखांची प्राप्ती होते.
एवं यमस्तमभ्यर्च्य प्रापयित्वा च सद्गतिम्
यमराज त्याची भक्ती करून त्याला उत्तम स्थान मिळवून देतो.
प्रलयांबुदनिर्घोषो ह्यञ्जनाद्रिसमप्रभः
प्रलयाच्या पाण्याचा गडगडाटासारखा आवाज, अंजन पर्वतासारखा तेजस्वी,
योजनत्रयविस्तारो रक्ताक्षो दीर्घनासिकः
तीन योजन रुंद, लाल डोळे आणि लांब नाक असलेला,
मृत्युज्वरादिभिर्युक्तश्चित्रगुत्पो ऽपि भीषणः
मृत्यूज्वर आणि अशा अनेक यातनांनी त्रस्त, चित्रगुप्तही भीतीदायक दिसतो.
ततो ब्रवीति तान्सर्वान्कंपमानांश्च पापिनः
मग तो सर्व पापी, थरथर कापणाऱ्यांना संबोधतो.
भो भो पापा दुराचारा अहॄङ्कारप्रदूषिताः
अहो पापी, दुष्ट वागणारे, अहंकाराने भ्रष्ट झालेले!
कामक्तोधादिदृष्टेन सगर्वेण तु चेतसा
काम, क्रोध आणि गर्वाने अंध झालेल्या मनाने,
कृतवन्तः पुरा पापान्यत्यन्तहर्षिताः
तुम्ही पूर्वी फार आनंदाने पापं केलीत.
भृत्यमित्रकलत्रार्थं दुष्कृतं चरितं यथा
नोकर, मित्र, पत्नी किंवा संपत्ती यासाठी तुम्ही मनाप्रमाणे वाईट कृत्ये केलीत.
युष्माभिः पोषिता ये तु पुत्राद्या अन्यतोगताः
ज्यांना तुम्ही वाढवलं, ते पुत्र वगैरे आता दुसरीकडे गेले आहेत.
यथा कृतानि पापानि युष्माभिः सुबहूनि वै
जशी तुम्ही अनेक पापं केलीत,
विचारयध्वं यूयं तु युष्माभिश्चारितं पुरा
आता तुम्ही पूर्वी केलेल्या कृत्यांचा विचार करा.
दरिद्रे ऽपि च मूर्खे च पण्डिते वा श्रियान्विते
कोणी गरीब असो, मूर्ख असो, विद्वान असो किंवा श्रीमंत असो,
चित्रगुत्पेरितं वाक्यं श्रुत्वा ते पापिनस्तदा
चित्रगुप्ताने सांगितलेले हे शब्द त्या पाप्यांनी ऐकले,
यमाज्ञाकारिणः क्रूरश्चण्डा दूता भयानकाः
यमाच्या आज्ञेचे पालन करणारे, क्रूर, रागीट आणि भयानक दूत,
स्वदुष्कर्मफलं ते तु भुक्त्वान्ते पापशेषतः
स्वतःच्या वाईट कृत्यांचे फळ भोगून, उरलेले पाप शिल्लक असताना,
भगवन्संशयो जातो मच्चेतसि दयानिधे
भगवान, माझ्या मनात शंका निर्माण झाली आहे, दयाळू प्रभु.
धर्माश्च विविधाः प्रोक्ताः पापान्यपि बहूनि च
धर्माचे अनेक प्रकार सांगितले गेले आहेत, तसेच पापांचीही अनेक रूपे वर्णन केली आहेत.
दिनान्ते ब्रह्मणः प्रोक्तो नाशो लोकत्रयस्य वै
ब्रह्मदेवाचा दिवस संपल्यावर, या तिन्ही लोकांचा नाश होतो असे सांगितले आहे.