घृतदा मधुदाश्चैव क्षीरदाश्च द्विजोत्तम
घी, मध आणि दूध देणारे, हे श्रेष्ठ द्विज, तेथे जातात.
शाकदाः पायसं भुञ्जंन्दीपदो ज्वलयन्दिशः
भाजीपाला देणारे, पायसं खात असताना, आणि दिवा लावणारे दिशांना उजळवतात.
पुराकरप्रदो याति स्तूयमानो ऽमरैः पथि
जो मनुष्य एखादं नगर दान करतो, त्याला देवतांच्या स्तुतीसह मार्गावरून पुढे जाता येतं.
भूमिदो गृहदश्चैव विमाने सर्वसंपदि
जो जमीन किंवा घर दान करतो, तो सर्व संपत्तीने युक्त अशा विमानात बसून पुढे जातो.
हयदो यानदश्चापि गजदश्च द्विजोत्तम
जो घोडे, वाहन किंवा हत्ती दान करतो, हे श्रेष्ठ द्विजांनो,
अनडुद्दो मुनिश्रेष्ठ यानारुढः प्रयाति वै
जो बैल दान करतो, हे श्रेष्ठ मुनी, तो वाहनावर बसून पुढे जातो.
तांबूलदो नरो याति प्रहृष्टोर् धममन्दिरम्
जो तांबूल दान करतो, तो आनंदाने धर्माच्या मंदिरात पोहोचतो.
स याति परितुष्टात्मा पूज्यमानो दिविस्थितैः
तो पूर्ण समाधानी होऊन, स्वर्गातील वासीयांकडून सन्मानित होत पुढे जातो.
द्विजग्र्यब्राह्मणानां च स यात्वतिसुखान्वितः
तो द्विजश्रेष्ठ आणि ब्राह्मणांच्या संगतीत, अत्यंत सुखाने पुढे जातो.
सर्वभोगान्वितेनासौ विमानेन प्रयाति च
तो सर्व भोगांनी युक्त अशा विमानात बसून पुढे जातो.
पुराणपठको याति स्तूयमानो मुनीश्वरैः
जो पुराणाचे पठण करतो, तो श्रेष्ठ मुनींच्या स्तुतीसह पुढे जातो.
यमश्चतुर्मुखो भूत्वा शङ्खचक्रगदासिभृत्
यम, चार तोंडांचा होऊन, शंख, चक्र, गदा आणि तलवार धारण करतो.
भो भो बुद्धिमतां श्रेष्ठानरकक्लेषभीरवः
हे बुद्धिमानांमध्ये श्रेष्ठ, नरकातील यातना फार भयंकर आहेत.
मनुषथ्य जन्म यः प्राप्य सुकृतं न करोति च
जो मनुष्य जन्म मिळवूनही सत्कर्म करत नाही,
अनित्यं प्राप्य मानुष्यं नित्यं यस्तु न साधयेत्
क्षणभंगुर मानव जन्म मिळवूनही, जो शाश्वत साधत नाही,
शरीरं यातनारुपं मलाद्यैः परिदूषितम्
हे शरीर यातनांचे रूप असून, ते मलादी अशुद्धींनी भरलेले आहे.
सर्वेषु प्राणिनः श्रेष्ठास्तेषु वै बुद्धिजीविनः
सर्व प्राण्यांमध्ये बुद्धी असलेलेच श्रेष्ठ आहेत.
ब्राह्मणेषु च विद्वांसो विद्वत्सु कृतबुद्धयः
ब्राह्मणांमध्ये विद्वान श्रेष्ठ; विद्वानांमध्ये ज्यांची बुद्धी स्थिर आहे ते श्रेष्ठ.
ब्रह्मवादिष्वपि तथा श्रेष्ठो निर्मम उच्यते
ब्रह्मज्ञान सांगणाऱ्यांमध्येही, ज्याच्यात ममत्व नाही तोच श्रेष्ठ मानला जातो.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कर्त्तव्यो धर्मसंग्रहः
म्हणून सर्वतोपरी प्रयत्न करून धर्मसंग्रह करावा.
गच्छ स्वपुण्यैर्मत्स्थानं सर्वभोगसमन्वितम्
तुझ्या पुण्यामुळे तू माझ्या निवासस्थानी जा, जिथे सर्व सुखांची प्राप्ती होते.
एवं यमस्तमभ्यर्च्य प्रापयित्वा च सद्गतिम्
यमराज त्याची भक्ती करून त्याला उत्तम स्थान मिळवून देतो.
प्रलयांबुदनिर्घोषो ह्यञ्जनाद्रिसमप्रभः
प्रलयाच्या पाण्याचा गडगडाटासारखा आवाज, अंजन पर्वतासारखा तेजस्वी,
योजनत्रयविस्तारो रक्ताक्षो दीर्घनासिकः
तीन योजन रुंद, लाल डोळे आणि लांब नाक असलेला,
मृत्युज्वरादिभिर्युक्तश्चित्रगुत्पो ऽपि भीषणः
मृत्यूज्वर आणि अशा अनेक यातनांनी त्रस्त, चित्रगुप्तही भीतीदायक दिसतो.
ततो ब्रवीति तान्सर्वान्कंपमानांश्च पापिनः
मग तो सर्व पापी, थरथर कापणाऱ्यांना संबोधतो.
भो भो पापा दुराचारा अहॄङ्कारप्रदूषिताः
अहो पापी, दुष्ट वागणारे, अहंकाराने भ्रष्ट झालेले!
कामक्तोधादिदृष्टेन सगर्वेण तु चेतसा
काम, क्रोध आणि गर्वाने अंध झालेल्या मनाने,
कृतवन्तः पुरा पापान्यत्यन्तहर्षिताः
तुम्ही पूर्वी फार आनंदाने पापं केलीत.
भृत्यमित्रकलत्रार्थं दुष्कृतं चरितं यथा
नोकर, मित्र, पत्नी किंवा संपत्ती यासाठी तुम्ही मनाप्रमाणे वाईट कृत्ये केलीत.