यस्तु रागादिनिर्मुक्तो ह्यनुतापसमन्वितः
जो रागादींपासून मुक्त असून, पश्चात्तापाने युक्त आहे,
महापातकयुक्तो वा युक्तो वा सर्वपातकैः
तो महापातक किंवा सर्व पापांनी ग्रस्त असला,
नारायणमनान्द्यन्तं विश्वाकारमनामयम्
जर त्याचे मन नारायणावर, विश्वरूप, दोषरहित याच्यावर स्थिर असेल,
स्मृतो वा पूजितो वापि ध्यातः प्रणमितो ऽपि वा
तो आठवला, पूजला, ध्यान केला किंवा वंदन केला,
संपर्काद्यदि वा मोहाद्यस्तु पूजयते हरिम्
कोणी संगतीने किंवा अज्ञानाने जरी हरि यांची पूजा केली,
सकृत्संस्मरणाद्विष्णोर्नश्यन्ति क्लेशसंचयाः
एकदाच जरी विष्णूचे स्मरण केले, तरी सर्व दुःखांचा संच नष्ट होतो.
मानुषं दुर्लभं जन्म प्राप्यते यैर्मुनीश्वर
मुनिश्रेष्ठा, ज्यांना हे माणसाचे जन्म मिळते, ते फारच दुर्मिळ असते.
तस्मात्तडिल्लतालोलं मानुष्यं प्राप्य दुर्लभम्
म्हणून, वीज चमकावी तितक्या क्षणभंगुर असलेल्या या दुर्मिळ मानवजन्माचा लाभ झाल्यावर—
सर्वे ऽन्तराया नश्यन्ति मनःशुद्धिश्च जायते
सर्व अडथळे नाहीसे होतात आणि मनाची शुद्धता प्राप्त होते.
धर्मार्थकामोक्षाख्याः पुरुषार्थाः सनातनाः
धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष हेच मानवाच्या जीवनाचे सनातन चार पुरुषार्थ आहेत.
पुत्रदारगृहक्षेत्रधनधान्याभिधावतीम्
मुलं, पत्नी, घर, शेती, धन आणि धान्य मिळवण्यासाठी धावपळ करणे—
संत्यज्य कामं क्रोधं च लोभं मोहं मदं तथा
इच्छा, राग, लोभ, मोह आणि गर्व हे सर्व सोडून द्या.
व्यापारान्सकलांस्त्क्त्वा पूजयध्वं जनार्दनम्
सर्व व्यवहार बाजूला ठेवून, जनार्दनाची भक्ती करा.
यावन्नायाति मरणं यावन्नायाति वै जरा
जोपर्यंत मृत्यू आलेला नाही, जोपर्यंत वार्धक्य आलेले नाही—
धीमान्नकुर्याद्विश्वासं शरीरे ऽस्मिन्विनश्वरे
शहाण्याने या नाशवंत शरीरावर कधीच विश्वास ठेवू नये.
आसन्नमरणो देहस्तस्माद्दर्प्पं विमुचत
हे शरीर मृत्यूच्या जवळ आहे, म्हणून अहंकार सोडून द्या.
एतज्ज्ञात्वा महाभाग पूजयस्व जनार्दनम्
हे सर्व जाणून, भाग्यवानांनो, जनार्दनाची पूजा करा.
भक्त्या यजति यो विष्णुं महापातकवानपि
जो मनुष्य मोठ्या पापांनीही ग्रस्त असला, तरी भक्तीने विष्णूची पूजा करतो—
सर्वतीर्थानि यज्ञाश्च सांगा वेदाश्च सत्तम
सर्व तीर्थक्षेत्रे, यज्ञ आणि वेद, हे सर्व, हे श्रेष्ठ—
किं वै वेदैर्मखैः शास्त्रैः किंवा तीर्थनिषेवणैः
वेद, यज्ञ, शास्त्र किंवा तीर्थयात्रा यांचा काय उपयोग—
विष्णुभक्तिविहीनानां किं तपोभिर्व्रतैरपि
ज्यांच्या हृदयात विष्णूभक्ती नाही, त्यांना तप किंवा व्रतांचा काय उपयोग?
वेदान्तवेद्यं भवरोगवैद्यं ते यान्ति मर्त्याः पदमच्युतस्य
जे माणसे वेदांताने जाणता येणाऱ्या आणि संसाररूपी आजारावर औषध असलेल्या अच्युताच्या पदाला पोहोचतात—
ज्योतिः स्वरुपं परमच्युताख्यं स्मृत्वा समभ्येति नरः सखायम्
परम तेजस्वी, अच्युतस्वरूप आठवून, मनुष्य आपल्या सखा जवळ जातो.
इदानीं श्रोतुमिच्छामि यममार्गं सुदुर्गमम्
आता मला यमाचा मार्ग, जो अतिशय कठीण आहे, तो ऐकायची इच्छा आहे.
सुखदं पुण्यशीलानां पापिनां भयदायकम्
सद्गुणी लोकांना हे सुख देणारे आहे, तर पाप करणाऱ्यांना भीती वाटते.
यममार्गस्य विस्तारः कथैतः पूर्वसूरिभिः
यमाच्या मार्गाचा विस्तार प्राचीन ऋषींनी सांगितला आहे.
धर्मशून्या नरा यान्ति दुःखेन भृशमर्दिताः
धर्म नसलेल्या माणसांना खूप त्रास सहन करत जावे लागते.
क्रदन्तो विस्तरं दीनाः पापिनो यान्ति तत्पथि
पाप करणारे लोक रडत, दुःखी होऊन तो सारा मार्ग जातात.
हन्यमाना यमभटैः प्रतोदाद्यैस्तथायुधैः
त्यांना यमाचे दूत चाबक आणि शस्त्रांनी मारतात.
क्वचिद्वै दावरुपेणः तीक्ष्णधाराः शिलाः क्वचित्
कुठे जळणारी अग्नी असते, तर कुठे धारदार दगड पडलेले असतात.