ज्येष्ठासंमिश्रितं मूलं रोहिणी वह्निंसंयुता
ज्येष्ठा नक्षत्रासह मिळालेलं मूल आणि अग्निसह मिळालेली रोहिणी—
ततः स्युस्तिथयः पुण्याः कर्मानुष्टानतो दिवा
मग, दिवसा हे कर्म केल्यावर त्या तिथी पुण्यदायक होतात.
तिथिर्नक्षघत्रयोगेन या पुण्या परिकीर्तिता
चंद्रदिवस एखाद्या विशिष्ट नक्षत्र आणि योग यांच्याशी जुळला की तो पुण्यकारक मानला जातो.
उदयव्यापिनी ग्राह्या श्रवणद्वादशी व्रते
श्रवणद्वादशीचं व्रत तेव्हा घ्यावं, जेव्हा ती तिथी सूर्योदयापर्यंत टिकते.
संक्रान्तिषु तु सर्वासु पुण्यकालोनिगद्यते
सर्व संक्रांतीचे काळ हे पुण्याचे म्हणून सांगितले आहेत.
तत्र कर्कटको ज्ञेयो दक्षिणायनसंक्रमः
त्यात कर्क राशीतली संक्रांती म्हणजेच दक्षिणायनाची सुरुवात समजली जाते.
वृषभे वृश्चिके चैव सिंहे कुम्भे तथैव च
त्याचप्रमाणे वृषभ, वृश्चिक, सिंह आणि कुंभ या राशींमध्येही,
तुलायां चैव मेषे च पूर्वतः परतस्तथा
तसेच तुला आणि मेष या राशींमध्ये, दोन्ही अगोदर आणि नंतर,
कन्यायां मिथुने चैव मीने धनुषि च द्विज
कन्या, मिथुन, मीन आणि धनु या राशींमध्येही, हे द्विजांनो,
माकरं संक्रमं प्राहुरुत्तरायणसंज्ञकम्
मकर राशीतली संक्रांती म्हणजे उत्तरायणाची सुरुवात असं म्हणतात.
आदित्यशीतकिरणौ ग्राह्यावस्तङ्गतौ यदि
सूर्य आणि चंद्र हे अस्ताला जात असतील, तर त्यांचा विचार करावा.
दृष्टचन्द्रा सिनीवाली नष्टचन्द्रा कुहूः स्मृता
चंद्र दिसत असेल तर त्याला 'सिनीवाली' म्हणतात; दिसत नसेल तर 'कुहू' म्हणतात.
सिनीवालीं द्विजैर्ग्राह्या साग्निकैः श्राद्धकर्मणि
ज्यांना अग्निसहित श्राद्ध करायचं आहे, अशा द्विजांनी सिनीवालीचाच स्वीकार करावा.
अपराह्नद्वयव्यापिन्यमावास्यातिथिर्यदि
अमावास्या दोन अपराह्नांपर्यंत पसरली असेल,
अमावास्या प्रतीता चेन्मध्याह्नात्परतो यदि
अमावास्या जर मध्यान्हानंतर दिसली,
अत्यन्तक्षयपक्षे तु परेद्युर्नापराह्नगा
अतिशय क्षय असलेल्या पक्षात, जर ती अपराह्नानंतर असेल तर दुसरा दिवस धरू नये.
अर्वाचीनक्षये चचैव सायाह्नव्यापिनी तथा
आणि क्षय नुकताच झाला असेल तर, ती सायंकाळपर्यंत पसरलेली असावी.
अत्यन्ततिथिवृद्धौ तु भूतविद्धां परित्यजेत्
तिथी फार वाढली असेल, तर जी मागच्या दिवशी जुळलेली आहे ती सोडावी.
यथार्वाचीनवृद्धौ तु संत्याज्या भूतसंयुताः
तसंच, नुकतीच वाढलेली तिथी असेल, तर मागच्या दिवशी जुळलेल्या तिथी टाळाव्यात.
मध्याह्नद्वितये व्यात्पा ह्यमावास्या तिथिर्यदि
अमावास्या जर दोन मध्यान्हांपर्यंत पसरली असेल,
अन्वाधानं प्रवक्ष्यामि संतः संपूर्णवर्वणि
सज्जनहो, सणाच्या दिवशी अन्वाधान कसं करावं, हे मी आता पूर्णपणे सांगतो.
पर्वणो यश्चतुर्थांश आद्याः प्रतिपदस्त्रयः
सणाच्या दिवशी, पहिल्या तीन तिथी प्रत्येकी एक चतुर्थांश मानाव्यात.
मध्याह्नद्वितये स्याताममावास्या च पूर्णिमा
दोन मध्यान्हाचे काळ असतात, तसेच अमावास्या आणि पौर्णिमा हे दिवस आहेत.
परेद्युरेव विप्रेन्द्र सद्यः कालो विधीयते
ब्राह्मणश्रेष्ठा, ठरलेला वेळ दुसऱ्या दिवशी किंवा तात्काळ असतो.
सद्यः कालः परेद्युः स्याज्ज्ञेयमेवं तिथिक्षये
तिथी संपली की, लगेच किंवा दुसऱ्या दिवशीच वेळ धरावा, हे लक्षात घ्या.
दशमीसंयुता हॄन्तिपुण्यं जन्मत्रयार्जितम्
दशमी तिथी मिळाली तर, मिळणारे पुण्य तीन जन्मांपर्यंत टिकते.
द्वादशी च त्रयोदश्यामस्ति चेत्सा परा स्मृता
द्वादशी तिथी जर त्रयोदशीला आली, तर ती श्रेष्ठ मानली जाते.
त्रघयोदशी च रात्र्यन्ते तत्र वक्ष्यामि निर्णयम्
त्रयोदशी तिथी जर रात्रीच्या शेवटी आली, तर त्याचा निर्णय मी सांगतो.
गृहस्थाः सिद्धिमिच्छन्ति यतो मोक्षं यतीश्वराः
गृहस्थ सिद्धी मिळवू इच्छितात, तर संन्यासी मोक्षाची इच्छा करतात.
तदानीं दशमीविद्धाप्युपोष्यैकादशी तिथिः
त्या वेळी, दशमी तिथी मिसळली तरी, एकादशीला उपवास करावा.