यदा मनसि वैराग्यं जातं सर्वेषु वस्तुषु
जेव्हा सर्व वस्तूंमध्ये त्याच्या मनात विरक्ती निर्माण होते,
वेदान्ताभ्यासनिरतः शान्तो दान्तो जितेन्द्रियः
तो वेदांताचा अभ्यास करणारा, शांत, संयमी आणि इंद्रियांवर विजय मिळवणारा असावा.
शमादिगुणसंयुक्तः कामक्रोधविवर्जितः
शमादी गुणांनी युक्त, इच्छा व राग यांपासून मुक्त असावा.
समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः
शत्रू आणि मित्र दोघांकडे, तसेच मान-अपमान यांत तो समभाव ठेवावा.
भैक्षेण वर्त्तयेन्नित्यं नैकान्नादीभवेद्यतिः
त्याने नेहमी भिक्षेवर जगावे आणि एकाच घरी अन्न घेणारा होऊ नये.
विवादरहिते चैव भिक्षार्थं पर्यटेद्यतिः
भिक्षा मागण्यासाठी तो जिथे वाद नाही तिथेच जावे.
जपेच्च प्रणवं नित्यं जितात्मा विजितेन्द्रियः
स्वतःवर नियंत्रण ठेवून, इंद्रियांना जिंकून, त्याने नेहमी ॐचा जप करावा.
न तस्य निष्कृतिर्द्दष्टा प्रायश्चित्तायुतैरपि
त्याच्यासाठी हजारो प्रायश्चित्ते केली तरीही क्षमा नाही.
स चण्डालसमो ज्ञेयो वर्णाश्रमविगर्हितः
तो जाती-आश्रमाने निंद्य असून चांडाळासमान मानला जातो.
निर्द्वन्द्रं निर्ममंशान्तं मायातीतममत्सरम्
जो द्वंद्वमुक्त, ममत्वरहित, शांत, मायेपलीकडे आणि मत्सररहित आहे,
ज्ञानस्वरुपममलं परं ज्योतिः सनातनम्
तो ज्ञानस्वरूप, निर्मळ, परम, सनातन प्रकाश असतो.
निर्गुणं परमं ध्यायेदात्मानं परतः परम्
त्याने गुणरहित, सर्वात श्रेष्ठ अशा आत्म्याचे ध्यान करावे.
सहस्रशीर्षं देवं च सदा ध्यायेज्जितेन्द्रियः
इंद्रियांना जिंकून, त्याने नेहमी हजारो डोकी असलेल्या देवाचे ध्यान करावे.
स याति परमानन्दं परं ज्योतिः सनातनम्
तो परम आनंद आणि सनातन, परम तेज प्राप्त करतो.
स याति परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचयति
तो त्या सर्वोच्च स्थानाला पोहोचतो, जिथे गेल्यावर माणसाला कधीच दुःख राहत नाही.
नारायणपरा यान्ति तद्विष्णः परमं पदम्
जे लोक नारायणाच्या भक्तीत रमलेले असतात, ते विष्णूच्या त्या परम पदाला जातात.
यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः
हे ऐकल्यावर सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते; याबद्दल काहीच शंका नाही.
अधः शायी ब्रह्मचारी निशि विप्रान्निमन्त्रयेत्
जो माणूस जमिनीवर झोपतो, ब्रह्मचर्य पाळतो आणि रात्री ब्राह्मणांना बोलावतो—
रत्योषधिपरान्नानि श्राद्धकर्त्ताविवर्जयेत्
श्राद्ध करणाऱ्याने रात्री बायांनी केलेले जेवण आणि औषधी वनस्पती टाळाव्यात.
श्राद्धकर्त्ता च भोक्ता च दिवास्वापं च वर्जयेत्
श्राद्ध करणारा आणि जेवणारा, दोघांनीही दिवसा झोपणे टाळावे.
ब्रह्महत्यामवान्पोति नरकं चापि गच्छति
जो ब्राह्मणहत्या करतो किंवा जो पतित आहे, तो नरकात जातो.
यथास्वाचारनिरतं प्रशान्तं सत्कुलोद्बगवम्
माणसाने नेहमी चांगल्या वागणुकीत रमावे, शांत असावे आणि सुसंस्कृत घरात जन्म घ्यावा.
त्रिमधुत्रिसुपर्णज्ञं सर्वभूतदयापरम्
त्याने तिन्ही प्रकारच्या मधाचा आणि तिन्ही प्रकारच्या तांदळाचा ज्ञान असावे, तसेच सर्व जीवांवर मोठी दया असावी.
वेदान्ततत्त्वसंपन्नं सर्वलोकहिते रतम्
त्याला वेदांताचा खरा अर्थ समजलेला असावा आणि तो सर्व लोकांच्या कल्याणात रमलेला असावा.
परोपदेशनिरतं सच्छास्त्रकथनैस्तथा
तो दुसऱ्यांना योग्य सल्ला देण्यात आणि सच्च्या शास्त्रांची कथा सांगण्यात गुंतलेला असावा.
श्राद्धे वर्ज्यान्मवक्ष्यामि शृणु तान्मुसमाहितः
श्राद्धात ज्यांना टाळावे लागते, ते मी आता सांगतो; लक्ष देऊन ऐक.
कुष्टी च कुनखी चैव लंबकर्णः क्षतव्रतः
कोढी, वाकड्या नखांचा, लोंबत्या कानाचा किंवा व्रतभंग केलेला—
कुवादी परिर्वत्ता च तथा देवलकः खलः
वाईट बोलणारा, फितूर, देवळात काम करणारा किंवा दुष्ट—
असच्छास्त्राभिनिरतः परान्ननिगतस्तथा
खोट्या शास्त्रात रमणारा किंवा दुसऱ्यांचे अन्न खाणारा—
कुण्डश्च गोलकश्चैव ह्ययाज्यानां च याजकः
टकलू, गोल डोक्याचा किंवा यज्ञास अपात्र असणाऱ्यांसाठी यजमान असणारा—