गायत्र्यै च सवित्रे च प्रक्षिपेदञ्जलिद्रूयम्
गायत्री आणि सावित्रीला जोडलेल्या हातांनी पाणी अर्पण करावं.
ब्रह्मणेशेन हरिणानुज्ञाता गच्छ सादरम्
ब्रह्मा, शंकर आणि हरि यांनी परवानगी दिल्यावर, आदराने निघावं.
प्रातरादेः परं कर्म कुर्यादपि विधानतः
प्रातःकाळच्या विधीनंतर, इतर कर्तव्ये नियमानुसार पार पाडावीत.
वानप्रस्थश्च देवर्षे स्नायात्र्निषवणं यतिः
देवर्षे, वानप्रस्थ आणि संन्यासी यांनी स्नान करून शुद्धी करावी.
ब्रह्मयज्ञं ततः कुर्याद्दर्भपाणिर्मुनीश्वर
मग, मुनीश्रेष्ठा, हातात कुश घेऊन ब्रह्मयज्ञ करावा.
शर्वर्याः प्रथमे यामे तानि कुर्याद्यथाक्रमम्
रात्रीच्या पहिल्या प्रहरात ही कृत्ये योग्य क्रमाने करावीत.
पाषण्डः स हि विज्ञेयः सर्वधर्मबहिष्कृतः
जो सर्व धर्मांपासून दूर राहतो, तो पाषंड समजावा.
परित्यजति तं विद्यान्महापातकिनां वरम्
अशा माणसाला सोडून देणं हेच योग्य, कारण तो मोठा पापी आहे.
ते यान्ति नरकान्घोरान्यावच्चन्द्रार्कतारकम्
जेव्हा पर्यंत चंद्र, सूर्य आणि तारे आहेत, तेव्हा पर्यंत ते भयंकर नरकात जातात.
तत्रात्यमतिथिं सम्यगन्नाद्यैश्च प्रपूजयेत्
तेथे पाहुण्याचे योग्यरित्या अन्नादींनी सत्कार करावा.
जलान्नकन्दमूलैर्वा गृहदानेन चार्चयेत्
पाण्याने, शिजवलेल्या अन्नाने, कंदमुळ-फळांनी किंवा घरातील वस्तू देऊनही पूजा करावी.
सतस्मैदुष्कृतं दत्त्वा पुण्यमादाय गच्छति
पात्र व्यक्तीस दिल्याने आपले पाप त्या व्यक्तीकडे जाते आणि आपण पुण्य घेऊन पुढे जातो.
विपश्चितो ऽतिथिं प्राहुर्विष्णुवत्तं प्रपूजयेत्
ज्ञानी लोक म्हणतात की पाहुण्याचा विष्णूसारखा सन्मान करावा.
अन्नाद्यैः प्रत्यहं विप्रपितॄनुद्दिश्य तर्पयेत्
दररोज ब्राह्मण आणि पितरांना अन्न-पाण्याने तृप्त करावे.
कुर्यादहरहस्तस्मात्पञ्चयज्ञान्प्रयन्ततः
म्हणून दररोज पाच यज्ञ न चुकता करावेत.
नृपज्ञो ब्रह्मयज्ञश्च पञ्चयज्ञान्प्रचक्षते
राजा आणि ब्रह्मयज्ञ हेदेखील पाच यज्ञांमध्ये समाविष्ट आहेत.
द्विजानां भोज्यमश्री यात्पात्रं नैव परित्यजेत्
द्विजांसाठी असलेले अन्न जरी साधे असले तरी ते पात्र सोडू नये.
मुखेन वमितं भुक्त्वा सुरापीत्युच्यते बुधैः
तोंडातून खाल्ल्यावर जे उलटले जाते, ते ज्ञानी लोक मद्याप्रमाणे मानतात.
प्रत्यक्षं लवणं चैव गोमांसशीति गद्यते
सरळ मीठ खाणे आणि गायीचे मांस हे दोन्ही अपवित्र मानले जाते.
शब्द न कारयेद्विप्रस्तं कुर्वन्नारकी भवेत्
ब्राह्मणासमोर आवाज करू नये; तसे केल्यास नरकात जावे लागते.
अमृतोपस्तरणमसि अपोशानं भुजेः पुरः
तू अमृतासारखे आच्छादन आहेस; जेवणापूर्वी पाणी प्यावे.
प्राणाद्या आहुतीर्दत्त्वाचम्य भोजनमाचरेत्
प्राणादी आहुती देऊन आणि पाणी पिऊन मग जेवण करावे.
रात्रावपि यथाशक्ति शयनासनभोजनैः
रात्रीसुद्धा आपल्या सामर्थ्यानुसार झोप, आसन आणि अन्न द्यावे.
यदाऽचारपरित्यागी प्रायश्चित्ती तदा भवेत्
जेव्हा आचार सोडला जातो, तेव्हा प्रायश्चित्त करणे आवश्यक असते.
पुत्रेषु भार्यां निःक्षिप्य वनं गच्छेत्सहैव वा
पत्नीला मुलांकडे सोपवून, तो एकटा किंवा तिच्यासह वनात जावा.
अधः शायी ब्रह्मचारी पञ्चयज्ञपरायणः
जमिनीवर झोपणे, ब्रह्मचर्य पाळणे आणि पाच यज्ञात मन लावणे.
दयावान्सर्वभूतेषु नारायणपरायणः
तो सर्व प्राण्यांवर दयाळू असावा आणि नारायणाच्या भक्तीत पूर्णपणे लीन असावा.
अष्टौ ग्रासांश्च भुञ्जीत न कुर्याद्रात्रिभोजनम्
त्याने आठ घास अन्न घ्यावे आणि रात्रीचे जेवण करू नये.
व्यवायं वर्जयेच्चैव निद्रालस्ये तथैव च
त्याने कामवासनेपासून दूर राहावे आणि झोप व आळस यांनाही टाळावे.
वानप्रस्थः प्रकुर्वीत तपश्चान्द्रायणादिकम्
वनवासात राहणाऱ्याने चंद्रायणासारखी तपश्चर्या करावी.