स एव पतितो ज्ञेयो यतः कर्मबहिष्कृतः
जो कर्मातून वगळला जातो, तोच खरा पतित समजावा.
भ्रष्टो यः स्वाश्रमाचारात्पतितः सो ऽभिधीयते
जो आपल्या आश्रमधर्मातून भरकटतो, त्याला पतित म्हणतात.
आचारात्पतितं मूढं न पुनाति द्विजोत्तम
शुद्ध आचार सोडलेला, जरी तो विद्वान असला तरी, दुसऱ्यांना पवित्र करू शकत नाही, हे द्विजश्रेष्ठा.
यज्ञो वा विविधो ब्रह्मंस्त्यक्ताचारंन रक्षति
जो आचार सोडतो, त्याला कितीही यज्ञ केले किंवा वेदपठण केले तरी ते त्याचे रक्षण करू शकत नाहीत.
आचारात्प्राप्यते मोक्ष आचारात्किं न लभ्यते
आचारामुळेच मोक्ष मिळतो; आचाराने काय मिळत नाही असं काही आहे का?
हरिभक्तेपरि तथा निदानं भक्तिरिष्यते
हरिभक्तांमध्येही, भक्तीच मुख्य कारण मानली जाते.
तस्मात्समस्तलोकानां भक्तिर्मातेति गीयते
म्हणूनच, भक्तीला सर्व लोकांची आई म्हणून गौरवले जाते.
तथा भक्तिं समाश्रित्य सर्वे जीवन्ति धार्ंमिकाः
त्याचप्रमाणे, भक्तीवर आधार ठेवून सर्व धर्मात्मे जगतात.
न तस्य त्रिषु लोकेषु सदृशो ऽस्त्यजनन्दन
अजनंदना, तिन्ही लोकांत त्याच्या तोडीचा कोणी नाही.
तस्मिंस्तुष्टे भवेज्ज्ञानं ज्ञानान्मोक्षमवाप्यते
तो संतुष्ट झाला की ज्ञान मिळतं; आणि ज्ञानातून मोक्ष प्राप्त होतो.
तत्सङ्गं प्राप्यते पुम्भिः सुकृतैः पूर्वसञ्चितैः
त्याचा संग पूर्वजन्मी साठवलेल्या पुण्यामुळेच लोकांना मिळतो.
कामादिदोषनिर् मुक्तास्ते सन्तो लोकशिक्षकाः
कामादी दोषांपासून मुक्त झालेले ते संतच जगाचे शिक्षक असतात.
यदि लभ्येत विज्ञेयं पुण्यं जन्मान्तरार्जितम्
असं लाभलं तर समजावं की ते पूर्वजन्मी मिळवलेलं पुण्य आहे.
सत्सङ्गतिर्भवेत्तस्य नान्यथा घटते हि सा
सज्जनांचा संग त्यालाच मिळतो; तो अन्यथा होत नाही.
सन्तः सूक्तिमरीच्योश्चान्तर्ध्वान्तं हि सर्वदा
संत म्हणजे सत्कथनाच्या किरणांसारखे, जे नेहमी अंतरंगातील अंधार दूर करतात.
तेषां सङ्गो भवेद्यस्य तस्य शान्तिर्हि शाश्वती
ज्याला त्यांच्या संगाचा लाभ होतो, त्याला शांती कायमची मिळते.
तेषां लोको भवेत्कीदृक्तत्सर्वं ब्रूहि तत्त्वतः
त्यांच्या लोकांचे स्वरूप कसे असते? ते सर्व सत्यासहित सांग.
एतान्निगदितुं शक्तस्त्वतो नास्त्यधिको ऽपरः
हे सांगण्यास फक्त तूच समर्थ आहेस; तुझ्यापेक्षा श्रेष्ठ कोणी नाही.
यमुवाच जगन्नाथो योगनिद्राविमोचितः
ज्याच्याशी योगनिद्रेतून मुक्त झालेल्या जगन्नाथाने संवाद केला.
जगत्कर्त्ता शिवब्रह्म स्वरुपवान्
जगाचा कर्ता, स्वतःच्या स्वरूपाचा शिवब्रह्मा.
जगत्येकार्णवीभूते नष्टे स्थावरजङ्गमे
जगात सर्वत्र एकच समुद्र पसरला होता, आणि सर्व स्थावर-जंगम नष्ट झाले होते.
असंख्याताब्जजन्माद्यैराभूषिततनूरूहः
असंख्य कमळांपासून जन्मलेल्या देहांनी आणि रूपांनी तो शोभून गेला होता.
सूक्ष्मात्सूक्ष्मतरो देवो ब्रह्माण्डग्रासंबृंहितः
सर्वात सूक्ष्मापेक्षा अधिक सूक्ष्म असा देव, जो ब्रह्मांडाचा विस्तार आणि संकोच करतो.
मार्कण्डेयः स्थिनस्तस्य लीलाः पश्यन्महे शितुः
मार्कंडेय तिथेच स्थिर राहून त्या महाप्रभूच्या लीला पाहत होता.
हरिरेकः स्थित इति मुने पूर्वं हि शुश्रुम
मुनी, आम्ही पूर्वी ऐकले आहे की त्या वेळी फक्त हरि एकटा उरला होता.
सर्वग्रस्तेन हरिणा किमर्थं सो ऽवशेषितः
हरिने सर्व काही गिळून टाकले असताना, तो स्वतः का उरला होता?
हरिकीर्तिसुधापाने कस्यालस्यं प्रजा यते
हरिच्या कीर्तीचे अमृत पिण्यात कोणाला आळस वाटेल?
शालग्रामे महातीर्थे सो ऽतप्यत महातपाः
शाळग्राम या पवित्र स्थळी त्या महान तपस्व्याने कठोर तप केला.
निराहारः क्षमायुक्तः सत्यसन्धो जितेन्द्रियः
तो उपाशी, क्षमाशील, सत्यवचन आणि इंद्रियांवर विजय मिळवणारा होता.
सर्वभूतहितो दान्त स्तताप सुमहत्तपः
सर्व प्राण्यांच्या हितासाठी, संयमी राहून त्याने अत्युच्च तप केला.