समता शत्रुमित्रेषु वशित्वं च तथा नृप
शत्रू-मित्रांमध्ये समता आणि स्वतःवर नियंत्रण, हे दोन्ही, राजन,
एते सर्वे समाख्यातास्तपः सिद्धिप्रदा नृणाम्
हे सर्व सांगितले गेले; ते मनुष्याला तपश्चर्येची सिद्धी देतात.
अष्टाक्षरं महामन्त्रं सर्वपापप्रणाशनम्
अष्टाक्षरी महा मंत्र सर्व पापांचा नाश करणारा आहे.
विष्णोः प्रियकरं चैव सर्वसिद्धिप्रदायकम्
तो विष्णूला प्रिय वाटतो आणि सर्व सिद्धी देतो.
नमो भगवते प्रोच्य वासुदेवाय तत्परम्
'नमो भगवते वासुदेवाय' असे उच्चारल्याने तेच श्रेष्ठ मानले जाते.
द्वयोः समं फलं राजन्नष्टद्वादशवर्णयोः
राजन, बारा अक्षरे जरी राहिली नाहीत तरी दोन्हींचे फळ सारखेच मिळते.
शङ्खचचक्रधरं शान्तं नारायणमनामयम्
शंख आणि चक्र धारण करणारा, शांत, आणि सर्व दुःखांपासून मुक्त असा नारायण,
किरीटकुण्डलधरं नानामण्डनशोभितम्
मुकुट आणि कुंडले घातलेला, विविध अलंकारांनी शोभलेला,
पीताम्बरधरं देवं सुरासुरनमस्कृतम्
पिवळ्या वस्त्रांमध्ये शोभणारा, देव आणि दैत्य ज्यांना नमस्कार करतात असा तो देव.
अन्तर्यामी ज्ञानरुपी परिपूर्णः सनातनः
जो सर्वांच्या अंतर्यामी आहे, ज्ञानाचा मूळ स्वरूप आहे, पूर्ण आणि शाश्वत आहे.
स्वस्ति ते ऽस्तु तपः सिद्धिं गच्छ लब्धुं यथासुखम्
तुला कल्याण लाभो; तुझे तप यशस्वी होवो आणि तुला हवे तसे सुख मिळो.
परमां प्रीतिमापन्नः प्रपेदेतपसे वनम्
परम आनंद मिळवून, त्याने तपासाठी वनात प्रवेश केला.
नादेश्वरे महाक्षेत्रे तपस्तेपे ऽतिदुश्चरम्
नादेश्वर या पवित्र स्थळी, त्याने अतिशय कठीण तप केले.
कृतातिथ्यर्हणश्चापि नित्यं होमपरायणः
तो नेहमी पाहुण्यांचा सन्मान करत असे आणि नेहमी हवनाला वाहून घेत असे.
पत्रैः पुष्पैः फलैस्तोयैस्त्रिकालं हरिपूजकः
पाने, फुले, फळे आणि पाणी यांनी तो दिवसातून तीन वेळा हरिपूजा करत असे.
ध्यायन्नारायणं देवं शीर्णपर्णाशनो ऽभवत्
तो नारायणाचे ध्यान करत, गळून पडलेल्या पानांवर उपजीविका करत असे.
निरुच्छ्वास स्तपस्तप्तुं ततः समुपचक्रमे
मग त्याने श्वासही न घेता कठोर तप सुरू केले.
षष्टिवर्षसहस्ताणि निरुच्छ्वासपरो ऽभवत्
साठ हजार वर्षे तो श्वास रोखून कठोर तप करत राहिला.
तं दृष्ट्वा देवताः सर्वे वित्रस्ता वह्निता पिताः
त्याला पाहून सर्व देव, अग्नी आणि पितर घाबरले.
अस्तुवन्देवदेवेशं शरणागतपालकम्
ते सर्व देवांचा देव, शरण आलेल्यांचे रक्षण करणारा, याची स्तुती करून वंदन करू लागले.
स्वभावशुद्धं परिपूर्णभावं वदन्ति यज्ज्ञानतनुं च तज्ज्ञाः
ज्ञानी लोक म्हणतात की तो स्वभावतः शुद्ध, पूर्ण आणि ज्ञानमूर्ती आहे.
जगत्स्वरुपो जगदादिनाथस्तस्मै नताः स्मः पुरुषोत्तमाय
ज्याचा संपूर्ण विश्वात स्वरूप आहे, जगाचा आदि स्वामी आहे, अशा पुरुषोत्तमाला आम्ही वंदन करतो.
तमीशमीड्यं पुरुषं पुराणं नताः स्म विष्णुं पुरुषाथसिद्ध्यै
त्या पूज्य, प्राचीन पुरुषाला, मानवाच्या सर्व ध्येयप्राप्तीसाठी आम्ही विष्णूला वंदन करतो.
कालात्मकं तं त्रिदशाधिनाथं नमामहे वै पुरुषार्थरुपम्
जो काळाचा आत्मा आहे, देवांचा स्वामी आहे आणि पुरुषार्थाचा मूर्तिमंत स्वरूप आहे, त्याला आम्ही वंदन करतो.
तमादिदेवं गुणसन्निधानं सर्वोपदेष्टारमिताः शरण्यम्
त्या आदि देवाला, गुणांचा आधार असणाऱ्या, सर्वांना उपदेश करणाऱ्या, अनंतांचा आश्रय असणाऱ्या, त्याला आम्ही वंदन करतो.
सच्चित्परानन्दघनस्वरुपं रुपादिहीनं प्रणताः स्म देवम्
ज्याचे स्वरूप सत्, चित् आणि परमानंदघन आहे, ज्याला रूप किंवा गुण नाहीत, अशा त्या देवाला आम्ही वंदन करतो.
यज्ञाप्रियं यज्ञकरं विशुद्धं नताः स्म सर्वोत्तममव्ययं तम्
यज्ञप्रिय, यज्ञ करणारा, सर्वात शुद्ध, सर्वश्रेष्ठ आणि अविनाशी त्या परमेश्वराला आम्ही वंदन केले.
चरितं तस्य राजर्षेर्देवानां संन्यवेदयत्
त्याने त्या राजर्षीची कृत्ये देवांना सांगितली.
जगाम यत्र राजर्षिस्तपस्तपति नारद
नारद त्या ठिकाणी गेला जिथे राजर्षी तप करत होता.
प्रत्यक्षतामगात्तस्य राज्ञः सर्वजगद्गुरुः
सर्व जगाचा गुरु त्या राजाच्या समोर प्रकट झाला.