सूर्यकोटिप्रतीकाशे विमाने वैष्णवे पुरे
सूर्याच्या कोटी कोटी तेजाने उजळलेल्या, विष्णूच्या नगरीतील दिव्य विमानात,
भूमिरेण्वब्दसंख्याकं कालं स्थित्वा च तत्र सः
तो पृथ्वीवरील धुळीच्या कणांइतका आणि समुद्रातील थेंबांइतका काळ तिथे राहतो.
अक्षयायां तु यो देवि स्वर्णं षोडशमासिकम्
हे देवी, अक्षय लोकात जो सोळा महिने सोन्याचे दान करतो—
अन्नदानाद्विष्णुलोकं शैवं वै तिलदानतः
अन्नदान केल्याने विष्णूचे लोक मिळतात; तर तीळ दान केल्याने शंकराचे लोक मिळतात.
गान्धर्वं स्वर्णवासोभिः कीर्तिं कन्याप्रदानतः
सोन्याच्या वस्त्रांचे दान केल्याने गंधर्व लोक मिळतात; कन्यादान केल्याने कीर्ती मिळते.
गंमातीरे नरो यस्तु नानावृक्षैः समन्वितम्
जो मनुष्य नदीच्या काठी वेगवेगळ्या झाडांनी भरलेला बाग तयार करतो—
कदलीनारिकेरैश्च कपित्थाशोकचंपकैः
केळी, नारळ, कवठ, अशोक आणि चंपक या झाडांनी,
आम्रैस्तालैर्नागरङ्गैर्वृक्षैरन्यैश्च संयुतम्
आंबा, ताड, नागरिंगी आणि इतर झाडांनी सजवलेला,
निचितं कारयित्वैवमावासं पुष्पशोभितम्
आणि अशा फुलांनी शोभलेल्या निवासाचे बांधकाम करवतो,
प्रयच्छति तथा भक्त्या सर्वार्थं परिकल्प्य च
आणि सर्व हेतू लक्षात घेऊन तो भक्तीभावाने अर्पण करतो,
यावन्ति तेषां वृक्षाणां पुष्पमूलफलानि च
त्या सर्व झाडांच्या ज्या ज्या फुलांची, मुळांची आणि फळांची संख्या आहे,
तावत्कल्पसहस्राणि तेषां लोकेषु संस्थितिः
तितक्या हजार कल्पपर्यंत त्याला त्या लोकांत वास मिळतो.
यच्छ्रुतं त्वन्मुखांभोजाद्गामाहात्म्यमुत्तमम्
तुझ्या कमलासारख्या मुखातून मी ऐकलेली पृथ्वीची ती श्रेष्ठ महिमा,
यस्याः संदर्शनादीनामीदृशं पुण्यमीरितम्
जिच्या केवळ दर्शनाने वगैरे इतके पुण्य सांगितले आहे,
तथा कथयविप्रेन्द्र भक्ताहं तव सर्वदा
म्हणून, द्विजश्रेष्ठा, मला अजून सांग, कारण मी नेहमीच तुझा भक्त आहे.
वेदागमानां तत्त्वज्ञः स्मयमान उवाच ह
वेद आणि आगम यांचे तत्त्व जाणणारा, हसत हसत असे बोलला—
गुडधेनुविधानं च यथा शास्त्रे प्रकीर्तितम्
गुळाच्या गायीचे विधी, जसे शास्त्रात सांगितले आहे,
गोमयेनोपलिप्तायां कुशानास्तीर्य यत्नतः
गोमयाने लिंपलेल्या जागेवर, कुशा पसरून काळजीपूर्वक,
उत्तमा गुडधेनुस्तु चतुर्भारैः प्रकीर्तिता
सर्वात उत्तम गुळाची गाय चार ओझ्यांची असते असे सांगितले आहे.
अर्द्धभारेण वत्सः स्यात्कनिष्ठा भारकेण तु
वासरू अर्ध्या ओझ्याचे मानले जाते आणि सर्वात लहान फक्त थोड्याशा वजनाचे असते.
प्रभुः प्रथमकल्पस्य यो ऽनुकल्पेन वर्तयेत्
पहिल्या प्रकारचा मालक दुसऱ्या नियमाप्रमाणे वागावा.
धेनुवत्सौ घृतस्यैतौ सितश्लक्ष्णांबरावृतौ
तुपासाठीची गाय आणि तिचे वासरू दोघांनाही शुभ्र, मऊ वस्त्रांनी झाकावे.
सितसूत्रशिरालौ च सितकंबलकंबलौ
त्यांच्या डोक्याला पांढऱ्या दोऱ्यांनी बांधावे आणि पांढऱ्या लोकरीच्या चादरी घालाव्यात.
विद्रुमक्रमगो पेतौ नवनीतस्तनान्वितौ
कोरलच्या माळांनी सजवलेले, दोघांच्या स्तनात ताजे लोणी भरलेले असावे.
सुवर्णशृङ्गाभरणौ शुद्धरौप्यखुरावुभौ
त्यांच्या शिंगांना सोन्याची अलंकारे आणि खुरांना शुद्ध चांदीचे आभूषणे असावीत.
इत्येवं रचयित्वा तु धूपदीपैरथार्चयेत्
अशी तयारी करून, मग धूप आणि दिव्यांनी त्यांची पूजा करावी.
धेनुरूपेण सा देवी मम शान्तिं प्रयच्छतु
गायीच्या रूपातील ती देवी मला शांती लाभू दे.
धेनुरूपेण सा देवी मम पापं व्यपोहतु
गायीच्या रूपातील ती देवी माझे पाप दूर करू दे.
चन्द्रार्कशक्रशक्तिर्या धेनुरूपास्तु सा श्रिये
चंद्र, सूर्य आणि इंद्र यांची जी शक्ती आहे, ती गाय रूपात माझ्या घरी समृद्धी आणो.
लक्ष्मीर्या लोकपालानां सा धेनुर्वरदास्तु मे
सर्व लोकपालांची जी लक्ष्मी आहे, ती वरदायिनी गाय माझी होवो.