तच्छ्रुत्वा वृद्धविप्रस्य वाक्यं वाक्यविशारदा
त्या वृद्ध ब्राह्मणाचे बोल ऐकून, वाक्पटु असलेली—
यत्ते मनोगतं विप्र तद्दास्यामि गृहाणमे
ब्राह्मणा, तुझ्या मनात जे काही आहे ते मी देईन; ते स्वीकार.
इत्युक्तः स द्विजः प्राह न प्रत्येमि स्त्रिया वचः
अशी सांगितल्यावर तो ब्राह्मण म्हणाला, 'मला स्त्रीचे बोल विश्वासार्ह वाटत नाहीत.'
तदाकर्ण्य द्विजेनोक्तं विरोचनगृहेश्वरी
ब्राह्मणाने सांगितलेले ऐकून, विरोचनाच्या घरातील राणी—
स प्राप्तो दूतवाक्येन प्राह्लादिर्हृष्टमानसः
दूताच्या बोलण्यावरून, प्रह्लाद आनंदी मनाने तेथे आला.
तमागतं समालोक्य पतिं धर्मपरायणा
धर्मनिष्ठ असलेल्या पतीला आलेले पाहून—
यदा तु जगृहे नैव दत्तमासनमादरात्
जेव्हा त्याने आदराने दिलेले आसन स्वीकारले नाही—
तद्दृत्तान्तमुपाज्ञाय दैत्यराट् स विरोचनः
ही घटना समजून, दैत्यांचा राजा विरोचन—
अङ्गीकृते तु दैत्येन तद्विज्ञाय च मानसम्
त्या दैत्याने जेव्हा मान्य केले आणि त्याचा हेतू समजला,
ततस्तु दंपती तत्र मुग्धौ स्वकृतया शुचा
तेव्हा त्या दोघा पती-पत्नींना, आपल्याकडून घडलेल्या कर्मामुळे, मोठा दुःख झाला.
गृहाण जीवितं विप्र देहि पादोदकं मम
हे ब्राह्मण, माझं आयुष्य घे, पण तुझ्या पायांचं पाणी मला दे.
ततस्तु विप्रः प्रोतात्मा तदङ्गीकृत्य चासनम्
तेव्हा ब्राह्मणाने शांत मनाने त्यांना दिलेलं आसन स्वीकारलं.
प्रक्षाल्य पादौ विप्रस्य विशालाक्षी मुदान्विता
मोठ्या डोळ्यांनी आणि आनंदाने तिने ब्राह्मणाचे पाय धुतले.
ततस्तु सहसा सुभ्रु दंपती दिव्यरूपिणौ
तेव्हाच अचानक, सुंदर भुवया असलेल्या त्या दोघांना दिव्य रूप मिळालं.
ततः प्रसन्नो भगवान् देवशल्यं विमोच्य सः
मग कृपावंत भगवानांनी त्यांना शापाच्या वेदनेतून मुक्त केलं.
एवं मयापि दातव्यं तव देवि प्रतिश्रुतम्
देवी, मीही तुला दिलेलं वचन पाळायलाच हवं.
सत्तयमेव मनुष्याणां गतिदं परिकीर्तितम्
माणसांना पुढे नेणारा मार्ग म्हणजे फक्त सत्य असं सांगितलं आहे.
सत्याच्च्चुतं मनुष्यं हि श्वपाकादधमं विदुः
सत्यामुळे माणूस कधीही खाली पडत नाही—even जो सर्वात नीच आहे, तोही वर जाऊ शकतो.
जग्राह भर्तुश्चरणौ सुताम्नौ रक्ताङ्गुली पाणियुगेन सुभ्रूः
सुंदर भुवया असलेल्या तिने दोन्ही हातांनी, रक्ताळलेल्या बोटांनी, आपल्या पतीचे पाय धरले.
उवाच वचनं देवी धर्मां गदविनाशनम्
देवीने अशा शब्दांनी सांगितलं, जे अधर्माचं दुःख नाहीसं करतात.
मोहिन्या मोहरूपाया नान्यत्संरोचते ऽधुना
मोहिनीच्या मोहात पडलेल्या माणसाला आता दुसरं काहीच आवडत नाही.
धर्मत्यागाद्वरं नाथ पुत्रस्य विनिपातनम्
नाथा, धर्म सोडण्यापेक्षा पुत्राचा नाश होणं केव्हाही चांगलं.
पुत्रस्योत्पादने तीव्रातादृशी न भवेत्पितुः
पुत्र जन्माला घालताना वडिलांना इतकं तीव्र दुःख होत नाही.
मातुर्भवति भूपाल तथा नहि भवेत्पितुः
राजा, आईला ते दुःख होतं, पण वडिलांना तसं नसतं.
जननी धारिणी क्लिष्टा वर्द्धने पालने ऽधिका
आईच गर्भ धारण करते, कष्ट सहन करते आणि वाढवण्यातही पुढे असते.
स्नेहाधिक्यं तु संप्रेक्ष्य मातरं महतीं विदुः
आईचं प्रेम जास्त आहे हे पाहून, लोक तिलाच श्रेष्ठ मानतात.
पुत्रस्य नृपशार्दूल सत्यवाक्यस्य पालनात्
राजसिंहा, तुझ्या सत्यवचन पाळणाऱ्या मुलाच्या शब्दांचा तू मान राखलास म्हणून,
मा सत्यलङ्घनं कार्षीः शापितो ऽसि मयात्मना
कधीही असत्य बोलू नकोस; मी स्वतः तुला शाप दिला आहे.
यस्मिंश्चीर्णे रुजा देहे नाल्पापि नृप जायते
हे राजन, जो हे आचरण करतो, त्याच्या शरीराला किंचितही वेदना होत नाही.
प्राणानादाय पुत्रं वा सर्वस्वं वा महीपते
राजाधिराज, जरी प्राण, पुत्र किंवा सर्व संपत्ती द्यावी लागली तरीही,