अटमानेन पापेन दृष्टा सा रूपशालिनी
फिरत असताना त्या दुष्टाने तिचे तेजस्वी रूप पाहिले.
उभयोर्दश रत्नानि निष्के च दशपञ्च च
दोन्ही बाजूंनी दहा दगड आणि पंधरा सोन्याच्या नाणी.
एवं रत्नाचितां बालां शातकुम्भसमप्रभाम्
अशा प्रकारे रत्नांनी सजलेली, शुद्ध सोन्यासारखी चमकणारी ती कन्या होती.
वायुमार्गं समाश्रित्य क्षणात्प्राप्तः स्वमालयम्
वाऱ्याच्या मार्गाने क्षणात तो आपल्या घरी पोहोचला.
तत्र तस्य गुहां दृष्ट्वा सुवर्णसदृशप्रभाम्
तेथे त्याने आपली सोन्यासारखी चमकणारी गुहा पाहिली.
अनेकैर्मणिविन्यासैः संयुक्तां चित्रमन्दिराम्
अनेक रत्नांच्या मांडणीने सजलेले, ते एक अद्भुत राजवाडा होता.
भोजनैः पानपात्रैश्च भक्ष्यभोज्यैरनेकधा
अनेक प्रकारच्या जेवणाच्या पदार्थांनी, पिण्याच्या भांड्यांनी आणि खाण्याच्या अनेक गोष्टींनी,
रुदतीमतिसंत्रस्तां पीनश्रोणिपयोधराम्
ती रडत होती, फार घाबरलेली होती, तिचे नितंब आणि स्तन भरलेले होते,
आजगाम त्वरायुक्ता यत्रासौ राक्षसः स्थितः
ती घाईने तिथे गेली जिथे तो राक्षस उभा होता.
पप्रच्छ निजभर्तारं क्रुद्धा निर्भर्त्सती सती
ती सती, रागावून आणि तिरस्कार करत आपल्या नवऱ्याला विचारू लागली:
अन्यां समीहसे भार्यां नाहं भार्यां भवामि ते
तुला दुसरी बायको हवी आहे; मी तुझी बायको राहणार नाही.
उवाच राक्षसो हर्षात्स्वां प्रियां चारुलोचनाम्
राक्षस आनंदाने आपल्या सुंदर डोळ्यांच्या प्रियेसीला म्हणाला:
दैवोपपादितं द्वारि द्वितीयं मम तिष्ठति
माझ्यासाठी दुसरी एक दैवाने दरवाजात उभी आहे.
तमानय त्वरायुक्ता येनाहं भक्ष्यमाचरे
तिला लवकर घेऊन ये, म्हणजे मी तिला खाऊ शकेन.
मिथ्या राक्षसि भर्ता ते भाषते त्वद्भयादयम्
राक्षसी, तुझा नवरा तुझ्या भीतीने खोटं बोलतो.
सुप्तां पितृगृहे रात्रौ मां समासाद्य कामतः
रात्री मी वडिलांच्या घरी झोपले असताना, तो आपल्या इच्छेने माझ्याकडे आला.
इतीरितमुपाकर्ण्य वचनं राजकन्यया
राजकन्येने असे बोललेले ऐकून,
तस्याश्च रूपमालोक्य सत्यमेवावधारयत्
आणि तिचे रूप पाहून, त्याने ते खरं आहे हे ओळखलं.
अवश्यं मूर्घ्निं कीलं मे रोषयिष्यति राक्षसः
राक्षस नक्कीच माझ्या डोक्यात काठी घालणार.
या सापत्न्येन दुःखेन पीड्यमाना हि जीवति
जिला सौतिणीच्या दुःखाने त्रास होतो, ती तरीही जगते.
सामान्यद्रव्यभोगादि निष्ठा चैवापरा भवेत्
सर्वांच्या मालमत्तेचा आणि सुखाचा समान वापर असावा, आणि दुसरी काही व्यवस्था करावी.
मदीया मम भक्ष्यार्थं त्वयानीता सुलोचना
सुंदर डोळ्यांची, तू तिला माझ्यासाठी खाण्यासाठी आणली आहेस.
ततः स राक्षसः प्राह गच्छगच्छेति सत्वरम्
मग तो राक्षस पटकन म्हणाला, 'जा, जा!'
ततः सा राक्षसी घोरा श्रुत्वा पतिसमीरितम्
मग ती भयंकर राक्षसी, नवऱ्याने सांगितलेले ऐकून,
रूपयौवनसंयुक्तं विद्यारत्नविभूषितम्
सौंदर्य आणि तारुण्य लाभलेली, विद्या या रत्नाने शोभलेली ती होती.
हृच्छयेन समाविष्टा तदन्तिकमुपागमत्
हृदयात प्रेमाने भरून, ती त्याच्याजवळ आली.
कस्त्वं कस्मादिहायतः किमर्थमिह तिष्ठसि
“तू कोण आहेस? इथे का आली आहेस? आणि इथे का थांबली आहेस?”
स्वभर्त्राहं परित्यक्ता त्वां पतिं कर्तुमागता
“माझ्या पतीने मला टाकले आहे; मी तुला पती म्हणून स्वीकारायला आले आहे.”
उवाच वचनं प्राज्ञो धैर्यमालंब्य तां शुभे
त्या शुभे, तो ज्ञानी धीर धरून तिला म्हणाला.
मानुषास्तु स्मृता भक्ष्या राक्षसानां न संशयः
“माणसे राक्षसांसाठी खाण्याचे पदार्थच मानली जातात—यात काहीच शंका नाही.”