उल्लिखन्तं हि शिखरैः खमध्यं स्वात्मनस्त्रिभिः
तेथे डोंगरशिखरांनी आकाशाच्या मध्यभागाला जणू काही तीन वेळा छेदले होते.
आरुरोह मुदायुक्तो वित्ताकाङ्क्षी सुलोचने
तो आनंदाने भरून, धनाची इच्छा बाळगून, तेथे चढू लागला, सुंदर डोळ्यांची एके.
तत उत्थाय भक्ष्यार्थं वृक्षांस्तत्र व्यलोकयत्
मग तो उठून खाण्याच्या शोधात त्या झाडांकडे पाहू लागला.
शान्तिं प्राप्तस्ततो ऽपश्यत्सालमेकं सुनिर्मलम्
शांतता मिळाल्यावर त्याने एक अत्यंत स्वच्छ सालाचे झाड पाहिले.
तस्याधस्तात्स सुष्वाप स्वोत्तरीयं प्रसार्य च
त्या झाडाखाली त्याने आपले उपराणे पसरवून झोप घेतली.
तावत्सुप्तो ऽतिखिन्नो ऽसौ यावत्सूर्यो ऽस्ततां गतः
तो झोपेत असताना, खूप थकलेला असताना, सूर्य मावळला.
अभ्यगाद्राक्षसो घोरो गर्जमानो यथा घनः
तेव्हा एक भयानक राक्षस मेघासारखा गडगडत तिथे आला.
शुभां काशीपतेः पुत्रीं नाम्ना रत्नावलीं शुभाम्
काशीच्या राजाची सुंदर कन्या, रत्नावली नावाची.
पतिकामा कुमारी सा नाविन्दत्सदृशं पतिम्
ती कुमारिका पतीच्या इच्छेने व्याकुळ होती, पण तिला योग्य वर मिळाला नाही.
पिता तस्याः प्रदाने तु चिन्ताविष्टो ह्यहर्न्निशम्
तिच्या विवाहाच्या विचाराने तिचा वडील दिवस-रात्र काळजीत होता.
अटमानेन पापेन दृष्टा सा रूपशालिनी
फिरत असताना त्या दुष्टाने तिचे तेजस्वी रूप पाहिले.
उभयोर्दश रत्नानि निष्के च दशपञ्च च
दोन्ही बाजूंनी दहा दगड आणि पंधरा सोन्याच्या नाणी.
एवं रत्नाचितां बालां शातकुम्भसमप्रभाम्
अशा प्रकारे रत्नांनी सजलेली, शुद्ध सोन्यासारखी चमकणारी ती कन्या होती.
वायुमार्गं समाश्रित्य क्षणात्प्राप्तः स्वमालयम्
वाऱ्याच्या मार्गाने क्षणात तो आपल्या घरी पोहोचला.
तत्र तस्य गुहां दृष्ट्वा सुवर्णसदृशप्रभाम्
तेथे त्याने आपली सोन्यासारखी चमकणारी गुहा पाहिली.
अनेकैर्मणिविन्यासैः संयुक्तां चित्रमन्दिराम्
अनेक रत्नांच्या मांडणीने सजलेले, ते एक अद्भुत राजवाडा होता.
भोजनैः पानपात्रैश्च भक्ष्यभोज्यैरनेकधा
अनेक प्रकारच्या जेवणाच्या पदार्थांनी, पिण्याच्या भांड्यांनी आणि खाण्याच्या अनेक गोष्टींनी,
रुदतीमतिसंत्रस्तां पीनश्रोणिपयोधराम्
ती रडत होती, फार घाबरलेली होती, तिचे नितंब आणि स्तन भरलेले होते,
आजगाम त्वरायुक्ता यत्रासौ राक्षसः स्थितः
ती घाईने तिथे गेली जिथे तो राक्षस उभा होता.
पप्रच्छ निजभर्तारं क्रुद्धा निर्भर्त्सती सती
ती सती, रागावून आणि तिरस्कार करत आपल्या नवऱ्याला विचारू लागली:
अन्यां समीहसे भार्यां नाहं भार्यां भवामि ते
तुला दुसरी बायको हवी आहे; मी तुझी बायको राहणार नाही.
उवाच राक्षसो हर्षात्स्वां प्रियां चारुलोचनाम्
राक्षस आनंदाने आपल्या सुंदर डोळ्यांच्या प्रियेसीला म्हणाला:
दैवोपपादितं द्वारि द्वितीयं मम तिष्ठति
माझ्यासाठी दुसरी एक दैवाने दरवाजात उभी आहे.
तमानय त्वरायुक्ता येनाहं भक्ष्यमाचरे
तिला लवकर घेऊन ये, म्हणजे मी तिला खाऊ शकेन.
मिथ्या राक्षसि भर्ता ते भाषते त्वद्भयादयम्
राक्षसी, तुझा नवरा तुझ्या भीतीने खोटं बोलतो.
सुप्तां पितृगृहे रात्रौ मां समासाद्य कामतः
रात्री मी वडिलांच्या घरी झोपले असताना, तो आपल्या इच्छेने माझ्याकडे आला.
इतीरितमुपाकर्ण्य वचनं राजकन्यया
राजकन्येने असे बोललेले ऐकून,
तस्याश्च रूपमालोक्य सत्यमेवावधारयत्
आणि तिचे रूप पाहून, त्याने ते खरं आहे हे ओळखलं.
अवश्यं मूर्घ्निं कीलं मे रोषयिष्यति राक्षसः
राक्षस नक्कीच माझ्या डोक्यात काठी घालणार.
या सापत्न्येन दुःखेन पीड्यमाना हि जीवति
जिला सौतिणीच्या दुःखाने त्रास होतो, ती तरीही जगते.