संध्यावलीति संबोध्य सखीमध्यसमास्थिताम्
संध्यावलीला, जी आपल्या मैत्रिणींमध्ये बसली होती, मी हाक मारली.
पूर्वजन्मनि पत्नी च कैण्डिन्यस्य शुभानने
हे शुभमुखी, मागील जन्मी मी कैंडिन्याची पत्नी होते.
जनन्या बन्धुवर्गस्य पितुरिष्टतमा ह्यहम्
माझ्या आई-वडिलांना आणि सगळ्या नातेवाईकांना मी फारच आवडायचे.
कुलीनाय सरूपाय स्त्रीसंगरहिताय च
माझे लग्न एका सुसंस्कृत, देखण्या आणि दुसऱ्या स्त्रियांच्या संगतीपासून दूर असलेल्या पुरुषाशी झाले.
श्वशुरेणापि मे दत्तं सुवर्णस्यायुतं पुरा
माझ्या सासऱ्यानेही मला पूर्वी दहा हजार सोन्याच्या नाणी दिली होती.
गोमहिष्यादिसंयुक्ता धनधान्यसमन्विता
माझ्याकडे गायी, म्हशी आणि इतर संपत्ती होती, तसेच भरपूर धनधान्यही होते.
कालेन पञ्चतां प्राप्तः श्वशुरो वेदतत्त्ववित्
काळानुसार, वेदांचा गूढ अर्थ जाणणारे माझे सासरे वारले.
ततो भर्ताञ्जलिं दत्वा पित्रोः श्राद्धमथाकरोत्
त्यांनंतर, माझ्या नवऱ्याने हात जोडून आपल्या आई-वडिलांचे श्राद्ध केले.
गतः कौतुकभावेनहृच्छयेन प्रपीडितः
तो मनात कुतूहल आणि प्रेमाच्या वेदनेने भरून निघून गेला.
प्रविशत्यां नृपगृहे दृष्टास्तेन द्विजन्मना
राजाच्या घरात प्रवेश करत असताना, त्या ब्राह्मणाने त्याला पाहिले.
स्वगृहे धारयामास क्रीडार्थं दुर्मतिः पतिः
माझ्या मूर्ख नवऱ्याने मला केवळ करमणुकीसाठी आपल्या घरी ठेवले.
वर्षत्रये गते देवि निस्वो जातः पतिर्मम
तीन वर्षे गेल्यावर, देवी, माझा नवरा पूर्णपणे गरिब झाला.
तन्मया नहि दत्तं तु भर्त्रे व्यसनिने तदा
त्या वेळी, संकटात असलेल्या माझ्या नवऱ्याला मी काहीच दिले नाही.
ततः पितृगृहे वित्तं भृत्यादिकमशेषतः
मग माझ्या वडिलांच्या घरी असलेले सर्व धन, नोकर-चाकर वगैरे,
क्षेत्रधान्यादिकं यच्च सभाण्डं सपरिच्छदम्
शेतजमीन, धान्य आणि सर्व सामान, तसेच सेवक,
नावमारुह्य मे भर्ता विवेशान्तर्महोदधेः
माझ्या नवऱ्याने एक होडी पकडली आणि मोठ्या समुद्राच्या आत गेला.
शुभे समुद्रजातानि जीवचेष्ठाङ्कितानि च
हे शुभे, तिथे समुद्रात जन्मलेली अनेक जीव आणि त्यांच्या हालचाली दिसत होत्या.
गता विशीर्णतां तत्र मृतास्ते नावमाश्रिताः
तिथे होडी फुटली आणि तिच्यावर असलेले सगळे लोक मरण पावले.
वायुना नीयमानो ऽसौ प्राचीनेन स्वकर्मणा
वाऱ्याच्या झोतावर तो आपल्या पूर्वीच्या कर्मामुळे पूर्वेकडे गेला.
बहुनिर् झरणोपेतं बहुपक्षिसमन्वितम्
तो अनेक झऱ्यांनी आणि असंख्य पक्ष्यांनी भरलेल्या ठिकाणी पोहोचला.
उल्लिखन्तं हि शिखरैः खमध्यं स्वात्मनस्त्रिभिः
तेथे डोंगरशिखरांनी आकाशाच्या मध्यभागाला जणू काही तीन वेळा छेदले होते.
आरुरोह मुदायुक्तो वित्ताकाङ्क्षी सुलोचने
तो आनंदाने भरून, धनाची इच्छा बाळगून, तेथे चढू लागला, सुंदर डोळ्यांची एके.
तत उत्थाय भक्ष्यार्थं वृक्षांस्तत्र व्यलोकयत्
मग तो उठून खाण्याच्या शोधात त्या झाडांकडे पाहू लागला.
शान्तिं प्राप्तस्ततो ऽपश्यत्सालमेकं सुनिर्मलम्
शांतता मिळाल्यावर त्याने एक अत्यंत स्वच्छ सालाचे झाड पाहिले.
तस्याधस्तात्स सुष्वाप स्वोत्तरीयं प्रसार्य च
त्या झाडाखाली त्याने आपले उपराणे पसरवून झोप घेतली.
तावत्सुप्तो ऽतिखिन्नो ऽसौ यावत्सूर्यो ऽस्ततां गतः
तो झोपेत असताना, खूप थकलेला असताना, सूर्य मावळला.
अभ्यगाद्राक्षसो घोरो गर्जमानो यथा घनः
तेव्हा एक भयानक राक्षस मेघासारखा गडगडत तिथे आला.
शुभां काशीपतेः पुत्रीं नाम्ना रत्नावलीं शुभाम्
काशीच्या राजाची सुंदर कन्या, रत्नावली नावाची.
पतिकामा कुमारी सा नाविन्दत्सदृशं पतिम्
ती कुमारिका पतीच्या इच्छेने व्याकुळ होती, पण तिला योग्य वर मिळाला नाही.
पिता तस्याः प्रदाने तु चिन्ताविष्टो ह्यहर्न्निशम्
तिच्या विवाहाच्या विचाराने तिचा वडील दिवस-रात्र काळजीत होता.