यद्देयं तद्ददात्येष ह्यदेयं प्रार्थयस्व मा
जे देता येईल ते तो नक्की देतो; पण जे शक्य नाही ते मागू नकोस.
न भुक्तं येन सुभगे शैशवे ऽपि हरेर्दिने
भाग्यवती, त्याने बालपणीसुद्धा हरिवासराच्या दिवशी कधीच अन्न घेतलं नाही.
कामं वरय वामोरुवरमन्यं सुदुर्लभम्
सुंदर नारी, तुला हवं असलेलं दुसरं कुठलंही दुर्मिळ वर माग.
मन्यसे यदि मां देवि धर्माङ्गदविरोहिणीम्
देवी, जर तू मला धर्मांगदाचा विरोध न करणारी समजत असशील,
सप्तद्वीपसमेतं हि ससरिद्वनपर्वतम्
सातही द्वीपांसह, नद्या, जंगलं आणि डोंगरांसकट,
भर्तुरर्थे विशालाक्षि प्रसीद तनुमध्यमे
पतीसाठी, मोठ्या डोळ्यांची आणि सडपातळ कंबर असलेली, कृपा कर.
अकार्यं कारयेत्पापा सा नारी निरये वसेत्
पापी स्त्री जर चुकीचे वागवते, तर ती नरकात राहते.
सूकरीं योनिमाप्नोति चाण्डालीं च ततः परम्
ती प्रथम डुकराच्या पोटी जन्म घेते, आणि नंतर चांडाळाच्या घरात.
निवारितासि वामोरु सखीभावेन सुंदरि
सुंदर जांघ असलेल्या सुंदर स्त्री, तुला मैत्रिणीच्या नात्याने रोखले आहे.
किं पुनः सखिसंस्थायास्तव पद्मनिभानने
कमळासारख्या चेहऱ्याच्या स्त्री, मग तुझ्या मैत्रिणीच्या स्थानाचे काय?
उवाच कनकाभां तां भर्तुर्ज्येष्ठां प्रियां तदा
तेव्हा त्याने सोन्यासारख्या कांतीच्या, पतीच्या ज्येष्ठ आणि प्रिय पत्नीला सांगितले.
विद्वद्भिर्मुनिभिर्य्यत्तु गीयते नारदादिभिः
पंडित आणि नारदासारख्या ऋषींनी जे गायले जाते,
क्रियतामपरं देवि मरणादधिकं तव
देवी, तुझ्यासाठी मृत्यूपेक्षा मोठे काहीतरी केले जावे.
कस्येष्टमात्महननं कस्येष्टं विषभक्षणम्
स्वतःचा नाश कोणाला आवडतो? विष पिणे कोणाला हवे असते?
व्याघ्रसिंहाभिगमनं समुद्रतरणं तथा
वाघ-सिंहांच्या जवळ जाणे, आणि समुद्र पार करणे,
अपथ्यभक्षणं लोके तथाभक्ष्यस्य भक्षणम्
जगात अपथ्य खाणे, आणि जे खाऊ नये ते खाणे,
छेदनं तृणकाष्ठानां लोष्टानामवमर्द्दनम्
गवत आणि लाकूड कापणे, मातीच्या गाठी फोडणे,
दैवाविष्टो वरारोहे नरः सर्वं करोति वै
सुंदर कंबरेच्या स्त्री, ज्याच्या नशिबात आहे तो पुरुष सर्व काही करतो.
नरकार्हे नरो देवि करोत्यशुभकर्म तत्
देवी, नरकास पात्र असलेला पुरुष अशुभ कर्म करतो.
यादृशेन हि भावेन योनौ शुक्रं समुत्सृजेत्
जसा ज्या भावनेने पुरुष स्त्रीच्या गर्भात वीर्य सोडतो,
साहं विवादभावेन राज्ञो रुक्माङ्गदस्य हि
तसंच मी, राजाच्या विरोधाच्या भावनेने, राजा रुक्मांगदाकडे वागले.
दुष्टभावा तथा जाता कर्त्री दुष्टं नृपस्य तु
वाईट मनाने, मी राजासाठी वाईट कर्म करणारी झाले.
तत्कालभावना ग्राह्या तद्भावो जायते सुतः
त्या वेळी जी भावना असते, ती समजून घ्यावी; कारण मूल त्या भावनेनुसार जन्माला येते.
न च व्रीडा न च स्नेहो न धर्मो देवि विद्यते
तेथे लाज नाही, प्रेम नाही, आणि धर्मही नाही, हे देवी.
जानन्नपि यथायुक्तस्तं भावमनुवर्तते
माहित असूनसुद्धा, योग्यतेनुसार माणूस त्या भावनेचाच पाठपुरावा करतो.
धर्मापहं वाच्यकरं ममापि कर्तुं न शक्यं मनसापि भीरु
धर्म नष्ट करणारे आणि निंदा मिळवून देणारे कृत्य मी मनातसुद्धा करू शकत नाही, हे भित्री.
भर्तुर्यशः स्यात्त्रिदिवे गतिस्ते पुत्रे प्रशंसा मम धिग्विवादः
तुझ्या पतीचे यश जर तिन्ही लोकांत पोहोचले, तर तुझा मार्ग आणि तुझ्या मुलाची कीर्ती माझीच होईल; वादावर धिक्कार असो.
धैर्यमालंब्य तां तन्वीं ब्रूहि ब्रूहीत्यचोदयत्
धैर्य धरून, त्याने त्या कृश स्त्रीला 'बोल, बोल' असे म्हणून प्रोत्साहित केले.
भर्तुरर्थे प्रकुर्वन्त्या राज्यनाशे न मे व्यथा
पतीसाठी काही केले तरी, राज्य गमावल्याचे मला दुःख वाटत नाही.
समृद्धायाः सपापायास्तस्याः प्रोक्ता ह्यधोगतिः
ती समृद्ध असूनही पापी असल्यामुळे, तिच्यासाठी अधोगती सांगितली आहे.