सर्वेषामेव भूतानां भवन्तो मार्गदर्शिनः
सर्व जीवांसाठी तुम्ही मार्ग दाखवणारे आहात,
विमार्गगामिनां चैतन्मतं न सात्वतां क्वचित्
पण जे मार्गभ्रष्ट होतात, त्यांच्यासाठी सात्वतांमध्ये हे मत कधीच मान्य नाही.
तत्र वाक्यानि शृणुत वैष्णवा चारलक्षणे
आता वैष्णवांच्या आचारधर्माबद्दलची वचने ऐका.
एका दश्यां न भोक्तव्यं पक्षयोरुभयोरपि
एकादशीच्या दिवशी, दोन्ही पक्षांमध्ये, जेवू नये.
क्रीडेन्नाक्षैस्तु धर्मज्ञो नाश्नीयाद्धरिवासरे
धर्म जाणणाऱ्याने पाशा खेळू नये आणि हरिवासराला जेवू नये.
एकादश्यां भोजनं च पतनस्यैव कारणम्
एकादशीला जेवण केल्यानेच पतन होतं.
को हि संचेष्टमानस्तु भुनक्ति हरिवासरे
हरिवासराला कोण सक्रिय असताना जेवतो?
उत्तराशास्थितैर्विप्रैर्विष्णुधर्मपरायणैः
उत्तर दिशेला स्थिर असलेल्या, विष्णुधर्माला समर्पित ब्राह्मणांनी,
नोपक्षीणशरीरो ऽहं नामयावी द्विजोत्तमाः
द्विजश्रेष्ठांनो, माझं शरीर क्षीण नाही आणि मी फसवणूक करणारा नाही.
धर्मभूषणसंज्ञेन रक्ष्यमाणे धरातले
धर्माचे भूषण म्हणून ओळखले जाणारे पृथ्वीचे रक्षण करत असताना,
एवं ज्ञात्वा द्विजश्रेष्ठा वैष्णवव्रतशालिनः
हे जाणून, द्विजश्रेष्ठ, जे वैष्णवव्रत पाळतात,
असंपरीक्ष्य ये दद्युः प्रायश्चित्तं द्विजातयः
जे द्विज योग्य तपासणी न करता प्रायश्चित्त देतात,
देवो वा दानवो वापि गन्धर्वो राक्षसो ऽपि वा
तो देव असो, दानव असो, गंधर्व असो किंवा राक्षस असो,
हरिर्वापि हरो वापि मोहिनीजनको ऽपि वा
किंवा हरि, हर किंवा मोह निर्माण करणारा असो,
यो हि रुक्माङ्गदो राजा विख्यातो भूतले द्विजाः
द्विजांनो, तो राजा रुक्मांगद पृथ्वीवर फार प्रसिद्ध आहे.
द्युपतेः क्षीयते तेजो हिमवान्परिवर्त्तते
स्वर्गाचा अधिपतीचा तेज कमी होतं आणि हिमालयही बदलतो.
तथापि न त्यजे विप्रा व्रतमेकादशीदिने
तरीसुद्धा, ब्राह्मणांनो, एकादशीच्या दिवशी तो आपलं व्रत सोडत नाही.
ग्रामेषु देशेषु परेषु वापि ये भुञ्जते रुक्मविभूषणस्य
गावात, प्रदेशात किंवा इतर कुठेही, जे रुक्मविभूषित संपत्तीचा उपभोग घेतात—
हरेर्दिने सर्वमखप्रधाने पापापहे धर्मविवर्द्धने च
—हरीच्या दिवशी, सर्व यज्ञांमध्ये श्रेष्ठ, पाप नष्ट करणारा आणि धर्म वाढवणारा—
एंवविधे प्रोद्गत एव शब्दे यद्यस्मि भोक्ता वृजिनस्य कर्त्ता
—अशा वेळी, जर कोणाला पाप खाणारा किंवा करणारा म्हणून जाहीर केलं गेलं—
उत्पाद्य कीर्तिं स्वयमेव जतुर्निकृन्तति प्राणभयाच्च पापात्
—आपली कीर्ती मिळवून, तो स्वतःच ती तोडतो आणि पापाच्या भीतीने आपला जीव वाचवतो.
वृथा हि सूता मम सा जनित्री भवेन्निराशा द्विजपितृदेवाः
माझी जननी व्यर्थच माझी आई ठरते, आणि द्विज, पितर, देव सगळेच निराश होतात.
किं तेन जातेन दुरात्मना हि ददाति हर्षं रिपुसुंदरीणाम्
अशा दुष्ट जन्माला आलेल्या माणसाचा काय उपयोग, जो फक्त शत्रूंच्या स्त्रियांना आनंद देतो?
न मन्यते वेदपुराणशास्त्रानन्ते पुरीं याति दिनेशसूनोः
तो वेद, पुराण किंवा शास्त्र यांना मानत नाही आणि सूर्यपुत्राच्या नगरीत जातो.
वेदा न शास्त्रं न च तत्पुराणं न चापि सन्तः स्मृतयो न च स्युः
तेथे ना वेद आहेत, ना शास्त्र, ना ते पुराण, ना संतांची स्मृतीच आहे.
श्राद्धेन तेनापि न चास्ति तृप्तिः पितुश्च चीर्णेन हरेर्दिने तु
त्या श्राद्धानेही तृप्ती मिळत नाही, आणि हरीच्या दिवशी वडिलांसाठी केलेल्या कर्मानेही नाही.
व्रतेन यद्विष्णुपदप्रदेन साकं क्षयाहेन वदन्तु मूढाः
मूर्ख लोक म्हणतात की, विष्णुपद मिळवून देणारं व्रत देहासोबत नष्ट होतं.
कोपसंरक्तनयना भर्तारं पर्यभाषत्
रागाने डोळे लाल झालेले, तिने आपल्या पतीला उत्तर दिलं.
धर्मबाह्यो हि पुरुषः पांशुना तुल्यतां व्रजेत्
जो पुरुष धर्माच्या बाहेर जातो, तो मातीसारखा क्षुद्र होतो.
त्वया ममार्पितः पाणिर्वराय पृथिवीपते
पृथ्वीच्या राजांनो, माझा हात तुला योग्य वरासाठी दिला होता.